اگر گیتاریست باشید، مطمئناً اهمیت در اختیار داشتن تجهیزات مناسب در حین نوازندگی را درک میکنید و همواره سعی دارید که بهترین لوازم را در ستاپ خود بهکار بگیرید. تجهیزات مناسب گیتار از امپلیفایر تا پدال و حتی یک کابل باکیفیت، میتوانند تأثیری مشهود بر کیفیت و جنس صدای گیتار شما داشته باشند و از این رو، در انتخاب آنها باید توجهی بسیار به خرج داد.
احتمالاً شما تمامی این موارد را مورد توجه قرار دادهاید؛ اما آیا تاکنون به افزودن فناوری میدی (MIDI) به ستاپ گیتار خود فکر کردهاید؟
Musical Instrument Digital Interface یا بهاختصار MIDI، پروتکلی مهم و پرکاربرد در دنیای تجهیزات موسیقی است که امکان برقراری ارتباط میان دو ساز یا وسیله مربوط به ضبط موسیقی را فراهم میسازد. بهکارگیری این فناوری در دنیای گیتار الکتریک، دنیایی از راههای خلاقانه نوازندگی و تنهای جذاب را در اختیار شما قرار میدهد. اما چگونه میتوان از این فناوری در نوازندگی گیتار الکتریک بهره گرفت؟
در این مطلب، قصد داریم ده روش استفاده از فناوری میدی در یک ستاپ گیتار را به شما بیاموزیم تا شما نیز بتوانید بهشکلی هدفمند از این فناوری در اجراها و آثار خود بهره بگیرید.
۱- کنترل پدالها بهشکل یکپارچه بهوسیله فوت کنترلر
یکی از سادهترین راههای بهکارگیری فناوری MIDI در نوازندگی گیتار، استفاده از یک میدی کنترلر پایی یا همان فوت کنترلر، برای کنترل یکپارچه تمامی پدالهای موجود در یک ستاپ است.
فوت کنترلر به شما امکان میدهد که تنها با فشردن یک دکمه با پای خود و بدون نیاز به خم شدن و استفاده از کنترلهای فیزیکی موجود در هر پدال، پدالهای فعال در ستاپ خود را انتخاب کنید یا برخی از تنظیمات آنها را تغییر دهید.
چرا وقتی میتوانیم با فشردن یک سوییچ به مجموعهای از امکانات دسترسی داشته باشیم، چندین سوییچ را بهصورت جداگانه بفشاریم؟!

۲- دسترسی به بازه صوتی گستردهتر بهوسیله یک مولتیافکت پشتیبان از MIDI
بسیاری از مولتیافکتهای امروزی از فناوری میدی پشتیبانی میکنند و با بهرهگیری از این تکنولوژی، بازهای وسیعتر از اصوات و تنظیمات را در اختیار شما قرار میدهند.
ترکیب فناوری MIDI و یک یونیت مولتیافکت، به شما امکان تغییر سریع و آسان پریست یا افکت فعال در دستگاه را میدهد. حتی در برخی از مولتیافکتهای پیشرفتهتر، امکان کنترل برخی از پارامترها همچون زمان پخش افکت دیلی یا شدت افکت ریورب نیز بهوسیله یک میدی کنترلر وجود دارد.
تقریباً تمامی پدالهای مولتی افکت، از یک پدال اکسپرشن میدی نیز پشتیبانی میکنند که میتوان با اتصال آن به این دستگاه، یک یا چند پارامتر را بهوسیله پا و بهشکلی پویا، در هنگام نوازندگی تغییر داد. این کار، شما را از دسترسی به نابهای متعدد برای تنظیم صدای گیتار بینیاز میسازد و تنظیم تن گیتار و اجرای زنده را به کاری سادهتر و جذابتر بدل میکند.

۳- همگامسازی گیتار با نرمافزارهای آهنگسازی (DAW)
بهوسیله فناوری میدی میتوانید گیتار الکتریک خود را با نرمافزارهای کامپیوتری آهنگسازی مختلف همچون ایبلتن لایو (Ableton Live) و لاجیک پرو (Logic Pro) همگام کنید.
همگامسازی گیتار با یک ستاپ آهنگسازی دیجیتال، به شما امکان میدهد که لاینهای گیتار و جزئیات آنها را از طریق نرمافزار بهشکلی عمقی تغییر دهید و کنترلی بسیار دقیقتر بر آنها داشته باشید. برای مثال، کنترل شروع و پایان ضبط با بهرهگیری از یک فوت کنترلر در پدالبوردتان، میتواند ضبط نوازندگی را به کاری آسانتر و طبیعیتر تبدیل کند و همچنین باعث صرفهجویی در زمان ضبط نیز بشود.

