آموزش, مقالات, مقالات استودیویی
درام ماشین چیست و چگونه باید از آن استفاده کرد؟
آگوست
اگر تا به امروز به موسیقی الکترونیک، هیپ هاپ، پاپ یا حتی آثار مدرن موسیقی راک گوش داده باشید، مطمئناً حداقل یک بار صدای درام ماشین را شنیدهاید! در صورتی که بهشکل جدیتر دنیای موسیقی را دنبال میکنید، احتمالاً بهخوبی با صدای کوبنده و منحصربهفرد درام ماشین مشهور Roland TR-808 و میزان تأثیرگذاری آن در مشهورترین آثار موسیقی مدرن آشنایی دارید.
درام ماشینها جزو مدرنترین وسایل برای تولید ریتم موسیقی به شمار میآیند و در چند دهه اخیر، شکلی کاملاً متفاوت به دنیای موسیقی بخشیدهاند.
در این مطلب، قصد داریم درام ماشین را بهطور کامل به شما معرفی کنیم و هر آنچه باید درباره این ساز کاربردی بدانید، از تاریخچه تا روش کار و دلیل محبوبیت آن را به شما بگوییم تا شاید شما نیز بخواهید پس از آگاهی از این موارد، به سراغ یک نمونه از این وسیله و افزودن صدای جذاب آن به آثار خود بروید!
خلاصه مطلب
- درام ماشین یک ساز الکترونیک است که میتواند صدای درام و سازهای کوبهای را در الگوی ریتمیک موردنظر شما تولید کند.
- این دستگاه در فرایند ساخت موسیقی، اجرای زنده و بیتسازی مورد استفاده قرار میگیرد.
- برخی از درام ماشینهای اولیه همچون Roland TR-808، با صدای ویژه خود باعث شکلگیری رویکردهایی نوین در جهان موسیقی شدهاند و هنوز هم پس از گذشت سالها از توقف تولیدشان، محبوبیتی بسیار در میان موزیسینها دارند.
- درام ماشینهای مدرن معمولاً ماهیت صوتی آنالوگ و کلاسیک نمونههای قدیمی را در ترکیب با ویژگیهای کاربردی دیجیتال و نرمافزاری به کاربران ارائه میکنند.
- اکثر درام ماشینها به سکوئنسر و ابزارهایی مشابه مجهز هستند که امکان چیدن الگوهای ریتمیک، لایهبندی صداها و ضبط بیت را بهصورت داخلی و بدون نیاز به هیچ وسیله ثانویه به شما میدهند.
- درام ماشینها معمولاً وسایلی جمعوجور و قابلحمل هستند که کار و ساخت ریتم با آنها بسیار جذاب است و موزیسینهای مبتدی نیز میتوانند بهآسانی از آنها استفاده کنند.
- از مشهورترین کمپانیهای سازنده درام ماشین، میتوان به رولند (Roland)، کورگ (Korg)، الکترون (Elektron)، آکایی (Akai) و آرتوریا (Arturia) اشاره کرد. درام ماشینهای ساختهشده توسط این کمپانیها، جزو محبوبترین و پرفروشترین مدلهای موجود در بازار از این دسته هستند.
ماهیت درام ماشین
درام ماشین یک ساز الکترونیک است که با هدف تولید صدای درامز و سایر سازهای کوبهای ساخته شده است و الگوهای ریتمیکی متشکل از این صداها را به کاربر ارائه میکند.
در درام ماشین، شما میتوانید بهجای ضبط اجرای یک درامر با یک ساز حقیقی، ریتمهای موردنظر خود را با استفاده از دکمهها و پدهای موجود در دستگاه یا سکوئنسر داخلی آن، برنامهریزی کرده و در پسزمینه اجرا یا موسیقی خود پخش کنید.
درام ماشینها معمولاً به مجموعهای از صداهای درامز و سازهای کوبهای مجهز هستند؛ مجموعهای که شامل اصوات مختلف از کیک درام، اسنر، های-هت، کلپ (clap)، تام و انواع سازهای کوبهای میشود. برخی از نمونههای این وسیله، سعی در شبیهسازی صدای درام کیتهای آکوستیک حقیقی دارند؛ اما برخی دیگر، صدایی کاملاً الکترونیک تولید میکنند که میتواند برای استفاده در سبکهایی چون دنس (dance)، هیپ هاپ، سینت-پاپ و تکنو بسیار مناسب باشد و صدای آنها نیز نقشی اساسی در شکلدهی به این سبکهای موسیقی داشته است.
