نوازندگی گیتار بهوسیله اسلاید، تکنیکی جذاب است که در آن، دقت و مهارت نوازندگی بهشکلی بینقص با حس موسیقایی ترکیب میشود.
کشیدن یک تکه شیشه، فلز یا حتی پلاستیک بر روی فرتبورد گیتار بهجای فشردن انگشت بر روی فرتهای آن، میتواند یک گیتار عادی را به یک موجود عجیب و جالب با صدایی شگفتانگیز تبدیل کند!
نواختن صحیح و کامل گیتار بهوسیله اسلاید، نیازمند مهارت و تسلط بسیاری است و اگر بتوانید این کار را بهشکلی درست انجام دهید، مطمئناً عاشق آن خواهید شد.
این روش نوازندگی در هر سبکی از موسیقی گیتارمحور، از بلوز تا هارد راک شنیده میشود و در چندی از فراموشنشدنیترین سولوهای تاریخ موسیقی نیز صدای آن بهوضوح به گوش میرسد.
در این مطلب، قصد داریم ده سولوی برتر گیتار در تاریخ موسیقی که بهوسیله اسلاید نواخته شدهاند را به شما معرفی کنیم؛ سولوهایی که علاوه بر زیبایی و گیرایی بیهمتا، نقشی غیرقابلانکار در تحول و تکامل سبک موسیقی خود داشتهاند.
۱۰- سانی لندرث – Z. Rider
سانی لندرث (Sonny Landreth) که بهدلیل ترکیب نوازندگی اسلاید با تکنیکهای مورداستفاده در سبک موسیقی زایدکو (zydeco) بهعنوان پادشاه اسلایدکو (King of Slydeco) شناخته میشود، یکی از مشهورترین نوازندگان گیتار بهوسیله اسلاید به شمار میرود. او بهگونهای گیتار مینوازد که انگار در حال ایجاد چینخوردگی در فضا-زمان است!
سانی در اثر شنیدنی Z. Rider، علاوه بر نوازندگی با اسلاید، با انگشتان خود نیز در پشت اسلاید به فرتگیری میپردازد و ترکیبی بهشتی از موسیقیهای زایدکو و بلوز را پدید میآورد که مطمئناً آن را در هیچ آهنگ دیگری نشنیدهاید!
تن گیتار لندرث ماهیتی زنگدار دارد و کاملاً روشن است که از یک گیتار استرتوکستر (Stratocaster) سرچشمه میشود.
بهطور کلی، میتوان گفت که صدای گیتار سانی، متفاوت از هر چیزی است که شنیدهاید!
۹- میک تیلور – Love in Vain (The Rolling Stones – Get Yer Ya-Ya’s Out)
گروه موسیقی رولینگ استونز (The Rolling Stones) کاوری بسیار جذاب از آهنگ Love in Vain از رابرت جانسون (Robert Johnson) را بهصورت زنده اجرا کرده است و آن را به یک اثر بینقص در سبک راک اند رول تبدیل کرده است. برجستهترین بخش این نسخه از Love in Vain، سولوی میک تیلور (Mick Taylor) است که بهوسیله اسلاید نواخته شده و ادای احترامی کامل و درخور به این اثر افسانهای در سبک بلوز به شمار میرود.
میک تیلور این سولو را با گیتار لس پال (Les Paul) مشهور خود و یک اسلاید شیشهای نواخته است و در طول آن، بندهایی وسیع و پُراحساس را اجرا میکند که شنونده را به شگفتی وامیدارند و نمایانگر اشراف فوقالعاده او به موسیقی بلوز هستند.
در واقع، تیلور این سولو را بهگونهای مینوازد که انگار سبک بلوز را همچون یک کتاب بهشکل کامل خوانده است و قصد دارد چند پانویس شخصی به آن اضافه کند!
در طول این سولو، احساسات موج میزند و هیچ بخشی از آن، تنها برای پر کردن میزان ساخته نشده است.
۸- دیوید لیندلی – Running on Empty (Jackson Browne)
سولوی دیوید لیندلی (David Lindley) در آهنگ Running on Empty از جکسون براون (Jackson Browne) که بهوسیله گیتار لپ استیل (lap steel guitar) نواخته شده است، یک شاهکار بهتماممعنا در صحنه موسیقی راک آمریکاست.
این سولو با قدرت و حس سرشار خود، آهنگ محبوب براون که در وصف جاده خوانده شده است را از یک اثر موسیقی خوب، به یک شاهکار تبدیل کرده است که از شنیدن آن سیر نمیشوید.