۴- گسترش بازه صوتی گیتار با بهرهگیری از سازهای مجازی
اما یکی از جذابترین کاربردهای فناوری MIDI در یک ستاپ گیتار الکتریک، امکان استفاده از گیتار بهعنوان یک میدی کنترلر در نرمافزار آهنگسازی است!
شما با اتصال گیتار الکتریک خود به کامپیوتر از طریق یک دستگاه میدی، میتوانید صدای ساز خود را از یک ستاپ حقیقی گیتار که از یک امپلیفایر و چند پدال تشکیل شده است، فراتر ببرید. فناوری میدی به شما امکان میدهد که از گیتار خود بهعنوان یک میدی کنترلر بهره بگیرید و سازهایی مجازی همچون سینتیسایزرها، سازهای ارکسترال یا حتی گزینههایی عجیبتر همچون درام کیتها را نیز با استفاده از گیتار خود بنوازید! این قابلیت علاوه بر اینکه بسیار سرگرمکننده و مفرح است، کاربردهای متعددی نیز دارد و امکان ساخت یک ترک موسیقی کامل و تمامی اجزای آن را با استفاده از تنها یک گیتار الکتریک و بدون نیاز به انواع کیبورد و پروگرمرهای مشابه، فراهم میسازد.
علاوه بر این، بسیاری از پلاگینهای شبیهساز افکت و امپلیفایر نیز از کنترل MIDI پشتیبانی میکنند و در محیط آنها نیز با استفاده از فناوری میدی میتوانید به بسیاری از تنظیمات دسترسی داشته باشید و این پارامترها را در هنگام نوازندگی کنترل کنید.
۵- ساخت اتوماسیونهای پیشرفته
پروتکل میدی به شما امکان میدهد که مپینگها (mapping) یا اتوماسیونهایی سفارشی بسازید و بدین نحو، در پارامترهای مختلف افکتها و صدای گیتار خود، تغییراتی را در زمانهایی مشخص اعمال کنید.
برای مثال، شما میتوانید یک پدال اکسپرشن را بهگونهای برنامهریزی کنید که ولوم گیتار شما را تنظیم کند و همزمان با تنظیم این پارامتر، چند افکت را نیز فعال یا غیرفعال کند. یا مثلاً برنامهای را تنظیم کنید که در آن، پارامترهای افکتهای فعال در زنجیره سیگنال گیتار، در زمانهایی خاص تغییر کنند یا افکتها بهصورت کامل غیرفعال یا فعال شوند.
برخی از میدی کنترلرهای گیتار موجود در بازار همچون مدل BRIDGE6 از کمپانی پایرت میدی (Pirate MIDI)، همچون یک سینتیسایزر به اسیلاتورهای فرکانس پایین یا همان LFO مجهز هستند که میتوانید بهکمک آنها، یک پارامتر قابلکنترل بهوسیله میدی را بهشکل همگام با سرعت نوازندگی خود به نوسان درآورید و بدین شکل، نوازندگی پویاتری را به نمایش بگذارید.
۶- تسهیل نوازندگی با بکینگ ترکها و لوپها
فناوری میدی، همنوازی با بکینگ ترکها و لوپها را نیز تسهیل میکند. در واقع، شما با یک میدی کنترلر میتوانید بهآسانی بکینگ ترک مورد نظر خود را پخش یا متوقف کنید و به این شکل، همزمان با نوازندگی، بر روی آنچه در پسزمینه صدای گیتارتان در حال پخش است، کنترل داشته باشید. این قابلیت باعث میشود که تمرکزی کاملتر روی اجرای خود داشته باشید و هیچ نیازی به استفاده از دستان خود برای کنترل بکینگ ترک در حال پخش نداشته باشید.
۷- پخش انواع سمپل و افکتهای صوتی
با بهرهگیری از MIDI، میتوان همزمان با نوازندگی و بهصورت زنده، سمپل و افکتهای صوتی پخش کرد. برای مثال، شما میتوانید همزمان با نواختن یک آکورد خاص، با استفاده از یک فوت سوییچ در میدی کنترلر خود، یک سمپل درام خاص را پخش کنید یا در زمان شروع نواختن سولو، یک افکت ریورب را در زنجیره سیگنال خود فعال کنید و برای این بخش، تنی متفاوت به گیتار خود ببخشید.
