آموزش, مقالات, مقالات گیتار, مقالات گیتار الکتریک
چگونه مهارت خود را در اجرای تکنیک لگاتو افزایش دهیم
فوریه
احتمالاً برای شما نیز پیش آمده است که به اجرای یک نوازنده گیتار دقت کنید و متوجه شوید که او انگشتان خود را بهشکلی بسیار روان و سیال روی فرتبورد حرکت میدهد و نتهایی که مینوازد، همگی اتصالی بینقص به یکدیگر دارند. این پدیده، جادوی تکنیک لگاتو است. اگر نوازندگی سولوی شما سیالیت لازم را ندارد و آنطور که میخواهید روان نیست، احتمالاً توانایی شما در لگاتو پایین است و با بهبود این مهارت، میتوانید زیبایی دوچندانی به نوازندگی خود ببخشید.
در این مطلب، قصد داریم چند نکته را با شما به اشتراک بگذاریم که با بهرهگیری از آنها میتوانید توانایی خود در اجرای تکنیک لگاتو را بهبود دهید و نوازندگی بسیار روانتری را به نمایش بگذارید.
مبانی پایه لگاتو
پیش از اینکه به موارد فنی و دشوارتر بپردازیم، بیایید اول ببینیم که اصلاً کلمه لگاتو به چه معناست.
در دنیای موسیقی، لگاتو بهمعنای نواختن دو یا چند نت بهشکل کاملاً متصل به یکدیگر و بدون قطع شدن است. گیتاریستها برای اجرای لگاتو، معمولاً از تکنیکهای هَمِر-آن و پول-آف بهره میگیرند.
تکنیک لگاتو به گیتاریستها امکان میدهد که پاساژهایی سریع را بدون نیاز به پیک زدن هر یک از نتهای آن بنوازند و به این شکل، جریانی بسیار روانتر به نوازندگی خود ببخشند. تفاوت نوازندگی لگاتو با نوازندگی استاکاتو (نتهای مقطع)، همچون تفاوت صحبت کردن بهشکلی سلیس و روان و بیان هر کلمه با کمی مکث است.
شما میتوانید با یک تمرین ساده، این مبحث را بهخوبی درک کنید. برای شروع، در یک سیم گیتار، چند نت را با تکنیک همر-آن و پول-آف بنوازید. این کار را با قرار دادن انگشت اشاره خود بر روی فرت پنجم یک سیم آغاز کنید و سپس، تکنیک همر-آن را با فشردن انگشت حلقه خود بر روی فرت هفتم همان سیم اجرا کنید. پس از این، با اجرای تکنیک پول-آف، به فرت پنجم بازگردید. این تمرین را بهقدری تکرار کنید که در آن عملکردی روان پیدا کنید و با ماهیت صدای نتهای لگاتو بهطور کامل آشنا شوید.
اگر با نحوه اجرای تکنیکهای همر-آن و پول-آف آشنایی کامل ندارید، توصیه میکنیم ویدیوی آموزشی زیر را تماشا کنید:
افزایش قدرت انگشتان
اجرای صحیح تکنیک لگاتو نیازمند انگشتانی توانمند با عملکردی مستقل از یکدیگر است؛ در نتیجه، برای اجرای صحیح این تکنیک، شما باید تمریناتی را برای افزایش توان انگشتانتان و بهبود استقلال حرکتی آنها انجام دهید. ضعف انگشتان در اجرای تکنیک همر-آن و پول-آف، اجرایی شلخته را حاصل میکند که در آن، نتها شدت صدایی یکسان ندارند. اما چگونه باید نیروی انگشتان را بهبود بخشید؟
یکی از راههای مؤثر برای افزایش نیروی انگشتان، انجام تمریناتی متمرکز بر روی تکنیک همر-آن و پول-آف است. این تمرینات نهتنها میتوانند توانی بیشتر به انگشتان شما ببخشند، بلکه برای افزایش همگامی میان انگشتان نیز مفید هستند.
در ادامه، تمرینی ساده برای دستیابی به انگشتانی قویتر را به شما میآموزیم:
- انگشت اشاره خود را بر روی فرت اول سیم E بالای گیتار قرار دهید.
- با استفاده از انگشت وسط، تکنیک همر-آن را در فرت دوم اجرا کنید.
- حال، با انگشت حلقه خود نیز همین تکنیک را در فرت سوم اجرا کنید.
- در آخر، با استفاده از انگشت کوچک دست خود نیز روی فرت چهارم، تکنیک همر-آن را اجرا کنید.