کارکرد اکثر نمونههای درام ماشین به این شکل است که باید الگوهای ریتمیک را بهصورت ضرببهضرب یا استپبهاستپ روی آنها برنامهریزی کنید. در واقع، این سازها به یک استپ سکوئنسر (step sequencer) مجهز هستند. در این روش، شما میتوانید مثلاً با قرار دادن یک کیک درام در ضربهای یک و سه، یک صدای اسنر بر روی ضربهای دو و چهار و افزودن یک صدای های-هت به کل میزان، ریتمی کامل و جذاب را برای موسیقی خود بسازید.
امروزه درام ماشینها در گستره قیمتی وسیعی تولید میشوند و شما میتوانید بسته به بودجه، شرایط استفاده و سلیقه خود، از میان نمونههای کوچک و بزرگ این وسیله، یک گزینه مناسب را برای خود انتخاب و خریداری کنید.
از محبوبترین مدلهای جدید درام ماشین میتوان به مدلهای Roland TR-8S ،AKAI MPC Sample ،Elektron Digitakt ،Korg Volca Beats و Arturia DrumBrute Impact اشاره کرد.
مهمترین کاربریهای درام ماشین به شرح زیر است:
- ساخت موسیقی و بیت در سبکهای الکترونیک و هیپ هاپ
- ساخت دمو در مراحل اولیه آهنگسازی
- پخش ریتم موسیقی در اجراهای زنده در کنار اجرای درامر یا حتی بدون نیاز به یک درام کیت
- تمرین و همنوازی
- افزودن یک الگوی ریتمیک به آثار موسیقی
یکی از بزرگترین جذابیتهای درام ماشین، سرعت بالای ساخت ریتم بهوسیله آن است. در واقع، شما میتوانید با بهرهگیری از یک نمونه از این ساز، بیتهایی بینقص و یکدست را بدون استفاده از هیچگونه میکروفون، درام کیت و بهینهسازی آکوستیک، بسازید و پخش کنید!
درام ماشینها جزو مدرنترین وسایل برای تولید ریتم موسیقی به شمار میآیند و در چند دهه اخیر، شکلی کاملاً متفاوت به دنیای موسیقی بخشیدهاند.
تاریخچه درام ماشین
نمونههای اولیه (دستگاههایی ابتدایی برای پخش ریتم)
اولین درام ماشینها در دهههای پنجاه و شصت میلادی به بازار عرضه شدند و از آنچه امروز بهعنوان درام ماشین میشناسیم بسیار متفاوت بودند. این دستگاهها، در واقع درام ماشین نبودند و ریتم باکس (rhythm box) نام داشتند و بیشتر با هدف استفاده در کنار سازهایی همچون ارگانهای خانگی طراحی شده بودند. ریتم باکسها میتوانستند ریتمهای مختلف برای سبکهای موسیقی محبوب در آن زمان، از جمله والتز و بوسا نووا را تولید کنند؛ اما قابلیت برنامهریزی ریتمهای مختلف در آنها وجود نداشت و برای پخش ریتم تنها میتوانستید یک ریتم پیشفرض را انتخاب کنید و همزمان با آن به نوازندگی بپردازید.
با اینکه این دستگاهها بسیار ساده بودند و امکانات خاصی نداشتند، اما پایهگذار دنیای سازهای ریتمیک الکترونیک به شمار میروند و باعث شکلگیری این ایده در ذهن موزیسینها شدند که یک دستگاه الکترونیک میتواند نقش پشتیبان ریتمیک را برای آنها ایفا کند و آنها را از یک درامر حقیقی بینیاز سازد.
از مهمترین مدلهای اولیه درام ماشین، میتوانیم به سری Rhythm Ace از کمپانی ایس تون (Ace Tone) اشاره کنیم. این سری از محصولات توسط ایکوتارو کاکههاشی (Ikutaro Kakehashi) طراحی شده بودند؛ فردی که بعدها کمپانی معظم رولند را تأسیس کرد.
