آموزش, مقالات, مقالات گیتار, مقالات گیتار الکتریک
مزایای استفاده از سیمهایی با گیج پایین در نوازندگی گیتار الکتریک
مه
سیمهای گیتار الکتریک با گیج سوپر لایت یا همان گیج ۹، در نزد برخی از نوازندگان امروزی اصلاً محبوب نیستند و با نگاهی به نظرات افراد در اینترنت و تالارهای گفتگوی مربوط به گیتار نیز بهخوبی این مسئله را درخواهید یافت.
در طول تاریخ گیتار الکتریک، افسانهای شکل گرفته است که سیمهای نازک، تنها به درد نوازندگان مبتدی و افرادی با دستان کمجان میخورد و نوازندگان ماهرتر با دستان نیرومند، نباید از آنها استفاده کنند. اما از نظر ما، این باور کاملاً غلط است!
در واقع، سیمهای گیج ۹ میراثی درخشان و افتخارآمیز در طول تاریخ موسیقی دارند و بهلطف انعطاف بالای خود، میتوانند گزینهای عالی برای قشری وسیع از گیتاریستها باشند.
اما مزایای این سیمها چیست و چرا برخلاف گفتههای برخی از افراد در اینترنت، توسط گیتاریستهای مشهور بسیاری در سراسر دنیا مورد استفاده قرار میگیرند؟
در این مطلب، قصد داریم تاریخچهای اجمالی از سیمهای دارای گیج پایین را روایت کنیم، مشهورترین گیتاریستهایی که از این نوع از سیم گیتار استفاده میکنند را معرفی کنیم و مزایای برجسته آنها را نیز ذکر کنیم.
داستان اجمالی تولد سیمهای گیج ۹
مدتها پیش و در دهه چهل و پنجاه میلادی، هیچ سیمی با ضخامت پایین برای گیتار الکتریک تولید نمیشد و چنین نوعی از سیم بهکلی در دنیا وجود نداشت! در آن زمان، سیمهای گیتار الکتریک، همان سیمهای گیتار آکوستیک بودند که تنها از فلزی متفاوت ساخته میشدند. این سیمها گیجی معادل با ۱۲ یا حتی ۱۳ داشتند.
این سیمهای ضخیم، تنی بسیار غالب و جذاب تولید میکردند؛ اما خم کردن و کشیدن آنها بیش از یک میلیمتر، بدون پاره شدن تاندون دست، تقریباً غیرممکن بود!
مدتی بعد و با گسترش دنیای گیتار الکتریک و تکنیکهای نوازندگی آن، بسیاری از افراد به دنبال سیمی بودند که انعطاف کافی برای اجرای تکنیکهایی متفاوت از نوازندگی عادی را داشته باشد. در این نقطه، ایدهای خلاقانه به ذهن برخی از گیتاریستها رسید!
این گیتاریستها، یک ست سیم با گیج ۱۲ یا ۱۱ را بر روی ساز خود نصب میکردند و سیم E بالای آن را با یک سیم بسیار نازک با گیج حدود ۹ از ست سیم مخصوص بانجو جایگزین میکردند.
سپس، سایر سیمها را یک پله به پایین منتقل میکردند؛ یعنی سیم B در نقش سیم G قرار میگرفت، سیم G جای سیم D را میگرفت و این روند تا آخر ادامه داشت.
بد نیست بدانید که این رویکرد جالب، دلیل رایج شدن سیم G بدون پوشش در ستهای سیم گیتار الکتریک است.
گیتاریستها با انجام این کارها، سعی در تغییر کلی گیتار و اختراع یک ساز جدید نداشتند؛ بلکه تنها میخواستند اجرای تکنیکهایی چون بند (bend) را تسهیل کنند و امکاناتی جدید را در نوازندگی در اختیار داشته باشند.
اگر تا به امروز فکر میکردهاید که سیمهایی با گیج ۹ تنها برای نوازندگان مبتدی هستند، اجازه بدهید که با احترام، این افسانه را در ذهن شما از بین ببریم!
