هرآنچه برای آغاز آهنگسازی فیلم نیاز دارید

ساخت موسیقی برای فیلم، سریال، برنامه‌های تلویزیونی و بازی‌های کامپیوتری، تفاوت‌هایی آشکار با آهنگسازی به‌شکل عادی دارد. به‌دنبال این تفاوت‌ها، مجموعه مهارت‌ها و تجهیزاتی که برای این شکل از آهنگسازی نیاز دارید نیز می‌تواند در برخی از موارد، تفاوت‌هایی با شکل عادی آهنگسازی داشته باشد.

اگر می‌خواهید کار آهنگسازی برای فیلم‌ها یا بازی‌های کامپیوتری را آغاز کنید اما نمی‌دانید به چه تجهیزات و مهارت‌هایی در این راستا نیاز دارید، این مطلب را تا انتها مطالعه کنید. در این مقاله با تمام موارد لازم برای آهنگسازی فیلم آشنا خواهید شد و نکاتی اساسی درباره این هنر را با شما در میان خواهیم گذاشت.

چند نکته مهم در زمینه آهنگسازی فیلم وجود دارد که پیش از آغاز این کار، باید آن‌ها را به‌خوبی درک کنید؛ خصوصاً اگر یک آهنگساز مبتدی باشید، اهمیت درک این مباحث برایتان بیشتر نیز خواهد بود. پس بیایید ابتدا به این نکات نگاهی بیندازیم.

نکات مهم برای آغاز آهنگسازی فیلم

برای آغاز آهنگسازی فیلم نیازی نیست که بلافاصله در دانشگاه جولیارد (Juilliard) ثبت‌نام کنید؛ اما پیشنهاد می‌کنیم شبکه‌ای از دوستان موزیسین را در اطراف خود داشته باشید تا بتوانید ایده‌های موسیقایی خود را با آن‌ها در میان بگذارید و از آن‌ها برای پیش بردن این ایده‌ها مشورت کسب کنید. این کار، مسیر شما برای ساخت یک موسیقی خوب و در نهایت تبدیل شدن به یک آهنگساز حرفه‌ای را هموارتر می‌کند و تجربه‌ای لذت‌بخش‌تر را از این کار برای شما رقم می‌زند. اگر قرار است به‌صورت خودآموز و فردی این کار را آغاز کنید، در نظر داشته باشید که حداقل به درکی پایه از تئوری موسیقی نیاز خواهید داشت و یادگیری نوازندگی کیبورد نیز می‌تواند به شما در پیاده‌سازی ایده‌های موسیقایی‌تان کمک کند.

مطمئناً مهارت نت‌خوانی در هیچ‌یک از شاخه‌های آهنگسازی یک مهارت الزامی نیست؛ اما برخورداری از این مهارت، به شما در درک، مطالعه و تحلیل قطعات موسیقی دنیا، خصوصاً قطعات کلاسیک، یاری می‌رساند! به زبان ساده، شما با برخورداری از سواد نت‌خوانی، درکی کامل‌تر از قطعات موسیقی پیدا خواهید کرد و این درک را در ساخت آثار خود نیز به‌کار خواهید گرفت.

مطالعه آثار و رویکرد موزیسین‌های بزرگ مرتبط با حوزه فعالیت‌تان یا حتی افرادی که آثارشان به سبک موسیقی شما نزدیک نیست نیز می‌تواند برای بهبود درک شما از آهنگسازی مفید باشد. هر آهنگسازی در دنیا، از جان ویلیامز (John Williams) تا جان کارپنتر (John Carpenter)، رویکرد و نظری متفاوت در رابطه با ساخت یک موسیقی خوب برای فیلم دارد.

همین‌طور اگر قصد ساخت موسیقی برای بازی‌های کامپیوتری را دارید، پیشنهاد می‌کنیم نگاهی دقیق به آثار آهنگسازانی همچون مت اولمن (Matt Uelmen) و الکساندر برندن (Alexander Brandon) بیندازید تا به‌شکلی دقیق‌تر با حال‌وهوای این قبیل آثار آشنا شوید و ببینید که چطور آثار این افراد، باعث خلق برخی از جذاب‌ترین بازی‌های کامپیوتری دنیا شده است.