ظهور درام ماشینهای قابلبرنامهریزی
در دهه هفتاد میلادی، با عرضه اولین نمونههای درام ماشین قابلبرنامهریزی به بازار، دنیای این وسیله بهکلی دگرگون شد. قابلیت برنامهریزی در درام ماشینها، به موزیسینها امکان میداد که با استفاده از آنها بتوانند الگوهای ریتمیک موردنظر خود را بهآسانی بسازند و پخش کنند و برای در اختیار داشتن یک ریتم پسزمینه در اجراهای خود، به چند پریست ثابت محدود نباشند. بهطور دقیقتر، عرضه مدل CR-78 توسط رولند در سال ۱۹۷۸، باعث شکلگیری این انقلاب بزرگ در دنیای درام ماشینها شد.
این محصول پیشرو، قابلیت برنامهریزی بهشکل محدود را در ترکیب با ریتمهای پیشفرض به کاربر خود ارائه میکرد و یکی از اولین درام ماشینهای دنیا با قابلیت ساخت ریتم و اجرای ایدههای خلاقانه به شمار میآمد. در همان زمان، هنرمندان و گروههای مشهوری چون فیل کالینز (Phil Collins) و بلاندی (Blondie) از Roland CR-78 در آثار خود بهره گرفتند و باعث شدند که صدای درام الکترونیک به جریان اصلی موسیقی وارد شود.
اما دو سال بعد و در سال ۱۹۸۰، یک درام ماشین افسانهای با نام TR-808 توسط رولند به بازار عرضه شد.
TR-808 که با نام مختصر ۸۰۸ شناخته میشود، به هیچ وجه صدایی طبیعی تولید نمیکرد؛ اما در مقابل، صدای کیکهای آن بسیار کوبنده، اسنرهای آن نافذ و های-هتهای آن شفاف بودند و بهدلیل اینکه همگی با بهرهگیری از فرایند تولید صدای آنالوگ ساخته شده بودند، صدایی بسیار جذاب و متفاوت تولید میکردند. در سالهای اول عرضه TR-808 به بازار، موزیسینها از آن استقبال چندانی نکردند؛ زیرا انتظار داشتند که این درام ماشین جدید بتواند صدایی بسیار طبیعی تولید کند و TR-808 به هیچ وجه اینگونه نبود. اما طولی نکشید که آهنگسازان فهمیدند صدای متفاوت این دستگاه، شخصیتی بسیار جالب به آن بخشیده است و میتواند باعث تولید موسیقی با ماهیتی نو و بیهمتا شود.
به دنبال این امر، ۸۰۸ به یک وسیله بسیار تأثیرگذار و محبوب در سبکهای هیپ هاپ، الکترونیک، هاوس، تکنو، ترپ و پاپ تبدیل شد و از دهه نود میلادی تا به امروز، صدای آن بهشکلی گسترده در آثار موسیقی شنیده میشود. کیک درام بسیار قدرتمند این درام ماشین، هنوز هم یکی از متمایزترین صداها در دنیای موسیقی به شمار میرود و اکثر موزیسینها با شنیدن این صدا، بلافاصله متوجه میشوند که با یک کیک درام از ۸۰۸ روبرو شدهاند.
انقلاب سمپلینگ
در دهه هشتاد میلادی، ظهور فناوری سمپلینگ دیجیتال انقلابی مجدد را در دنیای درام ماشینها به پا کرد و باعث شکلگیری نوعی جدید از این ساز شد. مدلهایی همچون Linn LM-1 و سری محصولات AKAI MPC، از فناوری سمپلینگ دیجیتال برای تولید صدا بهره میگرفتند؛ به این معنا که صدایی ضبطشده از درامهایی واقعی در آنها بارگذاری شده بود. در واقع، این درام ماشینها بهجای اینکه با بهرهگیری از سیستم سنتز آنالوگ صدا همچون TR-808 و مدلهای مشابه آن، صدای درامهای مختلف را تولید کنند، صدایی ضبطشده را پخش میکردند که ماهیت طبیعیتری داشت.
