۵ سولوی گیتار مشهور و آسان برای نوازندگان مبتدی

نوازندگی سولو، یکی از لذت‌بخش‌ترین تجربیاتی است که یک گیتاریست می‌تواند داشته باشد. اما طبق باور عمومی، برای اینکه سولو بنوازید، باید به مهارت و تسلطی بالا در نوازندگی گیتار الکتریک دست یابید و در واقع، نواختن سولو تنها مختص گیتاریست‌های ماهر و حرفه‌ای است.

اگر شما نیز یک گیتاریست مبتدی هستید، احتمالاً بر این اعتقادید که در حال حاضر نواختن یک سولوی زیبا برای شما غیرممکن است و حتی اگر بخواهید چنین کاری انجام دهید نیز باید به نواختن ساده‌ترین ترکیب‌های نتی و ملودی‌ها اکتفا کنید. اما جالب است بدانید که یک سولوی مبتدی، لزوماً یک ترکیب بسیار ساده و ابتدایی نیست؛ بلکه سولوهای بسیاری در تاریخ وجود دارند که صدایی بسیار جذاب و گیرا دارند اما اجرای آنها آسان است و قطعاً شما نیز لذت بسیاری از نواختن آنها خواهید برد.

در این مطلب، قصد داریم به معرفی چندی از همین سولوهای زیبا اما آسان بپردازیم تا هنرجویان بتوانند با نواختن آنها، لحظات لذت‌بخشی را تجربه کنند. به‌علاوه، اگر شما در زمینه آموزش گیتار فعالیت می‌کنید، می‌توانید این سولوها را به هنرجویان خود آموزش دهید تا مسیر یادگیری جذاب‌تری را برای آنها رقم بزنید.

تکنیک‌های پایه برای نواختن سولوی گیتار

پیش از اینکه به سراغ اصل مطلب برویم، قصد داریم چندی از مفاهیم پایه نوازندگی گیتار را مرور کنیم تا شما به‌عنوان یک گیتاریست مبتدی، از تسلط بر آنها اطمینان حاصل کنید. دانستن این تکنیک‌ها را می‌توان به یک آستر و زیرسازی مستحکم و کامل در زیر رنگ اصلی تشبیه کرد که بدون آن، نمی‌توان سطحی یکدست و چشم‌نواز به دست آورد! این تکنیک‌ها باعث می‌شوند سولویی باکیفیت و یکدست بنوازید و رفته‌رفته به نوازنده‌ای بهتر تبدیل شوید.

این مفاهیم و تکنیک‌های پایه شامل شناخت تبلچر، آشنایی با چند گام موسیقی و چند تکنیک نوازندگی مقدماتی می‌شوند. دانستن نحوه اجرای تکنیک‌هایی همچون بند (bend)، ویبراتو، اسلاید، همر-آن (hammer-on) و پول-آف (pull-off) می‌تواند به شما در نواختن سولوها کمکی شایان کند و شما را از سطح یک نوازنده مبتدی، به یک لید گیتاریست واقعی ارتقا دهد!

اما با این وجود، اگر به‌تازگی یادگیری نوازندگی گیتار را آغاز کرده‌اید نیز پیشنهاد می‌کنیم بدون نگرانی، به مطالعه این مطلب ادامه دهید و نواختن سولوهای معرفی‌شده را امتحان کنید؛ زیرا ما پس از معرفی هر یک از این عناوین، تکنیک‌های به‌کاررفته در نواختن بخش سولوی آنها را به‌شکلی اجمالی توضیح خواهیم داد تا حتی با تجربه‌ای کم در نوازندگی گیتار نیز بتوانید نواختن آنها را امتحان کنید.

Slipping Through My Fingers از ABBA

اولین سولویی که در این مطلب قصد داریم به شما معرفی کنیم، یک شاهکار موسیقی پاپ از گروه موسیقی سوئدی آبا (ABBA) است. این اثر حال‌وهوای راک ملایمی دارد و بیشتر شبیه به آثار موسیقی پاپ و امروزی است. از این رو، اگر شما اجرای خود از سولوی این آهنگ را در شبکه‌های مجازی همچون تیک تاک (TikTok) به اشتراک بگذارید، احتمالاً با استقبالی گرم از سوی مخاطبین مواجه خواهید شد!

