۵ آلبوم شاخص که در استودیوهای خانگی ساخته شده‌اند

تا چند دهه پیش، ساخت موسیقی در خانه، رؤیایی دست‌نیافتنی بود و برای ساخت هر بخش از یک اثر موسیقی، باید حتماً در یک استودیوی کامل حضور می‌یافتید. در واقع، در آن زمان تجهیزات استودیویی و ضبط صدا به‌قدری بزرگ و گران‌قیمت بودند که امکان انتقال آن‌ها به خانه وجود نداشت و تنها افراد حرفه‌ای به این تجهیزات دسترسی داشتند.

اما این قاعده آرام‌آرام و با پیشرفت فناوری ضبط صدا تغییر کرد. اکنون سال‌هاست که به‌کمک ابزارهایی چون سمپلرها و کامپیوتر، موزیسین‌ها می‌توانند تمامی پروسه ضبط و تولید موسیقی را حتی در اتاق خواب خانه خود پیش ببرند و با صرف کمی هنر و خلاقیت، به کیفیتی کاملاً حرفه‌ای در آثار خود دست یابند.

به دنبال این‌که امروزه موسیقی با استفاده از تجهیزاتی محدود و در خانه نیز قابل‌تولید است، اکنون بسیاری از آثار موسیقی مشهور و تأثیرگذار در دنیا به همین روش و در استودیوهای خانگی تولید شده‌اند. در واقع، ساخت یک اثر موسیقی ماندگار، دیگر نیازی به استفاده از تجهیزات گران‌قیمت و ضبط در استودیوهای حرفه‌ای ندارد.

در این مطلب، قصد داریم پنج آلبوم مشهور را به شما معرفی کنیم که در استودیوهای خانگی ساخته شده‌اند و نگاهی اجمالی به تجهیزات استفاده‌شده در ساخت آن‌ها نیز داشته باشیم.

وقتی استودیوهای خانگی به کارخانه‌ای برای ساخت آثار موسیقی درجه‌یک تبدیل می‌شوند!

در طول تاریخ صنعت ضبط موسیقی، تحول تکنولوژی با خلاقیت و میل به استقلال در هنرمندان تلفیق شده و باعث شده است که موزیسین‌ها رفته‌رفته از ساختارهای رایج این صنعت فاصله بگیرند و با شکستن چارچوب‌های کهنه و قدیمی، آثاری تعیین‌کننده در نسل خود را خلق کنند و سبک‌های موسیقی را به‌کلی دگرگون سازند.

آثاری که در این مطلب به شما معرفی می‌کنیم، چندی از آلبوم‌های بسیار مهم و جذاب در تاریخ موسیقی هستند که با رویکردی کمینه‌گرایانه و هوشمندانه در استودیوهای خانگی ساخته شده‌اند و انرژی و شور منحصر‌به‌فرد هنرمندان مستقل به‌وضوح در آن‌ها حس می‌شود.

Boston – Boston (سال انتشار: ۱۹۷۶)

یکی از جالب‌ترین داستان‌های تاریخ موسیقی راک، در استودیوی تام شولتز (Tom Scholz) واقع در زیرزمین خانه او رخ داده است! در سال ۱۹۷۵، گروهی تحت عنوان بوستون (Boston) توانست به‌لطف دموهای قوی و جذاب خود، به‌عنوان یک گروه موسیقی مستقل با لیبل اپیک رکوردز (Epic Records) قرارداد ببندد. اما این کمپانی نمی‌دانست که در آن زمان، گروهی با نام بوستون وجود خارجی ندارد و قرار است که تام شولتز پس از امضای این قرارداد، موزیسین‌هایی را گرد هم بیاورد و با کمک آن‌ها، آلبوم اول بوستون را در استودیوی زیرزمینی خود ضبط کند!

شولتز پیش از ورود به دنیای موسیقی، یک مهندس فارغ‌التحصیل از دانشگاه MIT بود و از این رو، می‌توانست به‌آسانی هرچه می‌خواهد را در خانه و با استفاده از لوازم دیگر بسازد! به دنبال این امر، او با بودجه‌ای محدود توانست مجموعه‌ای کامل از لوازم را خریداری کند و آن‌ها را بسته به نیاز خود تغییر دهد یا از قطعات آن‌ها دستگاهی کاملاً جدید بسازد. در همین روزها، او، برد دلپ (Brad Delp) را نیز به‌عنوان خواننده گروه خود برگزید و با کمک او، رسماً گروه موسیقی بوستون را تشکیل داد.