تجهیزات لازم برای آهنگسازی فیلم

اما علاوه بر تحقیقاتی که باید پیش از آغاز آهنگسازی فیلم انجام دهید، در این مسیر به ابزارهایی نیاز خواهید داشت که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت. پیش از آن، نگاهی کلی به این ابزارها داشته باشیم:

میدی کیبورد (میدی کنترلر)

چه نوازندگی کیبورد یا سازهای کلاویه‌ای را بلد باشید و چه خیر، میدی کنترلر یک ابزار اساسی برای ساخت موسیقی است و به‌دنبال همین امر، بهتر است که یک نمونه از این وسیله را در استودیوی خانگی خود در اختیار داشته باشید. دلیل اهمیت میدی کنترلر در آهنگسازی فیلم این است که بسیاری از پلاگین‌های محبوب، صداهایی لایه‌بندی‌شده و پیشرفته، متشکل از چندین سمپل مختلف تولید می‌کنند که مؤلفه ولاسیتی (velocity) یا شدت برخورد، تأثیری اساسی در ماهیت آن‌ها دارد. تقریباً تمامی میدی کنترلرهای مدرن موجود در بازار، دارای کلاویه‌هایی هستند که به ولاسیتی یا شدت برخورد حساس هستند و می‌توانند به شما در ساخت اجزای موسیقی به‌شکلی پویا و پراحساس‌تر کمک کنند.

علاوه بر این، بسیاری از میدی کنترلرها نیز به قابلیتی موسوم به افترتاچ (aftertouch) مجهزند که امکان تغییر مؤلفه‌های صوتی نت‌ها پس از نواخته شدن را به نوازنده می‌دهند. اگر از یک پلاگین سازگار با افترتاچ استفاده کنید، این قابلیت می‌تواند جذابیتی دوچندان به موسیقی شما ببخشد و احساس نوازندگی آن را مضاعف کند.

همچنین از آنجا که بخش عمده پروسه آهنگسازی شما احتمالاً در نرم‌افزار آهنگسازی یا همان DAW صورت می‌گیرد، بهتر است میدی کنترلری که خریداری می‌کنید، به کنترل‌های جانبی همچون ناب‌ها و فیدرهای متعدد و ترنسپورت کنترل نیز مجهز باشد تا با استفاده از آن، بتوانید به‌صورت سخت‌افزاری و فیزیکی، به پارامترهای مهم موجود در محیط پروژه خود نیز دسترسی داشته باشید و آن‌ها را به‌صورت زنده در طول موسیقی کنترل کنید.

خوشبختانه، امروزه میدی کنترلرهایی که هم به یک کیبورد باکیفیت و هم مجموعه‌ای از امکانات جانبی همچون فیدرها و ناب‌ها مجهز باشند، در بازار فراوان هستند و شما با هر بودجه و سلیقه‌ای، می‌توانید یک نمونه مناسب از این وسیله را برای خود انتخاب کنید.

اما اگر میدی کیبوردی که اکنون در اختیار دارید، به ناب‌ها و فیدرهای کنترلی مجهز نیست نیز کنترلرهای جداگانه‌ای در بازار وجود دارند که به چندین فیدر و ناب قابل‌برنامه‌ریزی مجهزند و به‌طور خاص، برای دسترسی فیزیکی به پارامترهای موجود در نرم‌افزار آهنگسازی طراحی شده‌اند. شما می‌توانید یک نمونه از این کنترلرها را در کنار میدی کنترلر کلاویه‌ای خود خریداری کنید و به این شکل، یک مجموعه کنترلی سخت‌افزاری کامل را برای دسترسی به تمامی موارد موجود در پروژه موسیقی خود در اختیار داشته باشید. همچنین خریداری جداگانه این دو کنترلر، به شما امکان می‌دهد که ستاپ موسیقی خود را بسته به نیازهای فعلی و سطح تجربه‌تان بهینه‌سازی کنید و با افزایش مهارت‌تان در آهنگسازی، ستاپ خود را گسترش دهید.