اما چه چیزی باعث می‌شود که یادگیری سولوی Slipping Through My Fingers را به گیتاریست‌های مبتدی توصیه کنیم؟

در اجرا و ساخت این آهنگ، از تکنیک‌های پیچیده‌ای استفاده نشده است و سرعت آن نیز تقریباً پایین است. به‌طور کلی اما می‌توان گفت که Slipping Through My Fingers، یک اثر بسیار جذاب و زیباست که نواختن آن می‌تواند تجربه‌ای لذت‌بخش برای شما باشد.

در بحث تکنیک، برخی از بخش‌های سولوی Slipping Through My Fingers با تکنیک ویبراتو نواخته شده است و شما نیز برای بازآفرینی دقیق این اثر، باید به اجرای این تکنیک تسلط داشته باشید.

ویبراتو در واقع ایجاد لرزشی حساب‌شده و سریع در اجرای یک نت است که می‌توان آن را در اجراهای وکال نیز شنید. در تبلچر زیر از سولوی این اثر، ویبراتو به‌وسیله خطوط زیگ‌زاگی در بالای نت‌ها به نمایش درآمده است و به این معناست که در طول اجرای نت مربوطه، باید این تکنیک را نیز اجرا کنید. برای اجرای ویبراتو، دست خود را بر روی سیم قرار دهید و به‌صورت عرضی کمی بالا و پایین کرده و بلرزانید. این لرزش و حرکت نباید به‌حدی به سیم فشار بیاورد که نت آن را تغییر دهد و تنها باید کمی ارتعاش و احساس در صدای نت ایجاد شود.

در بخش نهایی این سولو، از تکنیک اسلاید نیز بهره گرفته شده است. اسلاید، در واقع کشیدن یا همان سُر دادن دست بر روی فرت‌بورد، از فرتی به فرت دیگر است.

برای اجرای تکنیک اسلاید، باید نت اول را بنوازید و سپس، دست خود را به سمت فرت نت بعدی بر روی همان سیم بکشید. توجه داشته باشید که انگشت‌تان در طول سر خوردن و نواخته شدن دو نت به‌صورت کامل، باید با نیرویی کافی بر روی سیم فشرده شود تا هر دو نت مورد نظر، بدون نقص نواخته شوند و به‌شکل کامل به گوش برسند.

Smells Like Teen Spirit از Nirvana

آهنگ بعدی که قصد داریم در این مطلب به شما معرفی کنیم و از نظر ما، نواختن سولوی آن کاری آسان و لذت‌بخش است، یکی از مشهورترین آثار موسیقی گرانج (grunge)، یعنی Smells Like Teen Spirit از گروه موسیقی افسانه‌ای نیروانا (Nirvana) است.

از نظر ما، بخش سولوی این آهنگ، یکی از ساده‌ترین و شاید حتی تنبلانه‌ترین سولوهای تاریخ موسیقی راک است و هر فردی می‌تواند آن را بنوازد! اما همین امر باعث شده است که نواختن Smells Like Teen Spirit بسیار ساده باشد و بتوانیم آن را به‌عنوان یکی از مناسب‌ترین سولوها برای نوازندگان مبتدی بدانیم.

اما منظور از تنبلانه چیست؟ در واقع، سولوی Smells Like Teen Spirit نیز همچون مورد قبلی، یعنی Slipping Through My Fingers، تکراری از ملودی وکال آهنگ در ورس‌های آن است که به‌وسیله گیتار، بدون اعمال هیچ تغییر عمده‌ای، نواخته شده است. معمولاً سولو در یک اثر موسیقی، ایده‌ها و احساساتی جدید را به شنونده معرفی می‌کند و بخشی جدا از کل موسیقی است؛ به‌طوری که در برخی از آهنگ‌ها، این بخش اوج خلاقیت نوازندگان و آهنگسازان را به نمایش می‌گذارد. اما در Smells Like Teen Spirit، بخش سولو در واقع بازیافتی از ایده‌هایی است که از قبل، در پایه اصلی موسیقی نیز وجود داشته‌اند.

