اگر وارد یک گیتارفروشی شوید، مطمئناً یکی از اولین چیزهایی که با نگاه به گیتارهای الکتریک توجه شما را به خود جلب میکند، پیکاپهای آنهاست. اما آنچه از پیکاپ دیده میشود، دقیقاً چه بخشی از آن است؟ پیکاپهای نیکلی و کرومی گیتارهای لس پال و ES335 از گیبسون (Gibson) و پیکاپهای مستطیلی سفیدرنگ و شیریرنگ گیتارهای استرتوکستر از فندر (Fender)، همه دارای کاور هستند و این قطعه از آنها، یکی از آشناترین قطعات در ساختار یک گیتار الکتریک است. وظیفه اصلی کاور پیکاپ، همانطور که از نامش پیداست، پوشاندن قطعات داخلی پیکاپ برای افزایش جذابیت ظاهری ساز است. اما فارغ از بحث زیبایی ظاهری گیتار الکتریک، کاور پیکاپ چه وظیفه دیگری دارد؟ این سؤال، یکی از بحثبرانگیزترین سؤالات در دنیای گیتار است و حتی میتوان آن را ریشه برخی از باورهای غلط در رابطه با تن گیتار دانست.
برخی از گیتاریستها بر این باورند که وجود کاور بر روی پیکاپ، باعث خفه شدن تُن گیتار میشود و شفافیت و قدرت صدای ساز را کاهش میدهد؛ اما بسیاری دیگر از ما، هیچ تفاوتی را در صدای گیتار با استفاده از کاور پیکاپ تجربه نکردهایم و حتی این امر را با تستهای چشمبسته یا بلایند تست (blind test) نیز به طرف مقابل اثبات کردهایم. با این حال، حقیقت چیزی در میان این دو است و به مؤلفههای متعددی چون جنس کاور و نوع پیکاپ نیز ارتباط دارد.
در ادامه این مطلب، کاورهای پیکاپ و تاریخچه آنها را بهصورت جامع به شما معرفی میکنیم و تأثیر آنها بر صدا و عملکرد گیتار الکتریک را نیز مورد بررسی قرار میدهیم.
تاریخچه کوتاه کاور پیکاپ
کاور پیکاپ هامباکر در اصل اختراع کمپانی گیبسون است. در پیکاپ PAF که یک نمونه اولیه از پیکاپهای هامباکر به شمار میرود و در اواسط دهه پنجاه میلادی توسط سث لاور (Seth Lover) طراحی شده است، یک کاور فلزی بهکار رفته بود که به آنچه بر روی بسیاری از پیکاپهای امروزی قرار گرفته است، شباهت زیادی داشت. اما این کاور صرفاً یک وسیله تزئینی نبود و دو کاربرد عمده داشت:
- جلوگیری از تأثیرپذیری سیمپیچهای پیکاپ از تداخلات الکترومغناطیسی
- محافظت از ساختار اصلی پیکاپ در برابر عوامل محیطی همچون گردوخاک، عرق و مایعات دیگر در حین استفاده از گیتار
از اواخر دهه پنجاه میلادی به بعد، کاورهای آبکاریشده با نیکل، به یک قطعه ثابت در پیکاپهای هامباکر کمپانی گیبسون تبدیل شدند و نقشی تعیینکننده در ظاهر این نوع از پیکاپها و گیتارهای مجهز به آنها پیدا کردند.
اما برخلاف این کاورهای فلزی خوشرنگولعاب، کاورهای پیکاپهای سینگل کویل (مثل پیکاپهای استرتوکستر)، فقط نقشی کاربردی دارند. در واقع، این کاورها که توسط لئو فندر (Leo Fender) مؤسس شرکت فندر طراحی شدهاند و در بسیاری از گیتارهای استرتوکستر و تلکستر (Telecaster) دیده میشوند، هیچ تأثیر الکتریکی بر عملکرد پیکاپها ندارند و تنها روکشهایی ساده هستند که سیمپیچ پیکاپ را میپوشانند. از این رو، اگر کسی ادعا کرد یک کاور پیکاپ سینگل کویل در گیتار استرتوکستر میتواند تن گیتار شما را تغییر دهد، به احتمال زیاد سعی دارد با کلک زدن شما، محصولی بیارزش را به شما بفروشد!