این الگو را چندین بار تکرار کنید و پس از هر بار تکرار، انگشتان خود را یک فرت به جلو ببرید. در طول این تمرین، سعی کنید تمامی نتها را بهطور کاملاً شفاف و با شدت صدایی یکسان بنوازید.
شاید این تمرین پس از مدتی کسلکننده شود و دیگر برای انجام آن اشتیاقی نداشته باشید؛ اما برای دستیابی به هر نتیجه خوشایندی، باید تلاش و پشتکار پیشه کنید و یادگیری تکنیک لگاتو نیز از این قاعده مستثنی نیست.
بهبود استقلال حرکتی انگشتان
استقلال حرکتی انگشتان نیز یکی دیگر از مؤلفههای بسیار مهم در نواختن صحیح و کامل نتها بهشکل لگاتو است. در واقع، در این شکل از نوازندگی، هر انگشت شما باید توانایی حرکت مستقل و بدون تکیه به انگشت دیگر را داشته باشد. با تمرین مداوم، مطمئناً از دیدن اینکه انگشتانتان چگونه همچون اعضایی مستقل از یکدیگر بر روی فرتها فشرده میشوند، غافلگیر خواهید شد!
یک تمرین عالی برای پرورش استقلال حرکتی انگشتان در نوازندگی، نواختن گامهای کروماتیک است. برای انجام این تمرین، باید طبق مراحل زیر عمل کنید:
- تمرین را با قرار دادن انگشت اشاره خود بر روی فرت ششم سیم E پایین آغاز کنید.
- پس از این کار، انگشتان وسط، حلقه و کوچک خود را نیز بهترتیب بر روی فرتهای هفتم، هشتم و نهم ساز قرار دهید و هر یک از آنها را بنوازید.
- پس از نواختن این نتها، به سراغ سیم پایینی، یعنی سیم A ساز بروید و همین الگو را بر روی آن نیز اجرا کنید.
- این الگو را روی سایر سیمهای ساز نیز اجرا کنید.
این تمرین، هر انگشت شما را به حرکت کاملاً مستقل وامیدارد و در نهایت، باعث بهبود کنترل شما در نوازندگی و هماهنگی میان انگشتانتان خواهد شد. انجام چنین تمرینی، مانند این است که به هر انگشت خود، بهصورت مجزا نوازندگی گیتار را یاد بدهید!
کنترل شدت صدای نتها
یکی از چالشهای رایج در یادگیری تکنیک لگاتو، نواختن تمامی نتها با شدت صدایی یکدست است. نوازندگان مبتدی معمولاً در اجرای تکنیک همر-آن و پول-آف، نیروی لازم را به سیمها منتقل نمیکنند و نتیجه این امر نیز شدت صدایی ناهمسان میان نتهای نواختهشده است.
برای حل این مشکل، باید به فشاری که با انگشت خود بر سیم اعمال میکنید، دقت داشته باشید. همر-آن باید آنقدر نیرومند انجام شود که نتی شفاف با شدت صدایی مناسب تولید شود و در عین حال، نباید بهحدی قدرتمند باشد که شدت صدای نت تولیدشده، از صدای نتهای نواختهشده با پیک گیتار فراتر برود.
تکنیک پول-آف نیز باید پس از همر-آن، بهشکلی مشابه و با کنترل کامل بر حرکت انگشت انجام شود. نکته مهم در این تکنیک این است که شما باید پیش از برداشتن انگشت خود از روی سیم، آن را اندکی به سمت پایین بکشید تا اثری همچون برخورد پیک گیتار با سیم را در آن ایجاد کنید. به این شکل، پول-آف در نوازندگی شما صدایی شفاف تولید خواهد کرد.
نکته مهم دیگر این است که باید تمرینات خود را با کنترلی بالا و سرعتی کم انجام دهید و به صدایی که هر نت تولید میکند، دقت کنید. پس از اینکه توانستید در سرعت نوازندگی اولیه خود، تمامی نتها را بهطور مسلط و با شفافیت بالا بنوازید، میتوانید سرعت خود را پلهپله افزایش دهید تا در نهایت، به سرعت کامل و دلخواه خود دست یابید.
استفاده از مترونوم در انجام این تمرین نیز میتواند بسیار کمککننده باشد؛ زیرا شما میتوانید با بهرهگیری از این ابزار، سرعتی مشخص و ثابت را برای نوازندگی خود در نظر بگیرید و با افزایش تدریجی و حسابشده سرعت مترونوم در بلندمدت، پیشرفت خود را اندازهگیری کنید.