لیندلی معمولاً در نوازندگی خود از یک گیتار لپ استیل ساخت شرکت ریکنبکر (Rickenbacker) استفاده میکرد که تنی بسیار ویژه با ماهیتی سیال، لطیف و سرزنده دارد.
۷- درک تراکس – Midnight in Harlem (Live at Crossroads)
درک تراکس (Derek Trucks) یک هنرمند بسیار خلاق در صحنه موسیقی بلوز است که در میان طرفداران خود، بهعنوان جانشین خلف دوین آلمن (Duane Allman)، موزیسین مشهور و مؤسس گروه آلمن برادرز (The Allman Brothers) شناخته میشود!
این گیتاریست نامدار، صدایی با گیتار الکتریک خود تولید میکند که بیشتر شبیه به یک آواز بهشتی است تا صدای یک گیتار معمول!
تراکس در Midnight in Harlem، عناصر ملودیک از سبکهای بلوز، سول و موسیقی شرقی را در قالب یک سولوی احساسی و گیرا با یکدیگر ترکیب کرده است و یک شاهکار را پدید آورده است.
او با بهرهگیری از گیتار الکتریک Gibson SG خود و نوازندگی تنها بهوسیله اسلاید و انگشت، بهگونهای این سولو را مینوازد که انگار در حال انجام کاری بسیار آسان است.
از طرفی، احساساتی که تراکس در این اجرا از خود به نمایش میگذارد، نوازندگی او را شبیه به خواندن یک شعر تبدیل میکند!
۶- المور جیمز – Dust My Broom
ریفی که المور جیمز (Elmore James) در آهنگ Dust My Broom نواخته است، به یک الگوی بینقص برای نوازندگی گیتار با اسلاید در موسیقی مدرن تبدیل شده است.
او این ریف را بهوسیله یک گیتار هالوبادی (دارای بدنه توخالی) از برند کی (Kay) نواخته است که به یک پیکاپ گیتار الکتریک درون بدنه خود تجهیز شده است. این ساز ویژه، ماهیتی خام، پرنویز و بسیار جالب به صدای نوازندگی المور بخشیده که در کمتر اثری شنیده میشود.
سولوی Dust My Broom به هیچ وجه اتوکشیده و تروتمیز نیست؛ اما زیبایی آن نیز به دلیل همین شلختگی آن است!
این سولو، زوزهکشان و نالهکنان، با یک لگد محکم از در وارد میشود و شنونده را محو خود میکند! در واقع، صدای این آهنگ نیز بسیار به نام آن شبیه است و همچون آن، خاکآلود است!
۵- بانی ریت و جان لی هوکر – I’m in the Mood (Live)
بانی ریت (Bonnie Raitt) تنها یک نوازنده اسلاید نیست؛ بلکه یک فرد صاحبسبک و مؤلف در این زمینه است. در نسخههای اجرای زنده آهنگ I’m in the Mood، ریت با همکاری افسانه موسیقی بلوز، جان لی هوکر (John Lee Hooker)، نوازندگی و تنی را از خود به نمایش میگذارد که همچون یک تیغ تیز، از میان سایر اجزای موسیقی راه خود را پیدا میکند و آوازی همچون صدای پرندگان تولید میکند.
او در این اجراها، گیتار استرتوکستر سیگنچر خود را بهوسیله یک اسلاید شیشهای نواخته است و در تمامی آنها، تسلطی بینظیر در نوازندگی از خود به نمایش گذاشته که با قدرتی بیمانند همراه است.
بانی سعی در شکست دادن کسی در رقابت نوازندگی اسلاید ندارد؛ اما از نظر ما، از اکثر نوازندگان گیتار بهتر است!
۴- لاول جورج – Dixie Chicken (Little Feat)
لاول جورج (Lowell George) از گروه موسیقی لیتل فیت (Little Feat)، با بهرهگیری از یک گیتار استرتوکستر تغییریافته و یک سری آچار بوکس از برند Sears Craftsman بهعنوان اسلاید، نوازندگی منحصربهفردی را به اجرا میگذارد که عناصری از سبکهایی متعدد، همچون فانک، بلوز و موسیقی نیواورلئان (New Orleans) در آن شنیده میشود. در واقع، جورج با ترکیب این سبکها با نوازندگی اسلاید، آثاری کاملاً جدید، یکه و الهامبخش را پدید آورده است.