نرم‌افزار آهنگسازی

شاید اکنون نیز شما در آهنگسازی فعال باشید و از یک DAW یا یک نرم‌افزار مجزا برای نت‌نویسی استفاده کنید؛ اما باید بدانید که نرم‌افزار آهنگسازی، بخش مرکزی فرایند ساخت موسیقی است و بهتر است نمونه‌ای متناسب با آهنگسازی فیلم را انتخاب کنید.

اگر قصد دارید به‌تازگی کار آهنگسازی را آغاز کنید، یک نرم‌افزار آهنگسازی همچون Logic Pro از اپل (Apple)، هم به‌لطف محیط ساده و هوشمندانه خود، یادگیری ساخت موسیقی را برایتان آسان می‌سازد و هم با برخورداری از مجموعه‌ای بسیار وسیع از پلاگین‌های داخلی، تنوع صوتی فوق‌العاده‌ای را در اختیار شما قرار می‌دهد و تا مدت‌ها شما را از خرید پلاگین بی‌نیاز می‌کند.

علاوه بر این‌ها، سیستم لایسنسینگ و خرید نسخه اصلی لاجیک پرو برخلاف بسیاری از DAWهای محبوب امروز، سطح‌بندی‌شده نیست و شما با یک بار خرید این نرم‌افزار، می‌توانید به تمامی امکانات آن دسترسی داشته باشید و نسخه‌های جدید آن را نیز به‌صورت رایگان دریافت کنید. این ویژگی از نظر ما یک نقطه قوت بسیار بزرگ در Logic Pro است و باعث می‌شود که کاربران آن در طولانی‌مدت بتوانند بیشتر روی آن حساب کنند. اما لاجیک پرو همان‌طور که احتمالاً می‌دانید، یک نقطه ضعف قابل‌توجه دارد و آن هم محدود بودن آن به اکوسیستم مک (Mac) است؛ در نتیجه، اگر صاحب یک کامپیوتر از برند اپل نیستید، باید به سراغ یک گزینه دیگر بروید.

نرم‌افزارهای آهنگسازی بسیاری مبتنی بر سیستم عامل ویندوز (Windows) در دنیا وجود دارند که هر یک نقاط قوت گوناگونی دارند و می‌توانند به‌نوع خود، ساخت موسیقی را برای شما تسهیل کنند؛ اما از نظر ما، نرم‌افزار کیوبیس (Cubase) از شرکت اشتاینبرگ (Steinberg)، بهترین گزینه برای آهنگسازی فیلم در کامپیوترهای مبتنی بر ویندوز است و بهترین امکانات را در این راستا در اختیار شما قرار می‌دهد. شایان ذکر است که برخی از بزرگان حوزه آهنگسازی فیلم همچون هانس زیمر (Hans Zimmer) و تام هولکنبورگ (Tom Holkenborg) نیز از کیوبیس به‌عنوان نرم‌افزار آهنگسازی اصلی خود برای تولید آثارشان بهره می‌گیرند.

همان‌طور که اشاره شد، لاجیک پرو به‌صورت پیش‌فرض از مجموعه‌ای بسیار وسیع از پلاگین‌ها در دسته‌بندی‌های گوناگون برخوردار است و تقریباً شما را از خرید پلاگین بی‌نیاز می‌کند؛ اما کیوبیس نیز در این زمینه چیزی از Logic Pro کم ندارد و اتفاقاً به ابزارهایی بسیار کاربردی برای همگام‌سازی ویدیو با صدا همچون Time Warp و Expression Maps نیز مجهز است که لاجیک از آن‌ها برخوردار نیست.

این دو مورد پیشنهادهای ما به شما هستند و در نهایت، شما باید خود نرم‌افزاری که بیشتر با سلایق‌تان همگام است را برای خود انتخاب کنید. در واقع، مناسب‌ترین نرم‌افزار آهنگسازی برای شما، نرم‌افزاری است که با رابط کاربری آن بیشترین احساس راحتی را داشته باشید و بتوانید مراحل آهنگسازی را در آن به بی‌دردسرترین و سریع‌ترین شکل ممکن پیش ببرید.