با این وجود، همین سولوی ساده نیز هیچ‌گاه تکراری و قدیمی نشده است و در چندین دهه‌ای که از عمر آن می‌گذرد، همواره جایگاه والای خود را در میان طرفداران موسیقی گرانج حفظ کرده است. همچنین این سولو، همگامی و همخوانی بسیار خوبی با بقیه اجزای اثر دارد و از این رو، کسانی که حس جداشدگی بخش سولو در موسیقی را نمی‌پسندند، احتمالاً از آن لذت می‌برند.

با نگاه به تبلچری که از سولوی این اثر در زیر قرار گرفته است، متوجه می‌شوید که دو بند یک‌پرده‌ای در آن وجود دارد. برای اجرای تکنیک بند، باید دست خود را همان‌طور که در تکنیک ویبراتو توضیح داده شد، در عرض دسته به‌میزانی قابل توجه به بالا یا پایین متمایل کنید و سیم گیتار را نیز در زیر آن به همین جهت بکشید. در اجرای این حرکت به‌قدری به سیم نیرو وارد کنید که نت تولیدشده توسط آن، به‌میزان یک پرده افزایش یابد. در ویدئوی زیر، اصول اجرای این تکنیک را شرح داده‌ایم:

آیا دوست دارید که صدای گیتارتان به صدای گیتار کرت کوبین (Kurt Cobain) در نسخه اصلی Smells Like Teen Spirit شباهت داشته باشد؟

در این صورت، پیشنهاد می‌کنیم که یک افکت دیستورشن و یک افکت کورس (chorus) را چه به‌شکل سخت‌افزاری و چه در قالب یک پلاگین، به زنجیره سیگنال گیتار خود بیفزایید. کرت کوبین، پدال دیستورشن Boss DS-1 و پدال کورس EHX Small Clone را در نواختن این سولو مورد استفاده قرار داده است و در صورتی که به دنبال شبیه‌سازی دقیق تن گیتار او هستید، بهتر است که به سراغ همین پدال‌ها یا نمونه‌های کپی و مجازی آنها بروید.

Nothing Else Matters از Metallica

سولوی بعدی که به شما معرفی می‌کنیم، یک اثر افسانه‌ای دیگر از دهه نود میلادی است و خصوصاً در میان متال‌هدها شهرتی بسیار دارد. امکان ندارد که به دنبال یادگیری گیتار رفته باشید و حداقل یک بار بخش آغازین آهنگ Nothing Else Matters از متالیکا (Metallica) را ننواخته باشید! اگر قصد ورود به دنیای سولونوازی و نواختن یک سولوی زیبا اما ساده را دارید نیز سولوی این آهنگ، یکی از بهترین گزینه‌ها برای شماست. البته اگر بدانید سولوی این قطعه کدام بخش از آن است، مطمئناً غافلگیر خواهید شد!

همان‌طور که گفته شد، بخش آغازین Nothing Else Matters یکی از شناخته‌شده‌ترین اینتروها در کل تاریخ موسیقی است و ملودی نواخته‌شده بر روی نت‌های دست‌باز آن را می‌توان از لحاظ فنی، یک سولو دانست! از این رو، قرار است که نگاهی به همین بخش از این آهنگ داشته باشیم. شاید با خود بگویید که این بخش، سولو محسوب نمی‌شود و تنها یک لاین ملودی است؛ اما از آنجا که در این بخش ما با یک تک‌نوازی روبرو هستیم، می‌توانیم آن را یک سولو بدانیم.

نکته مهمی که باید در نواختن Nothing Else Matters به آن توجه کنید، کسر میزان ۶/۸ آن به‌جای کسر میزان‌های رایج‌تری چون ۴/۴ است. همین امر نیز باعث شده است که این آهنگ، حس‌وحالی متفاوت از یک اثر راک مدرن به خود بگیرد و کمی وارد حال‌وهوای آثار موسیقی کلاسیک گیتارمحور شود. به دنبال همین کسر میزان غیرمعمول، در زمان نواختن این اثر، باید ضرب‌های آن را از یک تا شش بشمارید.