محیط و روش کار در استودیوهای خانگی، نقشی کلیدی در شکل‌گیری صدای گیتار مشهور تام شولتز داشت؛ زیرا او در این محیط می‌توانست بدون نگرانی از بابت زمان، ساعت‌ها به نوازندگی گیتار و لایه‌بندی ترک‌های ضبط‌شده بپردازد و در نهایت، صدای گیتار جالب خود را شکل دهد.

طولی نکشید که با تلاش‌های شولتز، پروژه موسیقی یک‌نفره او به یک گروه موسیقی مشهور و محبوب تبدیل شد که بلیت‌های اجراهای زنده آن در کمتر از یک ساعت به‌طور کامل به فروش می‌رسیدند!

تا به امروز، بیش از ۲۰ میلیون نسخه از آلبوم نخست این گروه به نام Boston به فروش رسیده است؛ رقمی که این آلبوم را به یکی از موفق‌ترین آلبوم‌های تاریخ موسیقی تبدیل می‌کند. این امر خصوصاً با احتساب این‌که Boston اولین آلبوم از این گروه موسیقی است، جالب‌تر نیز می‌شود؛ زیرا کمتر گروهی وجود دارد که بتواند چنین موفقیتی را در اولین آثار منتشرشده خود تجربه کند.

آهنگ‌هایی همچون More Than a Feeling و Peace of Mind از این آلبوم را می‌توان جزو مهم‌ترین آثار موسیقی سبک راک دانست و تأثیر آن‌ها بر تحول این سبک، انکارناپذیر است.

Eurythmics – Sweet Dreams (Are Made of This) (سال انتشار: ۱۹۸۳)

انی لنوکس (Annie Lennox) و دیو استوارت (Dave Stewart)، دو موزیسین فقیر نه‌چندان خوش‌شانس در اوایل دهه هشتاد میلادی بودند که می‌خواستند بدون صرف هزینه هنگفت استفاده از استودیوهای حرفه‌ای در آن زمان، به تولید موسیقی بپردازند. به دنبال این تصمیم، این دو هنرمند تصمیم گرفتند که اتاق زیرشیروانی یک کارگاه قاب‌سازی را به فضایی برای ضبط و ساخت موسیقی تبدیل کنند. این تصمیم نه‌تنها هزینه ساخت موسیقی را برای دیو و انی کاهش داد، بلکه زمان و آزادی کافی را نیز در اختیار آن‌ها قرار داد تا بتوانند کار با سازهای الکترونیک که در آن زمان به اوج محبوبیت خود رسیده بودند را نیز بیاموزند و ماهیت صوتی موسیقی خود را به‌کلی تغییر دهند.

محدودیتی که ریکوردر نوار هشت‌ترک TEAC TASCAM Series 80 در ضبط موسیقی بر سر راه این دو موزیسین قرار می‌داد، تأثیری معکوس بر خلاقیت آن‌ها گذاشت و باعث شد به‌شکلی ساده اما متفاوت و جذاب از تنظیم و آهنگسازی دست یابند که از نظر بسیاری از منتقدین موسیقی، انقلابی را در استانداردهای آهنگسازی در صحنه موسیقی پاپ به پا کرده است.

ستاپی که انی و دیو در قالب گروه یوریتمیکس (Eurythmics) از آن بهره می‌گرفتند، یک گلچین دقیق و جالب از سازها و تجهیزات ضبط بود که از چند سینتی‌سایزر آنالوگ رولند (Roland) و اوبرهایم (Oberheim)، چند میکروفون بیرداینامیک (Beyerdynamic) و یک درام ماشین از برندی نامعلوم تشکیل شده بود. اگر امروز از چنین ستاپی برای آهنگسازی استفاده کنید، احتمالاً به خودنمایی یا هیپستر بودن متهم می‌شوید؛ اما در آن روزگار، چنین ستاپی نشان‌دهنده رویکرد متفاوت، پیشرو و آینده‌نگرانه یوریتمیکس در ساخت موسیقی بود!