راحتی در رابط کاربری نرم‌افزار آهنگسازی، یکی از مهم‌ترین موارد در پروسه الهام‌گیری و ساخت موسیقی است و بدین نحو به خلق آثار بهتر به شما کمک می‌کند. از این رو، در انتخاب یک نرم‌افزار آهنگسازی، بیش از هر چیز به همین نکته توجه داشته باشید.

مجموعه صداهای ارکسترال

با وجود این‌که موسیقی بسیاری از فیلم‌ها و بازی‌های کامپیوتری در سبک‌های مدرن‌تر و متداول‌تر موسیقی ساخته شده است، اما تنظیم‌های ارکسترال هنوز هم محبوب‌ترین شکل از موسیقی در میان فیلمسازان و آهنگسازان فیلم هستند. چه یک موزیسین آکادمیک فارغ‌التحصیل از دانشگاه برکلی (Berklee) باشید و چه یک آهنگساز خودآموز، ابزارهایی که برای ساخت موسیقی فیلم در اختیارتان قرار دارد، کاملاً یکسان است.

درحالی‌که بسیاری از استودیوهای بزرگ ساخت موسیقی فیلم در دنیا، هنوز هم برای ساخت آثار ارکسترال از گروهی از موزیسین‌های حقیقی بهره می‌گیرند و صدای اجرای این افراد را به‌صورت زنده ضبط می‌کنند، اما آهنگسازان برجسته‌ای چون برد فیدل (Brad Fiedel) نیز از کامپیوتر و سینتی‌سایزر بهره می‌گیرند و با توجه به پیشرفت تکنولوژی، شما اکنون می‌توانید یک تنظیم ارکسترال فوق‌العاده را تنها به وسیله چند پلاگین و نرم‌افزار در کامپیوتر خود به‌صورت صفر تا صد تولید کنید. همچنین در این روش، نیازی به صرف هزینه‌هایی هنگفت برای خرید یک کنسول استودیویی یا یک پری‌امپ میکروفون با چندین ورودی نیست و می‌توانید با تجهیزات استودیویی خانگی خود نیز به نتایجی جذاب دست یابید.

خوشبختانه امروز مجموعه‌هایی از سمپل‌های سازهای ارکسترال با کیفیتی فوق‌العاده و درعین‌حال، کاربری آسان و قیمت منطقی در دسترس آهنگسازان قرار دارند. کمپانی‌هایی همچون وینا سیمفونیک لایبرری (Vienna Symphonic Library)، ایست‌وست (EastWest) و اسپیت‌فایر آدیو (Spitfire Audio)، مجموعه‌هایی فوق‌العاده از سازهای ارکسترال را در قالب پلاگین منتشر کرده‌اند که به‌وسیله آن‌ها، به بازه‌ای بسیار گسترده از اصوات سازهای ارکسترال دسترسی خواهید داشت.

این پلاگین‌ها علاوه بر این‌که سمپل‌هایی بسیار باکیفیت دارند که در برترین استودیوهای دنیا ضبط شده‌اند، از رابط کاربری بسیار خوش‌ساختی نیز برخوردارند و امکان خلق اجراهایی بسیار پویا و حتی تغییر مؤلفه‌های مختلف صوتی را در حین اجرا به شما می‌دهند؛ امکاناتی که بعضاً در یک ارکستر حقیقی در اختیار شما قرار ندارند!

سازهای نرم‌افزاری (پلاگین‌ها)

می‌توان به‌جرأت گفت که طی بیست سال گذشته، هیچ شرکتی به اندازه کمپانی اسپکتراسانیکس (Spectrasonics) نام خود را در دنیای طراحی صدا برای موسیقی فیلم، سریال و بازی‌های کامپیوتری، بر سر زبان نینداخته است. سازهای نرم‌افزاری پیشرفته این کمپانی همچون Omnisphere 2 با برخورداری از موتور صوتی دوگانه بسیار قدرتمند در ترکیب با یک مجموعه گسترده، منابعی بی‌انتها را برای طراحی اصوات جدید در اختیار موزیسین‌ها قرار می‌دهند.