اگر به دنبال شبیه‌سازی تن گیتار جیمز هتفیلد (James Hetfield) هستید، باید برای نواختن آن از یک گیتار تلکستر (Telecaster) یا حداقل یک گیتار با پیکاپ‌های سینگل کویل از نوع سنتی استفاده کنید. هتفیلد به‌ندرت از تلکستر استفاده کرده است و معمولاً گیتارهای مدرن‌تر مجهز به پیکاپ‌های هامباکر را در آثار خود به کار می‌گیرد؛ اما در اینتروی Nothing Else Matters، او تصمیم گرفته است به سراغ گیتاری با صدایی ملایم‌تر و خام‌تر برود و از این رو، یک تلکستر مجهز به B-Bender را برگزیده است.

Californication از Red Hot Chilli Peppers

سولوی بعدی که به شما معرفی می‌کنیم، شاید دشوارترین گزینه فهرست ما باشد و نواختن آن، نیازمند تمرینی بیشتر خواهد بود. اما نگران نباشید؛ زیرا نواختن این سولو نیز با تمرین مداوم و تمرکز امکان‌پذیر است و در نهایت، تجربه‌ای بسیار لذت‌بخش را برای شما رقم خواهد زد!

آهنگ مشهور Californication از گروه رد هات چیلی پپرز (Red Hot Chilli Peppers)، کمی بعد از دو آهنگ پیشین و در سال ۱۹۹۹ میلادی منتشر شده است و اکنون یکی از مشهورترین آثار موسیقی در سبک راک به شمار می‌رود.

این آهنگ با یک اینترو و ورس نسبتاً غمگین که بر پایه دو آکورد لا مینور (Am) و فا ماژور (F) ساخته شده است، آغاز می‌شود و به همین شکل آرام و ملایم نیز ادامه پیدا می‌کند. تنها در کورس این آهنگ است که این فضای غمگین تا حدی شکسته می‌شود و آهنگی گیرا و به‌یادماندنی حاصل می‌شود که می‌توان با آن همخوانی کرد.

سولوی Californication نیز همچون تمامی بخش‌های دیگر آن، فضایی کمی غم‌گرفته دارد و حس‌وحال کلی آن را ادامه می‌دهد. در بحث تکنیک، برای نواختن این سولو باید چند بند عادی و چند بند دو-نتی انجام دهید. منظور از بند دو-نتی، این است که همزمان با بند کردن یکی از سیم‌ها، یکی دیگر از سیم‌های گیتار را نیز در موقعیت اصلی آن حفظ کرده و بنوازید. البته این کار در عمل چندان دشوار نیست و تنها نیاز است که نحوه انجام آن را بدانید.

هیچ بخش غیرممکن و بسیار پیچیده‌ای در این سولو وجود ندارد و از نظر ما، آنچه نواختن آن را کمی دشوارتر از بقیه سولوهای معرفی‌شده در این مطلب کرده است، مدت زمان نسبتاً طولانی‌تر آن است.

۵۰۵ از Arctic Monkeys

آخرین آهنگ فهرست ما، جدیدترین گزینه آن است و همچنین سولوی آن نیز ساده‌تر از بقیه موارد معرفی‌شده است. ۵۰۵ از آلبوم Favourite Worst Nightmare گروه آرکتیک مانکیز (Arctic Monkeys) که در سال ۲۰۰۷ منتشر شده است، امروزه یکی از محبوب‌ترین آهنگ‌های سبک راک در میان نوجوانان و جوانان است و می‌توان با اطمینان گفت که اگر به گیتار الکتریک علاقه‌مندید، مطمئناً تمام بخش‌های این آهنگ را حفظ هستید!