با این اوصاف، میتوان نتیجه گرفت که تأثیر کاورهای فلزی پیکاپهای هامباکر بر تن آنها، امری حقیقی است و یک باور غلط نیست. در واقع، حتی نوع آلیاژ بهکاررفته در ساخت این قطعه نیز میتواند بر تُن نهایی ساز تأثیری جزئی اما محسوس بگذارد.
اهمیت جنس کاور پیکاپ در تن گیتار الکتریک
اکثر کاورهای وینتج و قدیمی پیکاپهای هامباکر از نقره نیکلی (nickel silver) ساخته شدهاند؛ آلیاژی که به نقره آلمانی نیز شناخته میشود. اما نقره نیکلی برخلاف نام خود بهکلی فاقد نقره است و در واقع، آلیاژی از مس، نیکل و روی است که نفوذپذیری مغناطیسی بسیار پایینی دارد.
نقره نیکلی خاصیت مغناطیسی ضعیفی دارد و نمیتواند تداخلی در میدان مغناطیسی تشکیلشده در آهنرباها و قطبکهای پیکاپ ایجاد کند؛ از این رو، اگر یک کاور از این جنس بر روی یک پیکاپ هامباکر از نوع PAF قرار گیرد، تأثیر ناچیزی بر عملکرد صوتی آن خواهد گذاشت. البته شاید این تأثیر بر روی یک آنالیزور فرکانسی قابلمشاهده باشد؛ اما بعید است که آن را با گوشهای خود نیز بشنوید!
در مقابل، برنج یک آلیاژ بسیار رساناست و اگر شما یک ورق فلز رسانا را درون یک میدان مغناطیسی متغیر قرار دهید، باعث القای یک جریان گردابی در آن میشوید. این جریانهای گردابی بخشی از انرژی سیگنال پیکاپ را جذب میکنند و این انرژی، بهطور نامتناسب از فرکانسهای بالای سیگنال تأمین میشود. در نتیجه، فرکانسهای بالای سیگنال بهطور محسوسی تضعیف میشوند.
کاورهای برنجی با پوشش کرومی که پس از افزایش قیمت جهانی نیکل، به نوع غالب کاور پیکاپ هامباکر در دنیا تبدیل شدند، باعث افت شدت فرکانسهای تربل در صدای پیکاپ میشوند و احتمالاً به همین دلیل است که بسیاری از صاحبان گیتارهای وینتج، ادعا میکنند پس از تعویض کاورهای پیکاپهای ساز خود با نمونههای نو، شاهد کدر شدن صدای گیتار بودهاند.
کاورهای طلایی معمولاً از نقره نیکلی یا برنج ساخته میشوند و سطح آنها با لایهای از طلا آبکاری میشود؛ بنابراین، ویژگی صوتی آنها کاملاً به فلز پایهای که در زیر این پوشش قرار گرفته است، بستگی دارد.
یک اشتباه رایج در میان گیتاریستها این است که فکر میکنند یک کاور طلاییرنگ، صدایی متفاوت از یک کاور نیکلی دارد؛ در حالی که لزوماً اینطور نیست و امر تعیینکننده در ماهیت صوتی این قطعه، فلز اصلی سازنده آن است.