استفاده از تکنیک لگاتو در نوازندگی
حال و با مرور مطالب بالا، احتمالاً با مبانی پایه لگاتو بهخوبی آشنا شدهاید و با انجام تمرینات ذکرشده نیز انگشتانتان نیز بهزودی توانمندتر خواهند شد و میتوانید این تکنیک را بهشکلی کامل اجرا کنید. اما پس از آن باید چه کار کرد؟ در این زمان، وقت آن فرا میرسد که تکنیک لگاتو را در نوازندگی خود مورد استفاده قرار دهید. در این مرحله، تازه با وجوه جذاب لگاتو آشنا میشوید و میتوانید ببینید که این تکنیک چه تأثیری بر نوازندگیتان دارد!
پس از طی کردن مراحل اولیه، سعی کنید تکنیک لگاتو را در نوازندگی عادی خود، همچون لیکها و گامهایی که معمولاً مینوازید، بهکار بگیرید. برای مثال، یک گام پنتاتونیک عادی را در نظر بگیرید و ببینید که نواختن آن بهشکل لگاتو، در مقایسه با نواختن آن بهصورت عادی (پیک زدن تمامی نتها)، چه تفاوتی ایجاد میکند. با انجام این کار، بلافاصله متوجه میشوید همان نتهایی که قبلاً بهصورت عادی مینواختید، اکنون حسوحالی جاریتر و زیبا به خود گرفتهاند و انگار نوازندهای ماهرتر در حال نواختن آنها است.
یکی دیگر از کارهایی که میتوانید در راستای بهکارگیری لگاتو در نوازندگی خود انجام دهید، تحلیل نوازندگی سولوی گیتاریستهای موردعلاقهتان است. برخی از نوازندگان نامدار گیتار الکتریک، در نوازندگی لگاتو استاد هستند و دقت به سولوهای آنها و مطالعه سبک نوازندگیشان، میتواند تجربهای الهامبخش باشد و به شما در یافتن روشی برای بهکارگیری این تکنیک در نوازندگی کمکی شایان کند.
حل چالشهای رایج در نوازندگی لگاتو
یادگیری تکنیک لگاتو نیز همچون هر مهارت دیگری، مطمئناً شما را با چالشهایی مواجه خواهد کرد. اما نگران نباشید؛ زیرا شما در تجربه این چالشها تنها نیستید و مطمئناً هر فرد دیگری که این مهارت را آموخته است نیز همین چالشها را تجربه کرده است.
چندی از رایجترین چالشهایی که ممکن است در طول یادگیری این مهارت تجربه کنید، موارد زیر هستند:
- خستگی انگشتان: اگر انگشتانتان در حین نوازندگی لگاتو بهسرعت خسته میشوند، بهتر است مدت زمان تمرینات خود را کاهش دهید. رفتهرفته و با افزایش توان انگشتانتان، میتوانید مدت زمان تمرینات خود را افزایش دهید. همچنین توصیه میکنیم که استراحت در میان تمرینات خود را نیز فراموش نکنید و زمانی که در دستانتان درد یا خستگی احساس کردید، بلافاصله گیتار را کنار بگذارید و کمی استراحت کنید.
- اجرای ضعیف و شلخته: اگر نتهایی که مینوازید شفافیت و نظم لازم را ندارند، باید سرعت مترونوم خود را کاهش دهید و بهجای سریع نواختن، بر روی دقت و صحت نوازندگی خود تمرکز کنید. تمرین با سرعت پایین و تمرکز بالا باعث میشود که دقت و تسلط شما در نوازندگی بهشکلی بهینهتر پرورش یابد.
- یکدست نبودن شدت صدای نتها: اگر نوازندگی شما از لحاظ یکدستی و داینامیک مشکل دارد، باید به فشاری که به سیمها وارد میکنید و همچنین حرکت انگشتانتان در حین اجرای تکنیکهای همر-آن و پول-آف، بیشتر دقت کنید. توصیه میکنیم تمرینات خود را همواره با استفاده از مترونوم انجام دهید تا از لحاظ ریتمیک نیز نوازندگی یکدستتری داشته باشید و بتوانید مهارت خود در زمانبندی را بهبود دهید.