توالی آکوردی مورد استفاده در ۵۰۵ نیز بسیار ساده است و یک چرخه میان دو آکورد می مینور (Em) و ر مینور (Dm) است؛ از این رو، می‌توان گفت که نواختن این آهنگ از آغاز تا پایان، حتی برای گیتاریست‌های مبتدی نیز کاری آسان خواهد بود.

بخش سولوی ۵۰۵، یک ملودی تک‌سیم بسیار ساده است که تنها از چند نت تشکیل شده است و اسلاید‌های بسیاری نیز در آن وجود دارد که نواختن آن را از یک پله ساده‌تر هم می‌کند. در واقع، تقریباً تمامی نت‌های این سولو به‌وسیله اسلاید به یکدیگر متصل هستند و همین امر نیز حسی گرم‌تر و زیباتر به آن بخشیده است.

این سولو در بخش نهایی آهنگ قرار گرفته است و باید تا پایان آن، چهار بار نواخته شود. اگر می‌توانید، آخرین تکرار این سولو را یک اکتاو پایین‌تر بنوازید تا حس‌وحالی نزدیک‌تر به نسخه اصلی ترک پدید آید.

اکثر بخش‌های ۵۰۵ به‌وسیله یک گیتار الکتریک گیبسون ES-335 و افکت ریورب نواخته شده است که در کنار یکدیگر، صدایی گرم و گیرا تولید می‌کنند. ES-335 یک گیتار با بدنه نیمه-توخالی یا سمی-هالو (semi-hollow) است که به‌لطف بدنه بزرگ و پیکاپ‌های‌ هامباکر خود، صدایی قدرتمند و گرم تولید می‌کند. از این رو، اگر می‌خواهید تنی شبیه به صدای گیتار در ۵۰۵ به دست آورید، بهتر است که به سراغ این گیتار یا حداقل یک ساز سمی-هالو شبیه به آن با پیکاپ‌های‌ هامباکر بروید.

سخن آخر

با معرفی این پنج اثر مشهور در تاریخ موسیقی معاصر، به پایان این مطلب رسیدیم.

احتمالا پیش از اینکه این مطلب را مطالعه کنید، با خود فکر نمی‌کردید که برخی از این سولوها، تا این حد ساده باشند و بتوانید آنها را بنوازید!

هرچه بیشتر در نوازندگی گیتار مهارت کسب کنید، به سراغ نواختن سولوهایی دشوارتر و پیچیده‌تر خواهید رفت. بدیهی است که دشواری نوازندگی هر قطعه‌ای، کاملاً به میزان مهارت شما بستگی دارد. در حال حاضر ممکن است بتوانید پس از چند دقیقه تمرین، این سولوها را بنوازید یا برعکس، حتی ساده‌ترین آنها نیز شما را با چالش مواجه کند. اما در هر صورت با تمرین و یادگیری مداوم، آنچه امروز برای شما دشوار است، مدتی دیگر به یک قطعه آسان تبدیل خواهد شد که نواختن آن کاری تفریحی است! از این رو، توصیه می‌کنیم هرگز تمرین و پشتکار را فراموش نکنید و بکوشید دائماً به یادگیری مفاهیم جدید بپردازید تا روزبه‌روز به گیتاریستی بهتر تبدیل شوید.

امیدواریم که از نواختن سولوهای معرفی‌شده در این مطلب، لذتی بسیار ببرید و در طول یادگیری آنها نیز تسلطی بیشتر روی نوازندگی پیدا کنید و با مفاهیمی جدید آشنا شوید.

اگر شما یک گیتاریست باتجربه هستید، به ما بگویید اولین سولویی که نواختید چه بود و آیا نواختن آن در روزهای اول برایتان ساده بود یا در اجرای آن دچار چالش‌های متعدد شدید؟ آسان‌ترین و دشوارترین سولوهایی که با آنها مواجه شده‌اید، مربوط به چه آهنگ‌هایی بوده‌اند؟ پاسخ خود به این سوالات را در بخش نظرات همین مطلب با ما و مخاطبان گیتار ایران در میان بگذارید.

منبع: GearNews
نویسنده: George Loveridge
مترجم: امیر تولی