بسیاری از گیتاریستهای تأثیرگذار در سراسر دنیا، منحصراً از سیمهایی با گیج پایین بر روی گیتار الکتریک خود استفاده میکنند که اگر بخواهیم تنها چندی از آنها را نام ببریم، میتوانیم به افراد زیر اشاره کنیم:
- ادی ون هیلن (Eddie Van Halen)
- فرانک زاپا (Frank Zappa)
- رندی رودز (Randy Rhoads)
- انگس یانگ (Angus Young)
- مارک نافلر (Mark Knopfler)
همانطور که اشاره شد، این افراد تنها درصدی اندک از گیتاریستهای مشهوری هستند که از سیمهای نازک در نوازندگی استفاده میکنند.
این دسته از افراد، چه بهقصد اجرای بندهایی شدید، ویبراتوهای پویا و جذاب یا صرفاً دلایل فیزیکی یا سلیقهای، با نوازندگی فوقالعاده خود با سیمهای گیج ۹ به ما اثبات کردهاند که این نوع از سیم گیتار الکتریک نهتنها لایق احترامی بسیار در دنیای موسیقی است، بلکه میتوان آن را یک گزینه مناسبتر از انواع دیگر سیم برای بازهای گسترده از شرایط و سبکهای نوازندگی دانست.
مزایای اصلی بهکارگیری سیمهای نازکتر در نوازندگی گیتار الکتریک
۱- اجرای آزادانه تکنیکهای بند و ویبراتو
اولین مزیت سیمهای نازک در گیتار الکتریک کاملاً واضح است؛ این سیمها با نیرویی کمتر و بهشکلی آسانتر خم میشوند و از این رو، اجرای تکنیکهایی چون بند و ویبراتو با آنها آسانتر است.
اگر دوست دارید سیمهای گیتار خود را بهمیزان یک یا حتی دو پرده بند کنید و انجام این کار در حال حاضر برایتان یک رؤیای دستنیافتنی به نظر میرسد، پیشنهاد میکنیم حتماً سیمهای گیج ۹ یا حتی پایینتر را امتحان کنید.
یکی از نوازندگانی که از سیمهای نازک برای اجرای بندهایی وسیع و پُراحساس بهره میگیرد، جیمی پیج (Jimmy Page) است که برخی اوقات، حتی از سیمهای گیج ۹ نیز فراتر میرود و از ستهایی با گیج ۸ در ساز خود استفاده میکند. او بهکمک این سیمهای بسیار نازک، بندهایی شگفتانگیز، بعضاً بهمیزان پنج نیمپرده کامل را اجرا میکند!
اما مزایای سیمهای کمضخامت تنها به انعطاف سیمهای تربل در اجرای بند ختم نمیشود؛ بلکه سیمهای بیس این ستها نیز بهلطف ساختار نرمتر خود، امکان اجرای ویبراتوهایی پویا را به شما میدهند که اجرای آنها با استفاده از سیمهایی با گیج بالا، تقریباً غیرممکن است.
۲- تماس بهتر با فرت و زنگ بیشتر صدا
اگر در سبکهایی نوازندگی میکنید که در آنها، اصوات کوبهای یا ریتمیک ناشی از برخورد سیمهای گیتار با فرتها در محوریت قرار دارد، سیمهای نازک میتوانند زنگ بسیار زیباتری به تن ساز شما ببخشند.
این سیمها بهلطف انعطاف بالای خود، پاسخدهی فوقالعادهای دارند، حس و تنی زنده را به شما ارائه میکنند و اگر نحوه صحیح نوازندگی با آنها را بیاموزید، میتوانید شخصیتی بسیار متمایز را از آنها دریافت کنید.
فانک یکی از این سبکهای موسیقی است و اگر در این سبک نوازندگی میکنید، سیمهای دارای گیج پایین برای گیتار شما ایدهآل هستند.