می‌دانیم که یوریتمیکس اولین گروه سینت‌پاپی نبود که پای خود را به بازار موسیقی آمریکا باز کرد و به محبوبیت رسید؛ اما باید در نظر داشت که این گروه برخلاف سایر گروه‌های سینت‌پاپ در آن زمان، آثار تأثیرگذار و بسیار جذابی را بدون بهره‌گیری از یک زیرساخت کامل از تجهیزات حرفه‌ای خلق کرده است و می‌توان انی و دیو را جزو اولین هنرمندانی دانست که قدرت ساخت موسیقی به‌صورت خانگی و مستقل را برای همگان به نمایش گذاشته‌اند.

همان‌طور که احتمالاً می‌دانید، آهنگ Sweet Dreams (Are Made of This) از یوریتمیکس توانست به رتبه اول در جدول پرطرفدارترین آهنگ‌های آمریکا دست یابد و با کمک موزیک ویدیوی هنری و جذاب خود که در شبکه MTV به نمایش درآمد، به محبوبیتی چشمگیر رسید و موسیقی‌دوستان نزدیک به دو میلیون نسخه از آلبوم آن را در سراسر دنیا خریداری کردند.

Nine Inch Nails – Pretty Hate Machine (سال انتشار: ۱۹۸۹)

سال‌ها پیش، ترنت رزنور (Trent Reznor)، مؤسس گروه ناین اینچ نیلز (Nine Inch Nails)، در استودیوی Right Track Studio واقع در کلیولند به‌عنوان کارمند تأسیسات و مهندس دستیار مشغول به کار بود. او به دلیل علاقه خود به بُعد الکترونیک آهنگسازی، پس از اتمام ساعت کاری استودیو، به سراغ تجهیزات موجود در آن می‌رفت تا کار با آن‌ها را بیاموزد. رزنور به همین شکل، اولین دموی موسیقی خود را نیز ساخت و با تکیه بر آن، موفق به امضای قرارداد با کمپانی TVT Records شد.

اما پیش از این‌که رزنور به یک فرد کهنه‌کار در استودیو تبدیل شود، در یک فروشگاه موسیقی محلی کار می‌کرد که در آنجا با بهره‌گیری از تخفیف کارمندی خود، تجهیزاتی برای آهنگسازی می‌خرید تا آرام‌آرام، یک ستاپ آهنگسازی برای خود بسازد. در میان این تجهیزات، یک سمپلر E-mu Emax و یک کامپیوتر Macintosh Plus نیز وجود داشت که او به‌وسیله آن‌ها، بخش اعظم طراحی صدا و چینش آثار آلبوم Pretty Hate Machine را انجام داده است.

شایان ذکر است که رزنور پس از ساخت عناصر پایه ترک‌های این آلبوم، آن‌ها را با کمک چندی از پرودوسرهای محبوب خود در استودیوهای مختلف، تکمیل و برای انتشار آماده کرده است. از کسانی که در ساخت این آلبوم با رزنور همکاری کرده‌اند، می‌توان به مارک الیس (Mark Ellis) ملقب به فلاد (Flood) اشاره کرد که در آن زمان، به‌تازگی کار ساخت آلبوم Violator از گروه دپش مد (Depeche Mode) را با همکاری ایدرین شروود (Adrian Sherwood) و جان فرایر (John Fryer) به اتمام رسانده بود.

شاید رزنور تمامی مراحل ساخت آلبوم Pretty Hate Machine را در استودیوی خانگی خود انجام نداده باشد، اما رویکرد او در ساخت این آلبوم، میل وی به کنترل محض پروسه خلاقانه ساخت موسیقی را به‌شکل واضح نشان می‌دهد؛ میلی که در کل مسیر ناین اینچ نیلز و تمامی آثاری که تا کنون توسط این گروه تولید شده است، حس می‌شود.

تابه‌حال بیش از سه میلیون نسخه از آلبوم Pretty Hate Machine در سراسر دنیا به فروش رسیده است و می‌توان آن را یکی از تأثیرگذارترین آلبوم‌ها در سبک موسیقی اینداستریال (industrial) دانست که به جریان اصلی موسیقی راه یافته است.

Calvin Harris – I Created Disco (سال انتشار: ۲۰۰۷)

در سال ۲۰۰۶، بسیاری بر این باور بودند که موسیقی دنس در حال کشیدن آخرین نفس‌های خود است و به دنبال افت محبوبیت این سبک، آهنگساز تازه‌کاری به نام کلوین هریس (Calvin Harris) نیز پس از دو سال زندگی در شهر لندن، تصمیم گرفت به زادگاه خود، یعنی شهر دامفریز (Dumfries) در اسکاتلند بازگردد.