اما تنها نقص این پلاگین جامع، حجم بسیار بالای آن است؛ به‌طوری‌که برای نصب آن در کامپیوتر خود، باید فضایی در حدود ۳۰۰ گیگابایت را به آن اختصاص دهید. این پلاگین تنها یک نسخه کامل دارد و هیچ نسخه سبک و ساده‌ای نیز از آن عرضه نشده است. به عبارت دیگر، برای تجربه Omnisphere، تنها راه پیش روی شما نصب کامل آن بر روی کامپیوترتان است. همچنین اگر شما پلاگین‌ها را به‌صورت کرک‌شده استفاده نمی‌کنید و آن‌ها را خریداری می‌کنید، دیگر نقص این پلاگین، یعنی قیمت آن را نیز تجربه خواهید کرد! برای خرید Omnisphere 2 به‌صورت قانونی، باید مبلغی در حدود ۵۰۰ دلار پرداخت کنید که حتی در دنیای پلاگین‌های حرفه‌ای نیز رقمی بالا به شمار می‌رود و باعث شده است که بسیاری از موزیسین‌ها از خرید این پلاگین صرف‌نظر کنند.

اگر به هر یک از این دو دلیل، Omnisphere از گزینه‌های شما حذف شده است، گزینه دیگری که از نظر ما می‌تواند برای شما بسیار کاربردی باشد، پلاگین میزبان Kontakt از کمپانی نیتیو اینسترومنتز (Native Instruments) است. این پلاگین، در واقع خود یک ساز نرم‌افزاری نیست و تنها یک چارچوب برای میزبانی از مجموعه‌های صوتی و سینتی‌سایزرهای نرم‌افزاری است که شرکت‌های مختلف تولید می‌کنند. امروزه، مجموعه‌ای بسیار وسیع از این دست از سازهای نرم‌افزاری مبتنی بر کانتکت توسط کمپانی‌هایی مشهور نظیر Output تولید شده است که بسیاری از آن‌ها، با توجه به ماهیت ارکسترال خود برای آهنگسازی فیلم و بازی‌های کامپیوتری فوق‌العاده هستند و صداهایی بی‌نظیر را در این راستا در اختیار شما قرار می‌دهند.

هارد اکسترنال

با رشد مجموعه‌های صوتی و سازهای نرم‌افزاری شما، نیازتان به فضای ذخیره‌سازی برای در اختیار داشتن یکپارچه این موارد در محیط استودیو نیز افزایش می‌یابد. از این رو، هاردهای اکسترنال و اینترنال جزو لوازم مهمی هستند که هر آهنگساز، خصوصاً افرادی که در حوزه آهنگسازی فیلم و بازی‌های کامپیوتری فعال هستند، باید چند عدد از آن‌ها را در اختیار داشته باشند. با خرید و دریافت پلاگین‌های گوناگون برای استفاده در موسیقی فیلم، خرید یک هارد دیسک با فضای ذخیره‌سازی بالا به یک نیاز و خرید اجتناب‌ناپذیر تبدیل می‌شود. به همین دلیل، خوب است که دانش خود در رابطه با این وسیله را گسترش دهید تا بتوانید آسان‌تر یک نمونه مناسب از آن را برای خود انتخاب و خریداری کنید.

هارد دیسک‌های مغناطیسی سنتی یا همان HDDها به‌طور کلی نسبت به فضای ذخیره‌سازی خود قیمتی پایین‌تر از درایوهای جدید SSD دارند؛ اما سرعت خواندن (Read) و نوشتن (Write) داده در آن‌ها به‌شکلی قابل‌توجه حتی نسبت به ارزان‌ترین نمونه‌های SSD پایین‌تر است. از این رو، اگر قصد دارید به‌شکلی دائمی و یکپارچه به تمام مجموعه صوتی خود در طول آهنگسازی دسترسی داشته باشید، بهتر است یک SSD خریداری کنید؛ زیرا این نوع از هارد به‌لطف سرعت انتقال داده بالای خود، دسترسی به تمامی اصوات و سنگین‌ترین پلاگین‌ها را برای شما در آن واحد ممکن می‌سازد.