این شکل از تولید صدا، امکان تجربه دراملاینهایی با صدایی طبیعیتر را به آهنگسازان میداد و به این شکل، انعطافی بیشتر را در ساخت موسیقی در اختیار آنها قرار میداد. همچنین این فناوری، راه را برای بارگذاری سمپلهای بیشتر در اکثر نمونههای این درام ماشینها باز میکرد و به نوازندگان امکان میداد که سمپلهای موردنظر خود، همچون صدای ضبطشده از درام کیت را روی آن بارگذاری کنند و به این شکل، درام کیتهایی کاملاً منحصربهفرد را در درام ماشین خود در اختیار داشته باشند.
محصولات سری MPC کمپانی آکایی، به یک پای ثابت در محیطهای آهنگسازی سبک هیپ هاپ تبدیل شدند و تا به امروز نیز میتوان آنها را در استودیوی پرودوسرهای این سبک مشاهده کرد. در این درام ماشینها، آهنگسازان میتوانستند سمپلها را بهشکلی که میخواهند ویرایش کنند، با استفاده از پدهای دستگاه، ریتمهای موردنظر خود را بنوازند و بهطور کلی، یک آهنگ کامل را بهوسیله همین دستگاههای ساده بسازند.
در همین زمان، کمپانی رولند نیز به توسعه و ارتقای محصولات سری TR خود ادامه داد و مدلهایی همچون TR-909 را به بازار عرضه کرد؛ مدلی که مدار صوتی آنالوگ و فناوری سمپلینگ دیجیتال را بهصورت ترکیبی به موزیسینها ارائه میکرد. TR-909 بعدها و در دهههای هشتاد و نود میلادی، به یک درام ماشین بسیار محبوب در صحنههای موسیقی هاوس و تکنو تبدیل شد و نقشی تعیینکننده را در ماهیت صوتی این سبکهای موسیقی ایفا کرد.
دنیای درام ماشینها در دوران فعلی
میتوان گفت که درام ماشینهای امروزی، در اکثر نمونههای خود توانستهاند بهترین ویژگیهای نمونههای وینتج خود را همراه با فناوریهای بهروز و پیشرفته به کاربران ارائه کنند. برای مثال، برخی از درام ماشینهایی که امروز در بازار قابلخریداری هستند، مدار صوتی آنالوگ نمونههای قدیمی را در خود دارند و درعینحال به امکاناتی نظیر اتصال USB، فناوری سمپلینگ دیجیتال، افکتهای داخلی، قابلیت کنترل از طریق MIDI و همگامی با نرمافزارهای آهنگسازی (DAW) نیز مجهزند تا استفاده در ستاپهای استودیویی مدرن را برای آهنگسازان تسهیل کنند.
برخی از آهنگسازان، هنوز به دنبال تجربه گرمای صوتی و نقصهای خوشایند صدا در درام ماشینهای آنالوگ قدیمی هستند، درحالیکه برخی دیگر از موزیسینها، میخواهند درام ماشینی پیشرفته با فناوری دیجیتال در اختیار داشته باشند تا بتوانند کاربری آسانتر و کاملتری را در آن تجربه کنند.
خوشبختانه، تنوع بالای درام ماشینهای موجود در بازار باعث میشود که موزیسینها با هر رویکرد و سلیقهای بتوانند گزینهای مناسب برای خود را بیابند. امروزه شما میتوانید درام ماشینهایی جمعوجور و خوشقیمت همچون مدل Korg Volca Beats یا محصولات سری AIRA Compact از Roland را خریداری کنید و با پرداخت هزینهای نسبتاً کم، زیبایی صدای درام ماشینهای آنالوگ را بهآسانی در استودیو تجربه کنید. یا اگر به دنبال یک درام ماشین پیشرفته برای ساخت ریتم برای موسیقی یا اجراهای زنده خود هستید نیز محصولاتی همچون Elektron Syntakt با برخورداری از قابلیتهایی پیشرفته در زمینه طراحی صدا و سکوئنسینگ، امکان ساخت ریتم با هر جزئیاتی که میخواهید را به شما میدهند.
