آموزش, مقالات, مقالات گیتار, مقالات گیتار الکتریک
۵ راهنمایی برای دستیابی به نتایج حرفهای در فرایند ضبط صدای گیتار
ژوئن
همه ما گیتاریستها میدانیم که ضبط صدای گیتار میتواند فرایند استرسزا و دشواری باشد. در این فرایند باید حاصل ماهها و یا شاید سالها ایدهپردازی، آهنگسازی و همکاری گروهی را در عرض چند روز به اثری ضبطشده تبدیل کنید. اگر بودجه کمی در اختیار داشته باشید، مجبور خواهید شد فرایند ضبط را از چند روز نیز کوتاهتر کنید و این مسئله قطعاً پیچیدگی و دشواری این فرایند را دوچندان میکند.
اما به عقیده ما، آنچه ضبط صدای گیتار را به فرایندی ترسناک بدل میکند، این است که باید در شرایط و محیطی ناآشنا و جدید، مکرراً ایدههای خود را مورد بازبینی قرار دهید و آنها را به بهترین نحو اجرا کنید. بدین منظور، لازم است که بهخوبی تمرین کرده باشید و به جزئیات قطعه در حال ضبط آگاهی اشراف داشته باشید تا بتوانید در صورت نیاز، در لحظه فکر کنید و بخشهایی از لاین گیتار را تغییر دهید.
اینکه با تمرین کافی و هماهنگی عالی با سایر اعضای گروه به استودیوی ضبط صدا بروید، یک پیشنیاز بدیهی محسوب میشود و به همین دلیل، ما آن را در میان پنج راهنمایی خود نگنجاندهایم؛ اما اگر تا کنون به این نکته به اندازه کافی توجه نکردهاید، باید بدانید که مهمترین نکته در دستیابی به نتیجه حرفهای در فرایند ضبط صدا، تمرین فراوان و تسلط کامل بر قطعات است. بهعبارت دیگر، استودیو جایی برای تمرین نیست؛ بلکه شما باید تنها زمانی قدم به استودیو بگذارید که از هر نظر آمادگی انجام ضبط را دارید.
با ذکر این مقدمه، بیایید به سراغ پنج نکته مهم برویم که به عقیده ما، متضمن حصول نتایج حرفهایتر در فرایند ضبط صدای گیتار هستند.
۱- گیتار خود را بهطور کامل آماده کنید
ماهیت میکروسکوپی و ظریف ضبط صدا، مشکلاتی که اصلاً در تمرینات پرسروصدای گروهی مشهود نیستند را بهشکلی اغراقشده و برجسته به گوش شما و شنونده میرساند. طبیعتاً زمانی که شما چند میکروفون حساس را در چند سانتیمتری امپلیفایر گیتار قرار میدهید و شروع به نواختن ساز میکنید، اصوات اضافه و مشکلات جزئی تقویت میشوند و شروع به خودنمایی میکنند و دیگر نمیتوان مواردی چون گزگز سیمها، اینتونیشن و کوک ناصحیح و لرزش ناخواسته اجزای فلزی گیتار را نادیده گرفت.
اگر گیتار شما دچار مشکلات اشارهشده باشد، نهتنها فرایند ضبط را برای خود دشوار خواهید کرد، بلکه هرچه تلاش، تمرین و هزینه کرده باشید، بیفایده و عبث خواهد شد؛ زیرا نمیتوانید به نتیجه نهایی مطلوبی دست یابید. پس حتماً پیش از حضور در استودیو، گیتار خود را به یک متخصص کارآزموده بسپارید و از آماده بودن ساز برای ضبط مطمئن شوید.
بهرهگیری از سیم گیتار نو برای ضبط، ایده بسیار خوبی است؛ اما توجه کنید که اگر سیم شما کاملاً نو باشد، مدتی طول میکشد تا به ثبات کامل برسد و به همین دلیل، مجبور خواهید شد پس از هر برداشت، ساز را کوک کنید. به همین دلیل، شاید بهتر باشد که سیم را یک روز قبل از شروع ضبط عوض کنید و کمی به آن فرصت دهید تا به ثبات برسد.
لرزشهای خفیف پیچها، اجزای بریج، بازوی ترمولو یا هر جزء دیگر گیتار نیز میتواند برداشت بینقص شما را خراب کند؛ بنابراین حتماً رسیدگی، تعمیر یا تعویض این اجزا را نیز جزو اولویتهای خود قرار دهید.
۲- با ابزارها و امکانات متنوع به استودیو بروید
اگر بهخوبی آهنگهای مورد نظر خود را تمرین کرده باشید و گیتار شما نیز کاملاً روی فرم باشد، بخش زیادی از راه دستیابی به نتایج مطلوب در فرایند ضبط صدا را رفتهاید! اما در این سرفصل قصد داریم به چند نکته ساده اشاره کنیم که بعضاً میتوانند صدادهی، شور و جذابیت کار شما را ارتقا دهند و بدین شکل، آثاری حرفهایتر را برای شما رقم بزنند.