در جدول زیر، تفاوت میان رایجترین مواد مورداستفاده در ساخت کاور پیکاپ و تأثیر احتمالی آنها بر صدای ساز را مشاهده میکنید:
| جنس کاور | کاربرد رایج | تأثیر احتمالی بر صدا |
|---|---|---|
| پلاستیک | پیکاپهای سینگلکویل (مانند استرتوکستر) | عملاً هیچ تأثیر الکتریکی یا صوتی ندارد |
| نقره نیکلی | پیکاپهای هامباکر | تأثیر بسیار ناچیز بر رنگ صوتی پیکاپ |
| برنج | برخی پیکاپهای هامباکر | کاهش فرکانسهای بالا به دلیل ایجاد جریانهای گردابی |
| طلا (آبکاریشده) | برخی پیکاپهای هامباکر | وابسته به جنس فلز پایه زیر آبکاری |
پیکاپ هامباکر بدون کاور
در طول تاریخ گیتار الکتریک، نوازندگانی همچون جیمی پیج (Jimmy Page)، پیتر گرین (Peter Green) و اریک کلپتون (Eric Clapton)، به دنبال دریافت قدرت و شفافیت بیشتر از پیکاپهای PAF بودهاند و ادعا میکنند که باز کردن کاورهای این پیکاپها و حذف این مانع میان سیمپیچهای پیکاپ و سیمها، باعث افزایشی محسوس در شفافیت صدای گیتار و قدرت آن در محدوده فرکانسی آپر-میدرنج (upper-midrange) میشود.
اگر پیکاپ هامباکر گیتار شما کاوری از جنس نقره نیکلی بر روی خود دارد، جداسازی آن از پیکاپ ممکن است شفافیت و وسعت صدای گیتارتان را افزایش دهد؛ اما این تفاوت بسیار جزئی است و شاید حتی متوجه آن نشوید. در مقابل، اگر گیتار شما نمونهای نهچندان گرانقیمت باشد و کاورهای پیکاپ آن از جنس برنج با آبکاری کروم باشد، احتمالاً با برداشتن این کاور تأثیر مشهودتری را در صدای ساز خود تجربه خواهید کرد.
در هر صورت، این تأثیر فراتر از تغییری چند دسیبلی، آن هم در بازهای محدود از باند فرکانسی تربل نمیرود و نباید انتظار یک دگرگونی اساسی را در تن ساز خود داشته باشید.
اگر کسی ادعا میکند که پس از جدا کردن کاور نیکلی از روی پیکاپ گیتارش، تنی بسیار متفاوت و شفافتر را از آن دریافت کرده است، یا ساز خود را به ستاپی استثنایی در اتاقی کاملاً ساکت متصل میکند یا آنچه دوست دارد بشنود را به خود تلقین میکند و تفاوت میان توهمات خود و حقیقت را متوجه نمیشود!
مشکلات ناشی از تداخل میکروفونیک
اگر یک کاور پیکاپ هامباکر بهطور صحیح روی پیکاپ قرار نگرفته باشد و عایقکاری آن با موم نیز بهصورت اصولی انجام نشده باشد، با افزایش گین، صدایی غیرقابل تحمل و شبیه به صدای یک کتری در حال انفجار تولید میکند؛ زیرا بدون عایقکاری صحیح، کاور به یک رزوناتور میکروفونیک تبدیل میشود و کوچکترین ارتعاشات بدنه گیتار را دریافت کرده و آنها را از طریق سیمپیچهای پیکاپ به سیگنال الکتریکی اضافه میکند.
پیکاپهای PAF اولیه شرکت گیبسون نمونه بارز این مشکل هستند؛ زیرا ظاهراً گیبسون آنطور که باید به عایقکاری موم این پیکاپها توجه نداشته است و آنها را بهشکل یکدست در موم غوطهور نساخته است.
کمپانیهای مدرن سازنده پیکاپ همچون سیمور دانکن (Seymour Duncan)، دیمارزیو (DiMarzio)، بر ناکل (Bare Knuckle) و لولار (Lollar)، امروزه اغلب کاورهای پیکاپ هامباکر خود را با استفاده از موم، از ساختار اصلی پیکاپ عایق میکنند. به همین دلیل، امروزه مشکلات فیدبک ناشی از کاور پیکاپ در گیتارهای استاندارد بسیار کمتر دیده میشود.
مزایای استفاده از کاور پیکاپ چیست؟
کاورهای پیکاپ بهجز بُعد ظاهری و تزئینی خود، یک وظیفه مهم دیگر نیز دارند و این وظیفه، محافظت از سیمپیچهای ظریف پیکاپهای گیتار در برابر عوامل فرساینده است.