علاوه بر اینها، پلاگینهای نرمافزاری درام ماشین نیز امکان تجربه صدای جذاب این سازهای الکترونیک را بهآسانترین شکل ممکن برای موزیسینها فراهم میکنند. بسیاری از نرمافزارهای آهنگسازی، نرمافزارهای درام ماشین کاربردی و جذابی در خود دارند که طراحی رابط کاربری و صداهای آنها معمولاً با الهام از درام ماشینهای کلاسیک انجام شده است و امکان تجربه عملکرد این دستگاههای مشهور را بدون نیاز به صرف مبالغی هنگفت برای خریداری یک نمونه حقیقی آنها به شما میدهند.
کاربردها و نقاط قوت درام ماشین
یکی از مهمترین مزایای درام ماشین، راحتی کار با آن است. در واقع، شما با استفاده از این ساز الکترونیک، میتوانید بدون نیاز به یک درام کیت واقعی، دراملاینها و الگوهای ریتمیک حرفهای را برای موسیقی خود بسازید.
همچنین درام ماشینها انعطاف کاربری بالایی نیز دارند و میتوان از آنها در بازهای گسترده از سبکها، از هیپ هاپ، الکترونیک و پاپ تا ایندی، فانک و اکسپریمنتال (تجربی) نیز بهره گرفت.
یکی دیگر از نقاط قوت درام ماشینها، عملکرد یکدست آنهاست. به این معنا که این ساز برخلاف درام حقیقی، پس از برنامهریزی، ریتم خود را بهشکلی بینقص حفظ میکند؛ مگر اینکه خودتان قصد داشته باشید به ریتمهای نواختهشده توسط آن کمی تنوع ببخشید. این ویژگی، درام ماشینها را به ابزارهایی بسیار کاربردی، خصوصاً برای ساخت موسیقی الکترونیک و استفاده در بکینگ ترکهای اجرای زنده تبدیل میکند.
علاوه بر اینها، درام ماشین در فرایند خلاقانه و ایدهپردازی ساخت موسیقی نیز بسیار مفید واقع میشود. بسیاری از آهنگسازان موسیقیهای خود را با محوریت الگوهای ریتمیک تولیدشده توسط درام ماشین میسازند؛ زیرا یک بیت که بهصورت لوپ در حال پخش است، میتواند باعث شکلگیری ایدههایی برای ساخت ملودی، بیسلاین و آکورد شود و سرعتی دوچندان به فرایند ایدهپردازی و ساخت موسیقی میبخشد. نمونههای مدرن از این ساز، معمولاً اندازهای بسیار جمعوجور نیز دارند و بسیاری از آنها از قابلیت کار با باتری نیز برخوردار هستند؛ در نتیجه، میتوانید از آنها در هر شرایطی برای ساخت الگوهای ریتمیک و موسیقی استفاده کنید.
اما مهمتر از همه اینکه درام ماشینها وسایلی بسیار جذاب هستند که کار با آنها، تجربهای سرگرمکننده و خوشایند برای موزیسینهاست. نواختن بیتها و آزمودن چندین صدای جالب در یک دستگاه، میتواند برای موزیسینها بسیار الهامبخش باشد و ساخت موسیقی را برای آنها به کاری لذتبخشتر نسبت به افزودن نتها به موسیقی با استفاده از ماوس تبدیل کند!
روش استفاده از درام ماشین
شروع استفاده از درام ماشین، معمولاً از آنچه موزیسینها تصور میکنند، بسیار آسانتر است. اکثر مدلهای موجود در بازار از این وسیله، بهگونهای طراحی شدهاند که حتی اگر اولین بار باشد که از یک درام ماشین استفاده میکنید، بتوانند به شما در ساخت الگوهای ریتمیک به سریعترین شکل ممکن کمک کنند.
اگر درام ماشین شما به اسپیکرهای داخلی مجهز نیست (که اکثر مدلهای حرفهای موجود در بازار نیز چنین قابلیتی را ندارند)، باید یک هدفون به آن متصل کنید یا آن را به ستاپ استودیویی و کارت صدا وصل کنید تا صدای آن را بشنوید.