نخستین ابزاری که به نظر ما اهمیت آن دستکم گرفته میشود، پیک گیتار است. پیشنهاد میکنیم چند پیک متفاوت در دسترس داشته باشید تا در صورت لزوم، بتوانید تغییراتی جزئی در صدادهی ساز ایجاد کنید؛ زیرا همانطور که میدانید، هر پیک تأثیری یکه و منحصربهفرد در صدای ساز دارد.
همچنین اگر در زمینه ستاپ و تنظیم گیتار حرفهای هستید یا یک فرد حرفهای شما را در استودیو همراهی میکند، میتوانید از چند ست سیم گیتار مختلف نیز استفاده کنید تا بافتهای صوتی متفاوتی را تجربه کنید.
موارد سادهای چون نوار چسب و ابر برای جلوگیری از لرزش اجزای ساز، ابزاری برای میوت کردن سیمها (مثلاً فرترپ یا حتی کش مو) و چند قطعه ابر یا لاستیک برای میوت کردن فنرهای ترمولو، میتوانند تأثیری شگرف بر نتیجه نهایی کار شما بگذارند.
همانطور که پیشتر اشاره شد، میکروفونهای استودیویی تکتک صداهای برآمده از گیتار شما را با حداکثر جزئیات دریافت میکنند و اصلاح صداهای اضافه و ناخواسته در مرحله میکس، نهتنها کار آسانی نیست، بلکه بعضاً بر تُن و ماهیت صدا نیز تأثیر ناخوشایندی میگذارد؛ پس بهتر است که با استفاده از ابزارهای مناسب، تمامی صداهای اضافه را از بین ببریم.
۳- چند کابل اضافه در کیف تجهیزات خود بگذارید و آماده ایجاد تغییر در پدالبوردتان باشید
شاید شما با صرف زمان بسیار به تُنهای مورد نظر خود شکل داده باشید و بخواهید از آنها در ضبط استفاده کنید؛ اما زمانی که به یک محیط آکوستیک جدید، مانند استودیو، قدم میگذارید، متوجه میشوید که برخی از پارامترها نیاز به تغییر دارند.
از سوی دیگر، برخی از تجهیزات ضروری برای اجرای زنده، مانند نویز گیت، اکولایزر و افکتز لوپ بر تُن گیتار تأثیری عمیق میگذارند. با اینکه این تجهیزات برای اجرای زنده بسیار کاربردی و سودمند هستند، اما شاید بهتر باشد در استودیو برخی از آنها را کنار بگذارید تا بهترین تُن ممکن را از ساز خود دریافت کنید.
به همین دلایل، باید همواره آمادگی باز کردن پدالبورد و تغییر چینش پدالها را داشته باشید.
نکته مهمی که باید در انتخاب پدالها برای ضبط به یاد داشته باشید، این است که هرچه از پدالها و کابلهای کمتری استفاده کنید، احتمالاً تُن باکیفیتتر و شفافتری حاصل خواهد شد. هر کابل پچ یا پدال اضافه اندکی از جذابیت و شفافیت تُن گیتار شما را از بین میبرد؛ پس اگر عنصر بیاستفادهای در پدالبورد شما وجود دارد، حتماً آن را از زنجیره سیگنال حذف کنید.
حال که بحث پدالهای افکت در میان است، باید به اهمیت منبع تغذیه ایزوله در ضبط استودیویی نیز اشاره کنیم. این وسیله ساده به کاهش هام کمک شایانی میکند؛ خصوصاً زمانی که پدالهای گین را به زنجیره سیگنال میافزایید. منبع تغذیه ایزوله میتواند بهطور همزمان به چند پدال برقرسانی کند، بلکه برق هر پدال را نیز از پدالهای دیگر مجزا میکند تا صدایی با حداقل هام و نویز پدید آید.
۴- آهنگها و شیوه مطلوب خود برای ضبط آنها را بهخوبی بشناسید
اکنون که به تمامی نکات مرتبط با تُن گیتار خود رسیدگی کردید، وقت آن است که به چند مورد مهم دیگر نیز توجه کنید.
بدیهی است که شما باید با تمرین بسیار زیاد، بر نتها، زمانبندی و نحوه اجرای لاین گیتار مورد نظر خود تسلط کامل پیدا کنید؛ اما علاوه بر آن، باید کلیت آهنگ، تنظیم آن و نقش خود در آن را نیز بهخوبی بشناسید.
