میخواهم این مطلب را با یک داستان شروع کنم. سالها پیش یک دسته تلکستر ساخت سال ۱۹۶۹ داشتم که با فینیش پلیاستر بسیار ضخیمی پوشیده شده بود. وقتی این فینیش را از روی دسته پاک کردم، متوجه شدم که دسته در حال متلاشی شدن است. نوار چوبی پشت دسته که محل قرارگیری تراسراد را میپوشاند، شروع به منقبض شدن کرد و در جای خود شُل شد. دلیل این امر این بود که دسته با چوب تَر ساخته شده بود و این چوب زیر انبوهی از پلیاستر محبوس مانده بود.
چنین مشکلی هنگام خرید اصلاً قابل تشخیص نبود. این مشکل ناشی از کوتاهی شرکت سازنده در خشک کردن صحیح چوب بود و تا آنجایی که من اطلاع داشتم، تلکسترهای ساخت حوالی سال ۱۹۶۴ چنین مشکلی نداشتند. من هرگز با یک گیتار فندر مربوط به پیش از سال ۱۹۶۴ مواجه نشدهام که فرتهای آن به دلیل تَر بودن چوب فرتبورد و منقبض شدن آن، از لبههای دسته بیرون زده باشند.
در زمان خرید گیتار، ناچارید تا حد زیادی به کیفیت ساخت سازنده اعتماد کنید. مثلاً خریدار اطمینان دارد که فرتها در موقعیت مناسب نصب شدهاند و نت تولیدشده در تکتک فرتها را بهوسیله تیونر چک نمیکند. البته این اعتماد به شرکت سازنده بیاساس هم نیست و تقریباً در تمامی موارد، فرتهای همه گیتارها در موقعیت درست نصب شدهاند. اما بهطور مثال، گاهی نات گیتار بهدرستی نصب نمیشود و بر کوک بودن آکوردهای دستباز در پوزیسیون اول تأثیر منفی میگذارد.
همانطور که در داستانم ذکر کردم، مواردی وجود دارند که میتوان در زمان خرید گیتار آنها را بهراحتی سنجید و در مقابل، مشکلاتی نیز هستند که تشخیص آنها بسیار دشوار است. به همین دلیل، تصمیم گرفتم تا در یک مطلب کوتاه، رازهای انتخاب یک گیتار مناسب را با شما به اشتراک بگذارم و حداقل شما را با تمامی این موارد آشنا کنم تا خرید آگاهانهتری داشته باشید.
مواردی که هنگام خرید گیتار میتوان بررسی کرد
ابتدا نگاهی بیندازیم به مواردی که هنگام خرید یک گیتار میتوان بررسی کرد:
- تیونرها (گوشیهای کوک) و عملکرد آنها
- برش دقیق و صحیح نات از نظر ارتفاع سیمها نسبت به فرتها
- شکل دسته از نظر راحتی آن در دست
- عملکرد صحیح تراس راد
- کیفیت جایگذاری و اجرای اینلِیها روی فرتبورد
- کیفیت جایگذاری و اجرای نشانگرهای لبه فرتبورد
- مناسب بودن زاویه اتصال دسته به بدنه
- کیفیت حاشیهکاری دسته و بدنه
- سازگار بودن شکل و راحتی بدنه با سلیقه شما
- کیفیت و زیبایی فینیش
- زیبایی کلی ساز
- عملکرد و صدای پیکاپها
- عملکرد کنترلهای الکترونیکی گیتار
- راحتی بریج
- اینتونیشن صحیح گیتار در فرت دوازدهم
- کیفیت ستاپ گیتار
مواردی که هنگام خرید گیتار قابل بررسی نیستند
در مقابل، پرسشهایی نیز وجود دارند که هنگام خرید گیتار نمیتوان پاسخ آنها را دریافت:
- آیا چوبهای استفادهشده در زیر فینیش هنوز مرطوب هستند؟
- آیا چوبها بهدرستی خشک شدهاند؟
- آیا چوب فرتبورد با گذر زمان منقبض میشود و باعث بیرونزدگی فرتها از لبههای دسته خواهد شد؟
- آیا گوشیهای کوک باعث کاهش رزونانس و خفه شدن تُن ساز میشوند؟
- ضخامت فینیش چقدر است و سطح آن چه کیفیتی دارد؟
- آیا شیارهای نات بیشازحد باریک هستند و باعث مشکل در کوک میشوند؟
- آیا فرتها بهدرستی تراز شدهاند؟
- آیا تراسراد باعث کاهش رزونانس دسته میشود؟
- آیا پیکاپها در ولومهای بالا دچار فیدبک ناخواسته میشوند؟ (تا زمانی که گیتار را در شرایط اجرای زنده امتحان نکنید، احتمالاً متوجه این موضوع نخواهید شد.)
- آیا فینیش تا پایان عمر ساز ماندگار خواهد بود؟
- آیا تمام اتصالات چسبی ساز در گذر زمان دوام میآورند؟
- عملکرد ساز در شرایط ضبط چگونه است؟
- آیا زاویه اتصال دسته به بدنه مناسب است؟
- آیا فرتها در طول زمان، تحت تأثیر عواملی مانند تعریق دست، دچار مشکل میشوند؟
چرا باید گیتار را قبل از خرید امتحان کنید؟
در نهایت، همهچیز به اعتماد برمیگردد. آیا شرکت سازنده به تمام جزئیاتی که هنگام خرید ساز قابل مشاهده نیستند، توجه کرده است؟
بهترین راه برای اینکه بفهمید آیا یک گیتار ارزش خرید دارد یا نه، این است که آن را بنوازید! اگر یک ساز واقعاً با کیفیت و دقت بالا ساخته شده باشد، تجربه شما هنگام نواختن آن میتواند معیار خوبی برای سنجش کیفیت جزئیاتی باشد که از دید شما پنهان هستند. اگر صدای ساز بیشازحد تیز و فاقد بیس و میدرنج باشد، شاید بهتر باشد از خرید آن صرفنظر کنید. در مقابل، اگر پس از نواختن یک آکورد با خودتان گفتید: وای، چه صدای فوقالعادهای دارد! و پس از اتصال آن به امپلیفایر نیز همچنان صدای زیبایی شنیدید، حتماً آن ساز را بخرید.
تجربه شما هنگام نواختن یک گیتار میتواند معیار خوبی برای سنجش کیفیت جزئیاتی باشد که از دید شما پنهان هستند.
هدف من، بهعنوان یک سازنده گیتار، این است که ساز وقتی به دست شما میرسد، بدون نیاز به اصلاحات اساسی توسط تعمیرکار، آماده اجرا یا ضبط باشد. با این حال، گیتارهای شخصی من هم اغلب برای انجام تغییرات و تنظیمات جزئی موردنظرم، به افراد متخصص سپرده میشوند. از نظر من، انجام تغییرات جزئی و شخصیسازی روی یک ساز طبیعی است؛ اما یک گیتار نو نباید به تعمیرات یا هزینههای اضافی برای آمادهسازی نیاز داشته باشد.
منبع: Premier Guitar
نویسنده: Paul Reed Smith