سپس باید از طریق محیط کاربری درام ماشین، یک درام کیت را انتخاب کنید. اکثر درام ماشینهای موجود در بازار و حتی بسیاری از نمونههای قدیمیتر، به چند مجموعه صوتی مختلف یا همان درام کیتهای مجازی مجهز هستند که معمولاً هر یک برای استفاده در سبکی خاص در نظر گرفته شده است. اغلب اوقات، چند نمونه از این کیتها صداهایی خلاقانهتر و الکترونیک دارند و کیتهای دیگر، صداهایی طبیعیتر و نزدیکتر به یک درام کیت آکوستیک. پس از انتخاب یکی از این کیتها بسته به سلیقه و مورد کاربری خود، میتوانید ساخت یک الگوی ریتمیک را آغاز کنید.
بسیاری از درام ماشینها، به یک استپ سکوئنسر مجهز هستند؛ روشی که امکان قراردهی اصوات درامز را در جدولی از ضربها در یک میزان به شما میدهد. این سکوئنسرها معمولاً شانزده ضرب را در هر میزان برای ساخت الگوهای ریتمیک در اختیار شما قرار میدهند.
یکی از ریتمهای سادهای که میتوانید بهوسیله استپ سکوئنسر بسازید، به شرح زیر است:
- کیک درام روی ضربهای ۱، ۵، ۹ و ۱۳
- اسنر روی ضربهای ۵ و ۱۳
- های-هت روی ضربهای زوج
این ریتم، ساده اما کاربردی است و در بسیاری از سبکهای موسیقی مورد استفاده قرار میگیرد.
پس از اینکه این سکوئنس ریتمیک به اتمام برسد، درام ماشین بهطور خودکار آن را مجدداً پخش میکند و به عبارتی، آن را به یک لوپ تبدیل میکند. سپس میتوانید با انجام مراحل زیر، به بیت خود پویایی و تنوع ببخشید:
- تنظیم تمپو
- افزودن مؤلفه سوئینگ (swing)
- تغییر شدت صدا در هر ضرب یا افزودن گروو (groove) به ریتم
- افزودن لایههای صوتی سازهای پرکاشن به ریتم اصلی
- اضافه کردن پاساژ یا فیل به آخر هر چهار میزان
- تنظیم پارامترهای مختلف هر صدا
- افزودن افکتهایی چون ریورب، دیلی یا دیستورشن به صدا
برخی از درام ماشینها، علاوه بر سکوئنسر، به پدهایی نیز مجهزند که امکان نواختن ریتم موردنظر را بهصورت زنده به شما میدهند. این روش باعث شکلگیری بیتهایی طبیعیتر، پویاتر و زیباتر میشود؛ زیرا نوازندگی یک ریتم با انگشتان دست، امکان تنظیم پویایی هر ضربه را بهشکلی حسی به شما میدهد و موجب شبیهتر شدن لاین ضبطشده به یک دراملاین اجراشده با درامز میشود.
ضبط صدای درام ماشین نیز کاری بسیار ساده است. برای انجام این کار، باید درام ماشین خود را بهصورت مستقیم به ورودی اینسترومنت (instrument) کارت صدا متصل کنید و پس از انتخاب کانال موردنظر آن در میکسر DAW، الگوی موردنظرتان را در آن پخش کنید و سپس، صدای ساز را در DAW ضبط کنید.
همچنین برخی از درام ماشینها نیز به قابلیت اتصال USB و همگامسازی با نرمافزارهای آهنگسازی مجهزند و با اتصال آنها به کامپیوتر از این طریق، میتوانید الگوی برنامهریزیشده در آنها را در قالب یک ترک MIDI در محیط نرمافزار آهنگسازی خود در اختیار بگیرید.
بسیاری از درام ماشینهای مدرن، با نرمافزارهای محبوبی همچون ایبلتن لایو (Ableton Live)، افال استودیو (FL Studio) و لاجیک (Logic) سازگار هستند و پس از اتصال آنها به کامپیوتر از طریق USB، تنها کافیست این نرمافزارها را اجرا کنید تا از درام ماشین خود بهعنوان یک میدی کنترلر در محیط این نرمافزارها بهره بگیرید.
اگر قصد دارید بهتازگی کار با درام ماشین را شروع کنید و میخواهید اولین بار یک نمونه از این وسیله را خریداری کنید، پیشنهاد ما مدلهایی سادهتر همچون Roland T-8 یا Korg Volca Beats است. این درام ماشینها با اندازه کوچک و کاربری آسان خود، گزینهای عالی برای افراد مبتدی در این حوزه به شمار میآیند.