زیرا مثلاً ممکن است شما عادت کرده باشید همواره آهنگ را از اول بنوازید؛ اما در استودیو مکرراً مجبور خواهید شد از بخشهای مختلف آهنگ شروع به نوازندگی کنید و مثلاً لازم باشد که بهجای شروع از اینترو، یک بخش از ورس را بنوازید.
همچنین شاید مهندس ضبط یا پرودوسر شما درخواستها و پرسشهایی درباره زمانبندی، ساختار قطعه یا تنظیم آن از شما داشته باشد و شما باید بتوانید پاسخی مناسب و آنی به این درخواستها و پرسشها بدهید. مثلاً شاید او از شما بخواهد با نواختن لاین گیتار، به درامر در نواختن درام لاین کمک کنید و بدین منظور باید بتوانید بدون همراهی سایر اعضای گروه و تکیه بر لاین وکال و بیس، تنها بهکمک کلیک ترک (مترونوم)، آهنگ را از ابتدا تا انتها بنوازید.
علاوه بر شناخت کامل ساختار قطعه و جزئیات مربوط به تنظیم آن، باید از شرایط ایدهآل خود برای ضبط موسیقی نیز آگاهی داشته باشید. مثلاً ترجیح میدهید با استفاده از یک هدفون و در فضایی ایزوله به ضبط موسیقی بپردازید یا اینکه ترجیح میدهید در مقابل امپلیفایر بایستید و در همان حال که صدای کرکننده امپ و فیدبک وحشی آن در فضا طنینانداز است، لاین گیتار را ضبط کنید؟ از سوی دیگر، نوازندگی بهصورت نشسته را ترجیح میدهید یا ایستاده؟
پاسخ این موارد به سلیقه و عادات شما بستگی دارد. مهم این است که در حین ضبط احساس راحتی کنید و بهترین عملکرد خود را به نمایش بگذارید.
۵- از ایدههای جدید استقبال کنید
در نهایت، فراموش نکنید که حرفهایها در استودیو بدون دلایل مشخص در مقابل ایدهها و نظرات دیگران مقاومت نمیکنند. شکی نیست که باید درباره نحوه ضبط و نتیجه نهایی کار، نظرات روشن و مشخصی داشته باشید؛ اما اگر تمام وقت خود و دیگر افراد گروه را به بحث و جدل درباره تکتک جزئیات کار خود یا دیگران اختصاص دهید، دیگر فرصتی برای اتمام کار باقی نمیماند!
بسیاری از اوقات ما بیش از آنکه نگران نتیجه حاصله باشیم، نگران برآورده نشدن خواستههای خود هستیم. اینکه حاصل کار دقیقاً با آنچه در ذهن داشتهایم همسان نیست، به معنای بد بودن آن نیست. البته منظور ما این نیست که عنان کار را بهطور کامل به دست پرودوسر و مهندس ضبط بدهید و اجازه دهید آنها هر کاری دوست دارند با اثر شما انجام دهند؛ اما کمی انعطافپذیری نیز بد نیست و ضرری به شما نمیرساند! شاید حتی بدین شکل بتوانید به آثاری جذابتر و خلاقانهتر دست پیدا کنید.
جمعبندی: نکات مهم برای ضبط صدای گیتار
- پیش از شروع ضبط، حتماً اینتونیشن، کوک و وضعیت اجزای متحرک گیتار را بررسی کنید.
- سیم گیتار را یک روز قبل از شروع ضبط تعویض کنید تا به ثبات و پایداری برسد.
- چند پیکهای متفاوت همراه خود داشته باشید.
- در صورت لزوم، از چند ست سیم مختلف برای تجربه بافتهای صوتی متفاوت استفاده کنید.
- برای جلوگیری از طنیناندازی صداهای اضافه، از ابزارهایی مانند فرترپ، کش مو و نوار چسب بهره بگیرید.
- چند کابل اضافه همراه داشته باشید.
- آماده تغییر چینش پدالها در پدالبورد خود باشید.
- پدالها و کابلهای غیرضروری را از زنجیره سیگنال حذف کنید.
- برای کاهش هام و نویز، از منبع تغذیه ایزوله استفاده کنید.
- به ساختار آهنگ و بخشهای مختلف آن تسلط کامل داشته باشید.
- شرایط ایدهآل خود برای ضبط را مشخص کنید.
- با پیشنهادهای جدید بیدلیل مخالفت نکنید.
در پایان، اگر دوست دارید با اصول اولیه ضبط و ویرایش صدای گیتار آکوستیک، الکتریک و بیس آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم قسمتهای هشتم، نهم و دهم مجموعه «آموزش تولید موسیقی» را در وبسایت یا کانال آپارات گیتار ایران تماشا کنید. در قسمت هشتم این دوره آموزشی جامع، کیان ایرجی درباره ضبط صدای گیتار آکوستیک صحبت میکند:
منبع: Guitar.com
نویسنده: Lewis Noke Edwards