در نهایت، توصیه میکنیم در پروسه یادگیری این موارد، صبوری به خرج دهید و با خود مهربان باشید! در واقع، شما باید اشتباهات خود در تمرین را ببخشید و همچنین بابت دستاوردهای کوچک خود نیز خوشحالی کنید. به یاد داشته باشید هر پیشرفتی که در نوازندگی گیتار تجربه میکنید، هرچقدر هم که کوچک باشد، شما را یک قدم به هدفتان نزدیکتر میکند.
آشنایی با تکنیکهای پیچیدهتر نوازندگی لگاتو
پس از اینکه با مبانی پایه نوازندگی لگاتو آشنا شدید و توانستید این تکنیک را بهشکل ساده در نوازندگی خود بهکار بگیرید، زمان آن فرا میرسد که به سراغ اشکال پیشرفتهتر این نوع از نوازندگی بروید و سعی کنید اجرای آنها را بیاموزید. این تکنیکها، شکوه و زیبایی بیشتری به نوازندگی شما میبخشند و علاوه بر اینکه شما را به گیتاریستی تواناتر تبدیل میکنند، امکان ابراز احساسات بهشکل کاملتر و خلاقانهتر را نیز به شما میدهند.
یکی از این تکنیکهای پیشرفته، تریل (trill) است. در این تکنیک، باید با بهرهگیری از همر-آن و پول-آف و با سرعتی بسیار بالا دو نت را بهصورت بیوقفه و پشتسرهم بنوازید. اجرای این تکنیک در نوازندگی سولو، میتواند ماهیتی بسیار پویاتر و زنده، مشابه با یک اجرای وکال به آن ببخشد و تمامی توجه شنونده را به صدای ساز شما منعطف کند.
برای تمرین تکنیک تریل، میتوانید دو فرت در نزدیکی یکدیگر را در گیتار خود انتخاب کنید و سعی کنید با بالاترین سرعت ممکن، با تکنیک همر-آن و پول-آف آنها را یکی در میان بنوازید. برای یادگیری این تکنیک، پیشنهاد میکنیم ویدیوی آموزشی زیر را تماشا کنید:
یکی دیگر از تکنیکهای پیشرفته که میتوان در نوازندگی لگاتو بهکار گرفت، ترکیب آن با تکنیک اسلاید است که روندی بسیار روان و شناور را در تغییر نتها حاصل میکند و ماهیتی سیال و جذاب به موسیقی شما میبخشد. برای آزمودن این تکنیک، سعی کنید یک قطعه موسیقی را بهشکل لگاتو بنوازید و در نواختن چندی از نتهای این قطعه، تکنیک اسلاید را بهکار بگیرید. شما میتوانید این تکنیک را به اشکال مختلف مورد استفاده قرار دهید تا ببینید کدام حالت آن با نوازندگی شما همخوانتر است و آن را بیشتر میپسندید.
بهکارگیری تکنیک لگاتو در بداههنوازی گیتار
نوازندگی لگاتو تنها در لاینهای سولو و لید ازپیشنوشتهشده کاربردی نیست؛ بلکه میتواند در بداههنوازی نیز ابزاری بسیار قدرتمند باشد.
یک روش عالی برای بهکارگیری تکنیک لگاتو در بداههنوازی گیتار، این است که همزمان با یک بکینگ ترک، به نوازندگی بپردازید. یکی از آهنگهای مورد علاقه خود که بر آن کاملاً مسلط هستید را انتخاب کنید و بکوشید بخشهایی از آن را بهصورت لگاتو بنوازید. در این حین، گام و الگوهای مختلف را مورد آزمایش قرار دهید و ببینید که بهکارگیری تکنیک لگاتو، چه تأثیری بر ماهیت کلی اجرای شما دارد.
هدف اصلی بداههنوازی، آزمونوخطا و یافتن یک صدای جذاب در نوازندگی است؛ پس در حین این کار، از ریسک کردن و آزمودن تکنیکهای جدید واهمه نداشته باشید.
سخن پایانی
یادگیری تکنیک لگاتو و تسلط بر آن، میتواند نوازندگی شما را بهکلی دگرگون کند و با افزودن ماهیتی پویا و سیال به آن، زیبایی آن را دوچندان سازد. با صبر و پشتکار کافی، پس از مدتی تمرین متوجه میشوید که این روش نوازندگی، برایتان به یک کار طبیعی و آسان تبدیل شده است و به یک گیتاریست بهتر تبدیل شدهاید.
امیدواریم که از مطالعه این مطلب لذت برده باشید و بتوانید با بهرهگیری از نکات ذکرشده در آن، نوازندگی زیباتری را از خود به نمایش بگذارید.
منبع: Riffhard