سولوی آهنگ Dixie Chicken از گروه لیتل فیت، یک سولوی بازیگوش، رقصآور و بهطرز عجیبی دقیق و سریع است و در عین شگفتزده کردن شنونده، مزاحآلود و عمیقاً گیراست.
۳- جورج هریسون – My Sweet Lord
تجربهاندوزیهای جورج هریسون (George Harrison) در زمینه نوازندگی با اسلاید در گروه بیتلز (The Beatles)، به او کمک کرد تا ماهیت صوتی ویژهای و جالبی را برای آثار فردی خود پس از منحل شدن بیتلز پیدا کند.
نوازندگی هریسون در آهنگ My Sweet Lord، نشاندهنده این امر است که نوازندگی گیتار با اسلاید، تا چه حد میتواند ملودیک، پویا و پراحساس باشد.
هریسون با استفاده از استرتوکستر خود که طرحهایی سایکدلیک (psychedelic) بدنه آن را پوشانده، توانست یکی از گیراترین و جالبترین سولوهای نواختهشده بهوسیله اسلاید را بنوازد.
سولوی آهنگ My Sweet Lord، یک لاین جالب با ماهیتی آوازگونه و حتی قابلبازخوانی با وکال است که همچون یک مانترا (کلمهای تکرارشونده برای افزایش تمرکز در مراقبه) یا یک آدامسبادکنکی بر روی زمین گرم در فصل تابستان، به ذهنتان میچسبد!

۲- رای کودر – “Paris, Texas” Theme
نوازندگی رای کودر (Ry Cooder) در موسیقی فیلم Paris, Texas یک نمونه بینقص از استفاده کمینهگرایانه و ساده از اسلاید در نوازندگی گیتار است. سولوی کودر در اثر اصلی این مجموعه، یعنی Paris, Texas Theme، هویتی تسخیرکننده، ساده و بینقص دارد و بیش از آنکه یک سولوی تمامعیار باشد، یک قصه عجیب است که با گیتار روایت میشود!
چه فیلم سینمایی Paris, Texas را تماشا کرده باشید و چه نه، موسیقی کودر با بهکارگیری احساساتی خالص بهجای عناصر جلبتوجهکننده، حس غم و تاریکی و در عین حال زیبایی مناظر آمریکا را به بهترین شکل ممکن به شما منتقل میکند.
۱- دوین آلمن – Layla (Derek and the Dominos)
نمیتوان مطلبی درباره بهترین سولوهای گیتار اسلاید نوشت و نام Layla از دوین آلمن را در آن ذکر نکرد! به عقیده ما، سولویی که آلمن در این اثر نواخته است، زیباترین سولوی اسلایدی است که در تمام عمر خواهید شنید!
دوین در Layla با استفاده از گیتار الکتریک گیبسون Les Paul Goldtop خود (که برخی بهاشتباه فکر میکنند یک گیتار از نوع Gibson SG است)، چندین ملودی را با چنان احساسی بر روی یکدیگر لایهبندی کرده است که با شنیدن آن، ممکن است اشک از چشمانتان سرازیر شود!
درست است که در اصل اریک کلپتون (Eric Clapton) این آهنگ را ساخته و بخشهای اصلی گیتار آن را نواخته است، اما این آلمن است که به این اثر بالهایی بزرگ و زیبا داده است و آن را به یکی از مهمترین آثار موسیقی تاریخ تبدیل کرده است.
سخن آخر
شکی نیست که بهجز این ده آهنگ، آثار پُرشمار دیگری نیز در تاریخ موسیقی وجود دارند که در نواختن سولوی گیتار آنها از اسلاید استفاده شده و از زیبایی تحسینبرانگیزی برخوردارند. اما ما برای حفظ اختصار این مطلب، به ذکر ده اثر محبوب خود بسنده کردیم و باقی کار را به شما سپردیم! پس اگر به نظرتان اثر دیگری نیز در تاریخ موسیقی وجود دارد که جای آن در این فهرست خالی است، حتماً نام آن را در بخش نظرات با ما و مخاطبان گیتار ایران به اشتراک بگذارید.
در پایان، اگر گیتاریست هستید و دوست دارید کمی از روشهای نوازندگی مرسوم بهوسیله پیک گیتار و انگشتان دست فراتر بروید و نحوه نوازندگی با اسلاید را یاد بگیرید، پیشنهاد میکنیم ویدیوی آموزشی زیر را تماشا کنید:
منبع: Stringjoy