نقاط ضعف سیمهای گیج ۹
هیچچیز در این دنیا بینقص نیست و سیمهای نازک نیز از این قاعده مستثنی نیستند! این نوع از سیم گیتار الکتریک با وجود مزایای بسیار خود، نقاط ضعفی نیز دارد که در ادامه، به آنها اشاره خواهیم کرد.
۱- مقاومت ساختاری پایینتر
بدیهی است که سیمهایی با ضخامت پایینتر، ساختاری نرمتر دارند و در نتیجه، استحکام آنها نسبت به سیمهای ضخیمتر پایینتر است.
اگر گیتار شما از نظر تنظیم و سلامت وضعیتی مناسب داشته باشد، احتمالاً حتی با نصب سیمهایی با گیج بسیار پایین بر روی آن نیز بهندرت با مشکل پارگی سیم ساز مواجه خواهید شد؛ اما نمیتوان انکار کرد که سیمهای نازک، آسانتر از سیمهای ضخیم پاره میشوند.
با این وجود، مقاومت سیمهای گیج ۹ با توجه به ضخامت بسیار پایین آنها، شگفتانگیز است. این سیمها در واقع یک رشته فلز با ضخامت اندک هستند که در معرض عواملی همچون خمش، مواد خورنده همچون عرق دست و شرایط آبوهوایی مختلف قرار میگیرند و دائماً توسط پیک یا انگشت کشیده شده و ضربه میخورند؛ پس همین که میتوان از آنها تا مدتی طولانی بر روی گیتار بهره گرفت، شبیه به یک معجزه است!
۲- صدای کمی نحیف در تن کلین
این نکته شاید برای بسیاری از گیتاریستها چندان مهم نباشد و تنها برخی از افراد متوجه آن شوند.
زمانی که با تنی قدرتمند و خشن و دیستورشن بالا در حال نوازندگی هستید، گیج سیم نقشی کمرنگتر در صدای نهایی گیتار الکتریک ایفا میکند و بخش اعظم تن، توسط امپلیفایر، پدالها و اسپیکر امپ شکل میگیرد.
اما در نوازندگی با تن کلین در سبکهایی چون جز، سیمهای با گیج بالا میتوانند طنین و قدرت صدایی را به نمایش بگذارند؛ شاخصههایی که سیمهایی با ضخامت کمتر، از آن عاجز هستند.
در نتیجه، اگر معمولاً با تنی کلین که صدای سیم در آن بهوضوح به گوش میرسد نوازندگی میکنید، احتمالاً یک ست سیم با ضخامت بالاتر همچون ستهایی با گیج ۱۲، ۱۱ یا حتی ۱۰ برای شما مناسبتر خواهد بود.
آیا سیمهای گیج ۹ برای گیتار من مناسب هستند؟
ما در این مطلب، تمامی مزایا، معایب و ویژگیهای برجسته سیمهای گیج ۹ را به شما گفتیم و در نهایت، این شما هستید که باید درباره مناسب بودن یا نبودن آنها برای سبک نوازندگیتان تصمیم بگیرید. اما اگر تابهحال یک ست سیم با گیج پایین را بر روی گیتار خود نصب نکردهاید و تجربه نوازندگی با آن را ندارید، پیشنهاد میکنیم حداقل یک شانس به سیمهای گیج ۹ یا حتی ۸ بدهید تا شاید بتوانید بهوسیله آن، نوازندگی خود را بهشکلی مثبت دگرگون کنید.
یکی از شرایطی که سیمهای دارای گیج پایین در آن عملکردی درخشان از خود به نمایش میگذارند، زمانی است که آنها را بر روی یک گیتار با بدنه توخالی یا همان هالو-بادی (hollow-body) نصب میکنید. این سیمها بر روی گیتار هالو-بادی، صدایی بسیار جذاب با طنینی مسحورکننده تولید میکنند. شاید با نصب سیمهایی با گیج پایین بر روی گیتار هالوبادی و تنظیم EQ برای جبران کمبود قدرت صدای آن در بیس، بهقدری از صدای ساز خود لذت ببرید که ناگهان یک ایده جدید برای ساخت ریف به شما الهام شود.