در نهایت، هرچه بیشتر از یک درام ماشین استفاده کنید و زمان بیشتری را صرف ساخت الگوهای ریتمیک گوناگون بهوسیله آن کنید، سرعت شما در کار با آن افزایش پیدا میکند و طبیعتاً تسلط بیشتری به محیط کاربری و امکانات گوناگون دستگاه پیدا میکنید.
معنای اصطلاحات رایج در رابطه با درام ماشین
احتمالاً تا اینجای مطلب، چند اصطلاح به چشمتان خورده است که شاید با معنای آنها آشنا نبودهاید. در این صورت، در فهرست زیر تمامی اصطلاحات رایج درباره درام ماشین و معنای هر یک از آنها ذکر شده است:
سکوئنسر (Sequencer): ابزاری که امکان ساخت و برنامهریزی الگوهای ریتمیک را بهصورت ضرببهضرب در یک الگوی تکرارشونده به کاربر خود میدهد.
استپ سکوئنسینگ (Step sequencing): یک جدول برای قراردهی صدای انواع درام بر روی ضربهای یک میزان. یک میزان در سکوئنسر معمولاً به ۱۶ ضرب تقسیم شده است.
کوانتایز (Quantising): فرایند همتراز کردن نتها یا صداهای درام با ضرب موسیقی.
سمپلینگ (Sampling): استفاده از فایلهای صوتی ضبطشده از سازهای حقیقی (از جمله درامز) در تجهیزات آهنگسازی الکترونیک بهجای صداهای سنتزشده.
میدی (MIDI): یک پروتکل ارتباطی میان سازهای الکترونیک و کامپیوتر یا سمپلر که امکان همگام شدن چندین دستگاه با یکدیگر و کنترل آنها از طریق یک کنترلر مرکزی را به کاربر میدهد.
سوئینگ (Swing): تنظیم اصوات کمی جلوتر یا عقبتر از ضرب اصلی برای ایجاد حسی انسانیتر و گیراتر در الگوهای ریتمیک.
درام ماشین آنالوگ: یک درام ماشین با صدای تولیدشده توسط مدارهای الکتریکی ویژه بهجای سمپلهای دیجیتال.
گرووباکس (Groovebox): یک دستگاه جمعوجور برای آهنگسازی که امکاناتی نظیر سکوئنسر، درام ماشین و سینتیسایزرهای ساده را در قالب یک وسیله به موزیسینها ارائه میکند.
سؤالات متداول درباره درام ماشین
آیا درام ماشینها هنوز هم توسط موزیسینها مورد استفاده قرار میگیرند؟
بله! درام ماشینها هنوز هم در دنیای آهنگسازی مدرن، محبوبیتی فوقالعاده دارند. این وسیله بهشکلی رایج و فراوان در آهنگسازی در سبکهایی همچون هیپ هاپ، الکترونیک، پاپ و تکنو مورد استفاده قرار میگیرد. بسیاری از آهنگسازان در این سبکها، هم از درام ماشینهای وینتج با مدار صوتی آنالوگ و هم نمونههای مدرنتر با صدایی شفافتر و امکاناتی گستردهتر در ستاپ استودیویی خود بهره میگیرند تا بتوانند مزایای آنها را بهصورت همزمان تجربه کنند.
آیا درام ماشین میتواند جایگزینی مناسب برای یک درامر حقیقی باشد؟
درام ماشین میتواند در شرایطی خاص، نقش یک جایگزین را برای درامر و درام کیت حقیقی ایفا کند. خصوصاً اگر بخواهید ریتمهایی بسیار یکدست و دقیق را در موسیقی یا اجرای خود تجربه کنید، درام ماشین میتواند حتی گزینهای بهتر از درامر باشد. اما فراموش نکنید که درامرها، پویایی، حس طبیعی و خلاقیت بیشتری را به موسیقی شما میافزایند؛ مؤلفههایی که یک دستگاه به هیچ وجه قادر به ارائه آنها نیست. به همین دلیل نیز بسیاری از موزیسینها ترکیبی از این دو رویکرد را در موسیقی خود بهکار میگیرند.