علاوه بر این، همانطور که اشاره شد، کاورهای فلزی که روی برخی از پیکاپهای هامباکر وجود دارند، تا حدی نقش یک عایق الکترومغناطیسی را نیز ایفا میکنند و از بروز این قبیل تداخلات در محیطهایی خاص جلوگیری میکنند.
برخی از کاورهای پیکاپ هم باعث میشوند اجزای پیکاپ از نظر مکانیکی ثبات بیشتری داشته باشند؛ بهخصوص در طراحیهای قدیمیتر که بوبینها به بیسپلیت پیکاپ متصل نیستند.
اما در کنار تمامی این موارد، بدون شک یک کاور نیکلی براق میتواند ظاهر یک گیتار لس پال را زیباتر و نفیستر کند!
در نتیجه، حقیقت برخلاف آنچه معمولاً در تالارهای گفتگوی گیتار ذکر میشود، این است که کاورهای پیکاپ میتوانند در برخی از مواقع روی تن ساز شما تأثیر بگذارند، اما اکثر گیتاریستهایی که به این تأثیر اعتقاد دارند، معمولاً در توصیف شدت آن اغراق میکنند.
یک کاور از جنس نقره نیکلی با قرارگیری روی یک پیکاپ هامباکر باکیفیت، تقریباً تأثیری در صدای نهایی ساز ندارد و از نظر سیگنال، میتوان آن را عنصری شفاف دانست. تفاوت بیشتر در کاورهای برنجی رخ میدهد که با ویژگیهای مغناطیسی نهچندان ایدهآل خود، کمی از انرژی صدای پیکاپ در محدوده فرکانسی تربل میکاهند. البته این پدیده نیز یک قانون کلی نیست و بیشتر به برخی پیکاپها و دورههای خاص ساخت آنها مربوط میشود.
بحث نصب کاور بر روی پیکاپها یا عدم نصب آن، بیشتر به سلیقه شما بستگی دارد و استفاده از این قطعه روی یک گیتار الکتریک را نمیتوان یک تصمیم تأثیرگذار در عملکرد صوتی ساز دانست.
این روزها، هیچ محدودیتی برای استفاده یا عدم استفاده از کاور روی پیکاپها وجود ندارد و اگر قصد دارید کاور پیکاپ گیتار خود را بردارید، احتمالاً این انتخاب بر اساس شکل ظاهری ساز و سلیقه شما انجام شده است و هیچ تأثیری بر عملکرد گیتارتان نخواهد داشت.
اگر به حذف کاور پیکاپ در گیتار خود فکر کردهاید و انتظار تغییر صدای سازتان را پس از انجام این کار دارید، توصیه میکنیم که انتظارات خود در این زمینه را از بین ببرید و تنها با اهدافی ظاهری این کار را انجام دهید. تأثیری که با انجام این کار در صدای گیتار خود تجربه میکنید، نامحسوس یا حداکثر بسیار جزئی است و از این رو، نمیتوان با آن به ماهیت صوتی یا تنی خاص دست یافت.
سخن آخر
امیدواریم که از مطالعه این مطلب لذت برده باشید و اکنون، درک و دانشی کاملتر نسبت به کاورهای پیکاپ در گیتارهای الکتریک و تأثیر آنها در عملکرد این ساز پیدا کرده باشید.
اگر شما نیز گیتاریست هستید، آیا تاکنون گیتاری در اختیار داشتهاید که به پیکاپهای کاوردار مجهز باشد؟ در این صورت، پیکاپهای این ساز و کاور آنها از چه نوعی بوده است؟ آیا تاکنون کاور پیکاپ گیتار خود را جدا کردهاید و اگر این کار را انجام دادهاید، تأثیر خاصی در عملکرد صوتی ساز تجربه کردهاید؟ از شما دعوت میکنیم که پاسخ خود به این سؤالات را در بخش نظرات همین مطلب، با ما و مخاطبان گیتار ایران در میان بگذارید.
در پایان، اگر میخواهید با انواع گیتار الکتریک و پیکاپهای آن بیشتر آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم ویدیوی آموزشی زیر را تماشا کنید:
منبع: Guitar.com
نویسنده: Justin Beckner
مترجم: امیر تولی