کلوین با بهره‌گیری از کامپیوتر قدیمی Commodore Amiga 1200 و ترکر OctaMED، به‌تنهایی و بدون کمک هیچ موزیسین دیگری، چهارده ترک را از صفر ساخت و حتی روی برخی از آن‌ها وکال نیز اجرا کرد. این چهارده ترک، به آلبوم اول کلوین، یعنی I Created Disco تبدیل شدند.

نرم‌افزار موجود در ترکر کلوین، دارای محدودیت حافظه بود و باعث می‌شد او نتواند تمام بخش‌هایی که برای موسیقی خود ساخته است را در آن جای دهد؛ در نتیجه او مجبور می‌شد تنها لاین‌هایی اساسی از موسیقی خود را در اولویت قرار دهد. در واقع، می‌توان گفت که در اینجا نیز محدودیت نقش یک کاتالیزور را برای خلاقیت هنرمند ایفا کرده است و کلوین هریس با امکانات کم خود، توانسته است به یک گنج موسیقایی دست یابد.

هریس عاشق صحنه موسیقی الکترونیک دهه هشتاد میلادی بود و به‌وضوح از آن الهام می‌گرفت. این آلبوم نیز با الهامی واضح از جنبش موسیقی هاوس فرانسه در اواخر دهه نود میلادی ساخته شده است و کلوین همانند اکثر آثار این صحنه، به‌شکلی اغراق‌آمیز از کمپرسور و سایدچین Alesis 3630 بهره گرفته است.

اغلب تجهیزاتی که در پروسه ساخت I Created Disco به کار رفته‌اند، متعلق به خود هریس نبوده‌اند و او آن‌ها را از نزدیکان و دوستان خود قرض گرفته است. برای مثال، میکروفون و میکسر مورداستفاده در ساخت این آلبوم، توسط معلم موسیقی دبیرستان کلوین به او قرض داده شده است!

به‌طور خلاصه، درحالی‌که I Created Disco مطمئناً بهترین آلبوم الکترونیک ساخته‌شده در تاریخ نیست، اما خلاقیت هریس در ساخت آن و موفقیت تجاری فوق‌العاده‌ای که تجربه کرده است، آن را به یک مثال عالی از آلبوم موفقی که در استودیوی خانگی ساخته شده است، تبدیل می‌کند.

این آلبوم موفق به کسب جایگاه نخست جدول موسیقی‌های محبوب UK Dance و جایگاه نوزدهم در جدول Billboard Dance شده است و کلوین هریس را از یک آهنگساز ساده و جوان، به یک سوپراستار جهانی تبدیل کرده است.

Billie Eilish – When We All Fall Asleep, Where Do We Go (سال انتشار: ۲۰۱۹)

می‌دانیم که خواهر و برادر مشهور موزیسین، بیلی آیلیش (Billie Eilish) و فینیس اوکانل (Finneas O’Connell)، از همان قدم‌های اول شروع کار خود در دنیای موسیقی، تحت پشتیبانی یک لیبل مهم و بزرگ قرار گرفته‌اند و نمی‌توان آن‌ها را موزیسین‌هایی مستقل دانست؛ اما تأثیر محیط استودیوی خانگی در شکل‌گیری ماهیت صوتی ویژه آثار بیلی و فینیس به هیچ وجه قابل‌انکار نیست.

اولین آلبوم بیلی، یعنی When We All Fall Asleep, Where Do We Go، شکل مینیمالیست، پویا و بسیار خاصی از آهنگسازی پاپ را به نمایش می‌گذارد که پیش‌تر شنیده نشده بود. آهنگسازی استادانه فینیس، باعث شد که این آلبوم به یکی از موفق‌ترین آلبوم‌های صحنه موسیقی پاپ معاصر تبدیل شود و تأثیر آن بر آثار بعدی این سبک نیز به‌وضوح حس شود. ترانه‌های خودمانی و قابل‌درک بیلی و صدای بسیار زیبای او در کنار هنر فوق‌العاده فینیس، وی را به خواننده‌ای بسیار موفق تبدیل کرد که می‌تواند به‌نوعی چهره محبوب نسل زد باشد.