از سوی دیگر، شاید امکان اجرای ویبراتو بهشکل عمیقتر با استفاده از این سیمها، قابلیتهایی را در نوازندگی در اختیار شما قرار دهد که پیش از این، هیچگاه از وجود آنها آگاه نبودهاید.
تفاوت انواع ستهای گیج ۹
اما پیش از اینکه به فروشگاه لوازم گیتار بروید و اولین سیم گیج ۹ که مشاهده کردید را خریداری کنید، باید یک نکته مهم را بدانید: هر برند سازنده سیم گیتار الکتریک، ست سیم گیج ۹ خود را بهشکلی متفاوت و با سیمهایی با گیج مختلف میسازد و از این رو، یک ست گیج ۹ از یک برند میتواند تفاوتهایی اساسی با یک ست از برندی دیگر با همین گیج داشته باشد.
متداولترین و قدیمیترین نوع از ست سیم با گیج ۹، بهترتیب سیمهایی با گیج زیر را شامل میشود:
۹ – ۱۱ – ۱۶ – ۲۴ – ۳۲ – ۴۲
این دستچین، در واقع همان شکل اولیه از ست گیج ۹ است که دههها پیش، با استفاده از یک سیم بالای بانجو در کنار سایر سیمهای یک ست عادی ابداع شده است. این ست میتواند هنوز هم جذاب باشد و در بسیاری از شرایط نوازندگی نیز کاربردی واقع شود، اما به عقیده ما، توازنی کامل میان اجزای آن وجود ندارد.
بسیاری از برندهای مدرنتر سازنده سیم گیتار الکتریک، گیج زیر را به نمونه پیشین ترجیح میدهند:
۹ – ۱۲ – ۱۵ – ۲۴ – ۳۲ – ۴۲
اما چرا تفاوت جزئی میان گیج سیمهای این ست با ست بالایی، اهمیتی بسیار دارد؟ در ادامه، چندی از مزایای یک ست سیم گیج ۹ از نوع مدرن را نسبت به یک نمونه سنتی آن ذکر میکنیم.
توازن بهتر سیم B
سیم B در ستهای قدیمی گیج ۹، یک سیم با گیج ۱۱ است. این سیم در زمان نصب بر روی ساز، کشش یا تنشنی پایینتر از سایر سیمها دارد و نرمتر از سایر سیمهای گیتار است. به همین دلیل نیز این ستها حس کاملاً متوازنی را در نوازندگی به شما انتقال نمیدهند.
در ستهای مدرن گیج ۹، این سیم با یک سیم گیج ۱۲ جایگزین شده است که در زمان کوک بر روی نت B، تنشنی نزدیک به سایر سیمهای ست به خود میگیرد و حس نوازندگی متوازنتری را برای شما به ارمغان میآورد.
همگامی صوتی بهتر سیم G با سایر سیمها
سیم G در ستهای مدرن گیج ۹، دارای گیج ۱۵ است که هم از لحاظ صوتی و هم از لحاظ کشش، با سایر سیمهای ست همگامی کاملی دارد. در واقع، تنشن این سیم در ستهای مدرن، تفاوتی کمتر از ۰.۲ پوند با سیمهای ۹ و ۱۲ دارد که همین امر، باعث یکدستی حس نوازندگی و صدای آن با دیگر سیمهای ست میشود.
در مقابل، سیم G گیج ۱۶ که در ستهای قدیمی دارای گیج ۹ وجود دارد، ضخامت و کششی بیش از یک سیم ۱۵ دارد و همین امر باعث میشود که صدای آن بهشکلی محسوس به سایر سیمهای ست غالب شود و نتهای نواختهشده بهوسیله آن، برجستهتر از نتهای سایر سیمها به گوش برسد. همین امر نیز میتواند تن گیتار را تحتالشعاع قرار دهد.