برای ذخیره‌سازی پلاگین‌ها و مجموعه‌های صوتی، از نظر ما خرید یک SSD با ظرفیت دو ترابایت می‌تواند نقطه شروعی بسیار خوب باشد. یک SSD با این ظرفیت با مشخصات فنی قابل‌قبول از یک برند معتبر همچون سامسونگ (Samsung)، اکنون در بازار جهانی قیمتی در حدود ۲۰۰ دلار دارد. در این محدوده قیمتی، می‌توانید یک SSD اکسترنال با قابلیت پشتیبانی از استاندارد USB-3 و سرعت انتقال داده حدود ۱۰۰۰ مگابایت را خریداری کنید.

اما اگر قیمت این نوع از هارد درایو برایتان بیش‌ازحد بالاست و امکان خرید آن را ندارید، یک هارد دیسک ساده نیز می‌تواند به‌خوبی از مجموعه صداهای شما نگهداری کند و آن‌ها را تا سال‌ها در زمان نیاز در اختیار شما قرار دهد.

همچنین اگر قصد دارید در محیط بیرون از استودیو نیز به آهنگسازی بپردازید و پروژه‌های خود را ادامه دهید، خوب است که یک هارد دیسک دیگر با همین ظرفیت نیز خریداری کنید و داده موجود در هارد اول را به‌عنوان بکاپ در آن بارگذاری کنید.

اگر در پروژه خود از یکی از پلاگین‌های نصب‌شده در هارد اکسترنال استفاده کنید، هارد باید در کل طول باز بودن پروژه در نرم‌افزار، به کامپیوتر متصل بماند و نمی‌توان آن را در میان کار از کامپیوتر جدا کرد. از این رو، اگر پلاگین‌هایی را در آهنگسازی مورد استفاده قرار می‌دهید که می‌خواهید به هارد اکسترنال وابسته نباشند، بهتر است آن‌ها را در فضای ذخیره‌سازی داخلی کامپیوترتان نصب کنید.

جمع‌بندی نکات

به‌عنوان جمع‌بندی، بیایید مهم‌ترین مهارت‌ها و ابزارهایی که برای آهنگسازی فیلم نیاز دارید را در قالب یک لیست مرور کنیم:

• آشنایی اولیه با تئوری موسیقی
• یادگیری مقدماتی نوازندگی کیبورد
• تقویت مهارت نت‌خوانی
• تحلیل آثار آهنگسازان فیلم
• انتخاب نرم‌افزار آهنگسازی مناسب
• خرید میدی کنترلر
• تهیه کتابخانه‌های صوتی و پلاگین‌ها
• تهیه فضای ذخیره‌سازی مناسب

سخن آخر

امیدواریم که از مطالعه این مطلب لذت برده باشید و با توجه به نکات آن، بتوانید روندی بهینه‌تر را در آهنگسازی برای فیلم‌ها و بازی‌های کامپیوتری تجربه کنید.

اگر شما نیز آهنگساز هستید، آیا تاکنون تلاش کرده‌اید که برای یک فیلم، سریال یا بازی کامپیوتری موسیقی بسازید؟ در این صورت، نتیجه این کار چه شد و آیا از آن راضی بودید؟ به نظرتان مهم‌ترین ابزار برای ساخت موسیقی فیلم چیست؟ از شما دعوت می‌کنیم که پاسخ خود به این سؤالات را در بخش نظرات همین مطلب، با ما و مخاطبان گیتار ایران در میان بگذارید.

در پایان، اگر نمی‌دانید کدام نرم‌افزار آهنگسازی برای شما مناسب‌تر است، پیشنهاد می‌کنیم ویدئوی آموزشی زیر را تماشا کنید:

منبع: GearNews
نویسنده: Stefan Wyeth