این خواهر و برادر، بدون مداخلات و حواس‌پرتی یک تیم بزرگ آهنگسازی، پرودوسرهای فنی و تجهیزات پیچیده موجود در استودیوهای بزرگ حرفه‌ای، توانستند چندی از اولین ایده‌های موسیقایی خود را به آهنگ‌هایی فراموش‌نشدنی نظیر Bury a Friend یا Bad Guy تبدیل کنند؛ آثاری که حال‌وهوایی ویژه و کمی تیره، همانند ترکیبی از آثار تیم برتون (Tim Burton) با برنامه‌های کارتون نتورک (Cartoon Network) داشتند!

شاید بتوان دلیل اصلی جذابیت فوق‌العاده آثار آلبوم When We All Fall Asleep, Where Do We Go را تضاد میان هوک‌ها، بیس‌لاین‌ها و درام لوپ‌هایی ساده با صدای لطیف و ظریف بیلی (که به دلیل میکروفون‌گذاری نزدیک، ماهیتی بسیار دلچسب به خود گرفته بود) دانست. در زمان انتشار این آلبوم، بیلی تنها ۱۷ سال و فینیس تنها ۲۲ سال داشت و می‌توان گفت که ساخت چنین اثری توسط دو فرد تقریباً نوجوان، نشان از نبوغ آن‌ها دارد.

این آلبوم در سال ۲۰۲۰ برنده دو جایزه آلبوم سال (Album of the Year) و اثر موسیقی سال (Record of the Year) شد و بیلی را به یکی از جوان‌ترین برندگان جایزه گرمی تبدیل کرد.

ساخت یک اثر موسیقی ماندگار، لزوماً نیازی به استفاده از تجهیزات گران‌قیمت و ضبط در استودیوهای حرفه‌ای ندارد.

وجه اشتراک آلبوم‌های معرفی‌شده

این پنج آلبوم، با وجود تفاوت در سبک، دوره زمانی و شیوه تولید، چند ویژگی مشترک دارند که آن‌ها را به نمونه‌هایی شاخص از موفقیت استودیوهای خانگی تبدیل کرده است:

• همگی در استودیوهای خانگی یا با اتکا به استودیوها یا ستاپ‌های شخصی تولید شده‌اند.
• محدودیت تجهیزات، مانعی برای خلاقیت سازندگان این آلبوم‌ها نبوده است.
• بسیاری از آن‌ها با امکاناتی ساده و بودجه‌ای محدود ساخته شده‌اند.
• این آثار بعدها به موفقیت‌های هنری و تجاری چشمگیری دست یافته‌اند.
• خلق یک اثر ماندگار، بیش از هر چیز به خلاقیت و نگاه هنرمند وابسته است.

سخن آخر

امیدواریم که از مطالعه این مطلب لذت برده باشید و با آشنایی با آلبوم‌های معرفی‌شده در آن، انگیزه‌ای دوچندان برای ساخت موسیقی در خانه به‌صورت هدفمند پیدا کرده باشید!

از نظر شما، آیا استودیوهای خانگی توانسته‌اند جای استودیوهای بزرگ را به‌کلی بگیرند؟ در این صورت و اگر می‌توان چنین آثار شاخصی را در یک استودیوی خانگی ساخت، پس چرا هنرمندان هنوز هم برای ضبط موسیقی مشتاقانه به استودیوهای بزرگ و گران‌قیمت می‌روند؟ از شما دعوت می‌کنیم که پاسخ خود به این پرسش‌ها را در بخش نظرات، با ما و مخاطبین گیتار ایران در میان بگذارید.

در نهایت، اگر قصد دارید تولید موسیقی در استودیوی خانگی را آغاز کنید و در جستجوی یک دوره آموزشی جامع هستید، مجموعه «آموزش تولید موسیقی» را به شما پیشنهاد می‌کنیم. در اولین قسمت از این مجموعه، درباره کلیت دوره و نحوه‌ بهره‌گیری بهینه از دروس ارائه‌شده در آن صحبت می‌کنیم. برای تماشای سایر قسمت‌ها نیز می‌توانید به بخش «آکادمی» در وب‌سایت گیتار ایران یا کانال آپارات ما مراجعه کنید:

منبع: GearNews
نویسنده: Stefan Wyeth
مترجم: امیر تولی