در نتیجه، بهطور کلی میتوان گفت که یک ست گیج ۹ با سیمهای ۹، ۱۲ و ۱۵ در سه سیم بالای خود، ستی متوازنتر است که تجربهای خوشایندتر را در نوازندگی و صدایی بهتر را از خود به نمایش میگذارد.
همانطور که اشاره شد، ستهای سیم گیتار الکتریک با گیج ۹ امروزه در تنوعی بسیار وسیع در بازار وجود دارند که هر یک از آنها، از مجموعهای متفاوت از سیمها، با گیجهایی مختلف تشکیل شده است. اما از نظر ما، همین نمونه استاندارد و مدرن که بهترتیب از سیمهای ۹، ۱۲، ۱۵، ۲۴، ۳۲ و ۴۲ تشکیل شده است، بهترین نوع این ست است.
سخن آخر
در نهایت، چه طرفدار سیمهای نازک همچون ستهای گیج ۹ باشید و چه آنها را جدی نگیرید، این نوع از سیم گیتار الکتریک اکنون محبوبیت قابلتوجهی در میان نوازندگان دارد و میتواند برای بسیاری از گیتاریستها، راهی مفید برای بهبود تکنیکها و لذت بیشتر از نوازندگی باشد.
در واقع، سیمهای نازک میتوانند قابلیتهایی همچون امکان اجرای بندهای گسترده و ویبراتوهای پویا را در اختیار نوازندگان بگذارند که تجربه آنها در سیمهایی با ضخامت بالا دشوار است.
بهعلاوه، سیمهای نازک گزینهای عالی برای نوازندگی در سبکهای پرکاسیو همچون فانک یا سبکهای نیازمند تن خشن و اوردرایو شدید هستند. در سبک فانک، زنگ صدای این دسته از سیمها میتواند جذابیتی دوچندان به نوازندگی شما ببخشد. در سبکهای خشن نیز میتوانید تنی قدرتمند را همراه با انعطافپذیری فوقالعاده از این نوع سیمها دریافت کنید.
به هر شکل، سیمهای گیج پایین گیتار الکتریک، از قابلیتها و ارزشی بیش از آنچه در فضای اینترنت گفته میشود، برخوردارند و یک گزینه جدی و کارا برای بازهای وسیع از گیتاریستها هستند.
چه طرفدار سرسخت سیمهای گیج ۱۰ باشید، چه دشمن قسمخورده سیمهای گیج پایین و چه گیتاریستی که بسته به نوع گیتار و شرایط نوازندگی خود سیمهایی از ستهای مختلف با گیجهای گوناگون را گلچین و بر روی ساز خود نصب میکند، پیشنهاد میکنیم حتماً حداقل یک بار یک ست مدرن با گیج ۹ را بر روی گیتار خود نصب کرده و آن را مورد آزمایش قرار دهید. از نظر ما، این نوع از سیم حداقل ارزش یک بار امتحان را دارد!
برخی اوقات، یک تغییر جزئی و ناچیز در گیتار و قطعات آن، دنیایی وسیع از خلاقیت را بهسوی شما میگشاید. امیدواریم که از مطالعه این مطلب لذت برده باشید و با بهرهگیری از موارد ذکرشده در آن، بتوانید لذتی دوچندان را از نوازندگی گیتار الکتریک تجربه کنید.
آیا شما تا به امروز تجربه نوازندگی گیتار الکتریک با سیمهایی با گیج ۹ یا پایینتر را داشتهاید؟ در این صورت، تجربه خود را در این زمینه با ما به اشتراک بگذارید. از نظر شما، بهترین گیج سیم برای گیتار الکتریک چیست و دلیل انتخاب شما چه بوده است؟ از شما دعوت میکنیم که پاسخ خود به این سوالات را در بخش نظرات همین مطلب، با ما و مخاطبین گیتار ایران در میان بگذارید.
در پایان، برای اینکه بتوانید بهآسانی سیم گیتار الکتریک مناسب برای کوک موردنظر خود را انتخاب کنید، پیشنهاد میکنیم ویدیوی آموزشی زیر را تماشا کنید:
منبع: Stringjoy