۸- همگامسازی ستاپ گیتار با دستگاههای دیگر
اما علاوه بر تمامی موارد ذکرشده، استفاده از فناوری MIDI این قابلیت را برای شما فراهم میکند که ستاپ گیتار خود را با دستگاههای دیگر، نظیر درام ماشینها، سینتیسایزرها و حتی سیستمهای نوردهی موجود بر روی استیج همگام کنید. بدین شکل، یک ستاپ واحد و یکپارچه از تمامی تجهیزات موسیقی خود در اختیار خواهید داشت و اجرایی کاملاً همگام و جذاب را به نمایش خواهید گذاشت.
در واقع، با این قابلیت شما میتوانید در آن واحد و در حین نوازندگی، به تمامی تجهیزات خود دسترسی داشته باشید و بهصورت انفرادی، نقش تمامی اعضای یک گروه موسیقی را ایفا کنید.
۹- نوازندگی با اپلیکیشنهای همگام با MIDI
امروزه، اپلیکیشنهای بسیاری برای سیستم عاملهای آیاواس و اندروید منتشر شده است که با هدف تسهیل نوازندگی گیتار همراه با فناوری میدی ساخته شدهاند و تعداد این اپلیکیشنها نیز هر روز بیشتر میشود.
این قبیل اپلیکیشنها امکان کنترل مؤلفههای صوتی مختلف را بهوسیله پروتکل میدی از طریق تلفن همراه به شما میدهند و قابلیتهایی نظیر ساخت مپینگها و اتوماسیونهای مختلف و حتی نواختن سازهای مجازی بهوسیله گیتار را در اختیار شما قرار میدهند.

۱۰- کشف صداها و تکنیکهای اجرای جدید
در آخر، استفاده از فناوری MIDI در ستاپ گیتار، به شما امکان آزمایش و اکتشاف صداهایی خلاقانه و حتی تکنیکهایی جدید در اجرای زنده را میدهد. بهطور کلی، استفاده از میدی، قابلیتهایی بیشمار را در نوازندگی، ضبط و اجرای زنده در اختیار شما میگذارد و میتوانید به کمک آن، روشهایی جدید را برای نوازندگی و ابراز احساسات خود بیابید.
سخن پایانی
تجهیز ستاپ گیتارتان به فناوری میدی، امکانات خلاقانه گستردهای را در اختیارتان قرار میدهد و شما را به نوازندهای نوآور و خلاقتر تبدیل میکند. این فناوری حتی میتواند بهشکل غیرمستقیم، صدای گیتار شما را نیز جذابتر و پویاتر کند. چه به دنبال راهی برای کنترل بهینهتر پدالهای خود باشید، چه قصد داشته باشید گیتار خود را بهشکلی کاملتر با ستاپ آهنگسازی دیجیتال خود و نرمافزارهای کامپیوتری مربوط به آن همگام کنید و چه بخواهید به اکتشاف اصواتی جدید بپردازید، فناوری میدی پاسخی درخور و کامل به نیازهای شما محسوب میشود. از این رو، پیشنهاد میکنیم هرچه زودتر، دنیای MIDI را کشف کنید و این فناوری را به ستاپ گیتار خود بیاورید تا دروازه دنیایی از امکانات و قابلیتهای نوآورانه به رویتان گشوده شود!
امیدواریم که از مطالعه این مطلب لذت برده باشید و اکنون دانشی بیشتر در زمینه کاربردهای فناوری میدی در ستاپهای گیتار پیدا کرده باشید. آیا شما تا به امروز از فناوری میدی در ستاپ گیتار خود بهره گرفتهاید؟ اگر پاسخ شما به این پرسش مثبت است، تجربهتان چگونه بوده است و آیا این پروتکل و تجهیزات مربوط به آن، نوازندگی را برای شما آسانتر یا جذابتر کردهاند؟ از شما دعوت میکنیم که پاسخ خود به این سؤالات را در بخش نظرات همین مطلب، با ما و مخاطبین گیتار ایران در میان بگذارید.
همچنین، اگر با نحوه ویرایش فایلهای MIDI آشنایی کامل ندارید، تماشای ویدیوی آموزشی زیر میتواند برای شما بسیار سودمند باشد:
منبع: PIRATE MIDI
مترجم: امیر تولی