برای درک بهتر جایگاه درام ماشین در تولید موسیقی مدرن، میتوان آن را با یک درامر واقعی از چند جنبه مهم مقایسه کرد:
| ویژگی | درام ماشین | درامر واقعی |
| دقت زمانی | بسیار بالا | وابسته به نوازنده |
| حس انسانی | محدود | بسیار بالا |
| انعطاف اجرا | متوسط | بالا |
| هزینه ضبط | پایین | بالاتر |
| سرعت تولید ریتم | بالا | نیازمند اجرا و ضبط |
آیا استفاده از درام ماشین آسان است؟
بهطور کلی بله؛ اکثر درام ماشینهای مدرن بهگونهای طراحی شدهاند که حتی افراد مبتدی نیز بتوانند از آنها برای ساخت ریتم استفاده کنند. شما میتوانید با بهرهگیری از امکانات سکوئنسینگ یا پدهای موجود در یک درام ماشین، بهآسانی بیتها یا الگوهای ریتمیک ساده را بسازید. بدیهی است که یادگیری استفاده از ویژگیهای پیشرفتهتر در هر درام ماشین، نیازمند صرف زمانی بیشتر با آن است؛ اما موارد پایه در این دستگاه، کاربری بسیار آسانی دارند و میتوان آنها را در همان دقایق اولیه بهطور کامل یاد گرفت.
سخن آخر
امیدواریم که با مطالعه این مطلب، درکی کامل از درام ماشینها و دلیل اهمیت آنها در آهنگسازی پیدا کرده باشید و توانسته باشیم با نکات ذکرشده در این مطلب، دانش شما در این مورد را بهشکلی کاربردی افزایش دهیم.
درام ماشینها از اولین نمونههای خود که تنها قادر به پخش ریتمهایی آماده بودند تا جدیدترین مدلهای خود که امکان ساخت یک اثر کامل را بدون نیاز به هیچ ابزار دیگری به کاربر خود میدهند، همواره جزو کاربردیترین وسایل در فرایند آهنگسازی و اجرا بودهاند و شاید حتی باعث پیدایش چند سبک موسیقی شده باشند. همچنین این ساز الکترونیک جذاب، الهامبخش بسیاری از آهنگسازان برای ساخت آثاری بدیع بوده است؛ آثاری که امروزه از آنها بهعنوان موسیقیهایی فراموشنشدنی یاد میکنیم.
درام ماشین یک ساز قابلدسترس، خلاقانه و سرگرمکننده است که میتواند چه در آهنگسازی و چه در اجراهای زنده، یک وسیله بسیار کاربردی در ساخت و تأمین ریتم موسیقی شما باشد و اجرای ریتم موردنظر را بهشکلی بینقص و آسان برایتان ممکن سازد. اما یکی از بهترین ویژگیهای درام ماشین این است که شروع استفاده از آن، نیازمند یک ستاپ عظیم استودیویی یا چندین سال تجربه کار با سازهای الکترونیک نیست و هر موزیسینی میتواند با کمی آزمونوخطا و صرف زمان، بهکمک آنها شروع به ساخت ریتمهایی خلاقانه کند و به اکتشاف در دنیای سازهای کوبهای الکترونیک بپردازد.
اگر شما نیز موزیسین هستید، آیا تاکنون از درام ماشین در فرایند ساخت یا اجرای موسیقی استفاده کردهاید؟ در این صورت، آیا این وسیله برایتان کاربردی واقع شده است؟ از نظر شما، آیا یک پلاگین درامز در ترکیب با سکوئنسر موجود در نرمافزارهای آهنگسازی، میتواند جای یک درام ماشین سختافزاری را بگیرد؟ از شما دعوت میکنیم که تجربیات خود درباره درام ماشینها را در بخش نظرات همین مطلب، با ما و مخاطبان گیتار ایران در میان بگذارید.
در پایان، اگر دوست دارید با نحوه ویرایش فایلهای MIDI در نرمافزارهای آهنگسازی آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم ویدیوی آموزشی زیر را تماشا کنید:
منبع: Gear4music
نویسنده: Harold Clark