یک استرپ گیتار چگونه باید مورد استفاده قرار گیرد و چطور باید طول آن را بنا بر قد و جثه خود تنظیم کرد؟ طول استرپ، مسئلهای بسیار مهم در استفاده از این وسیله، خصوصاً برای گیتاریستهایی است که به ظاهر خود در اجرا اهمیتی ویژه میدهند؛ اما باید بدانید که هیچ فرمول واحدی برای این مؤلفه وجود ندارد و رسیدن به آن، نیازمند آزمونوخطاست.
آیا شما نیز فکر میکنید که در حین نوازندگی، استرپ مورد استفاده شما گیتار را بر روی بدنتان بیشازحد پایین یا بالا قرار میدهد؟ یا در این مواقع کاملاً از ارتفاع ساز خود راضی هستید؟
ارتفاع معلق شدن ساز بر روی بدن شما بهوسیله استرپ گیتار، بیشتر بحثی سلیقهای است و به شما بستگی دارد که آیا تکنیک و تسلط خود بر روی گیتار را در ازای ظاهر جذابتر خود در اجرای زنده فدا میکنید یا حاضر هستید کمی از جذابیت ظاهری خود بکاهید تا بتوانید تسلطی کامل بر روی ساز داشته باشید.
همانطور که اشاره شد، ارتفاع گیتار و طول استرپ، مبحثی سلیقهای است و پرداختن به آن در قالب یک مقاله، کاری دشوار خواهد بود؛ اما ما قصد داریم که طی این مطلب، با بررسی طول استرپ گیتار چندی از گیتاریستهای مشهور، به شما در حل این مشکل کمک کنیم.
نوازندگانی با ارتفاع گیتار بالا
اول از همه بیایید به نوازندگانی بپردازیم که استرپ خود را بهشکلی کوتاه تنظیم میکنند تا گیتار در ارتفاعی بالاتر از کمرشان قرار گیرد. این نحوه قرارگیری گیتار، کاملاً استاندارد و عادی محسوب میشود؛ زیرا در نوازندگی بهصورت نشسته نیز گیتار در همین ارتفاع قرار میگیرد.
جان لنون (John Lennon)، گیتاریست و خواننده گروه موسیقی بیتلز (The Beatles)، یکی از افرادی بود که معمولاً طول استرپ خود را به اندازهای بسیار کم تنظیم میکرد و به دنبال آن، گیتار Epiphone Casino مشهور وی در ارتفاعی کمی بالاتر از زیربغل او قرار میگرفت!
جان فایو (John 5) نیز با وجود این که یک نوازنده مدرن است و در حین همکاری با هنرمندانی همچون مرلین منسون (Marilyn Manson)، راب زامبی (Rob Zombie) و ماتلی کرو (Motley Crue)، توجهی ویژه به ظاهر خود دارد، یکی از نوازندگانی است که گیتار خود را در ارتفاعی بالا قرار میدهد. البته که او حتی با وجود ارتفاع بالای گیتار خود نیز همواره در اجراهای زنده ظاهری بسیار جذاب دارد!
نوازندگانی با ارتفاع گیتار بسیار بالا
در بالا، دو تن از نوازندگانی را به شما معرفی کردیم که ارتفاع گیتار خود را بهوسیله استرپ، تنها کمی بالاتر از حد معمول تنظیم میکنند. اما برخی دیگر از نوازندگان نیز وجود دارند که ارتفاع ساز جان فایو و لنون از نظرشان بسیار پایین است! از مشهورترین این افراد میتوان به توسین عباسی (Tosin Abasi) و تام مورلو (Tom Morello) اشاره کرد که به نظر میرسد هر دو دوست دارند استرپ گیتار را در کوتاهترین طول ممکن تنظیم میکنند.
با وجود این که تنظیم بند گیتار بدین شکل، از لحاظ ظاهری چندان جذاب نیست، اما به نظر میرسد افرادی که این روش را بهکار میگیرند، معمولاً از لحاظ مهارتهای تکنیکی، برتری محسوسی نسبت به گیتاریستهای دیگر دارند. دو گیتاریستی که از آنها نام بردیم نیز تأییدی بر این گمانهزنی هستند!
اما حال که بحث نوازندگان بسیار ماهر از لحاظ تکنیکی به میان آمد، یک نوازنده مشهور دیگر نیز وجود دارد که استرپ گیتار خود را با طولی بسیار کم تنظیم میکند و همچنین از تکنیکی خاص نیز برای قراردهی گیتار بهشکل هرچه نزدیکتر به بدن خود بهره میگیرد.
استفاده از پا برای تنظیم ارتفاع گیتار
فردی که در بخش قبلی به آن اشاره کردیم، جان پتروچی (John Petrucci) است که میتوان او را یکی از ماهرترین گیتاریستهای دنیا در سبک متال و همچنین یکی از متواضعترین و خوشاخلاقترین موزیسینهای مشهور دنیا دانست!
پتروچی، گیتارهای میوزیک من (Music Man) ویژه و گرانقیمت خود را در ارتفاعی بسیار بالا و نزدیک به گردن خود میآویزد؛ بهطوری که بخش بالایی ساز بعضاً با ریشهای بلند او برخورد میکند! اما نکته جالب اینجاست که او در زمان نوازندگی سولوهای بسیار سریع و دشوار و در کل، زمانی که نیاز است حداکثر تمرکز خود را به نوازندگی گیتار اختصاص دهد، پای خود را بر روی یک سکو قرار میدهد و کمی بر روی ساز خم میشود تا فاصله گیتار را تا حد ممکن از بدن خود بکاهد و با بیشترین تسلط ممکن به نوازندگی بپردازد.
توانایی و مهارت فوقالعاده جان پتروچی در نوازندگی، توجیهی عالی برای این تکنیک خاص است و البته خود او نیز میداند که گیتار را با ارتفاعی بسیار بالا و بهشکلی کمی لوس بر روی بدن خود آویزان میکند و در چندین مصاحبه به آن اشاره کرده است. البته که پتروچی فردی بسیار درشتاندام است و در هر صورت، گیتار بر روی بدن او بسیار کوچک به نظر میرسد و بخشی از عجیب بودن شکل قرارگیری گیتار بر روی بدن او نیز به همین دلیل است.
نوازندگانی با ارتفاع گیتار پایین
معمولاً نوازندگان سبکهای ظاهر-محور همچون پانک و هاردراک هستند که استرپ گیتار خود را با طولی زیاد و ساز خود را در ارتفاعی پایین بهکار میگیرند. برای مثال، شکل خاص و قدرتی نوازندگی جیمز هتفیلد (James Hetfield) گیتاریست و خواننده مشهور گروه موسیقی متالیکا (Metallica)، بدون یک استرپ بلند قابل دستیابی نیست. به نظر میرسد که یک نوازنده در سبک هارد راک و پانک همچون بیلی جو آرمسترانگ (Billie Joe Armstrong) از گروه موسیقی گرین دی (Green Day) نیز اگر گیتار خود را در ارتفاع رانهای پای خود قرار ندهد و با آن در راه رفتن دچار مشکل نشود، امتیاز خود در صحنه موسیقی پانک را از دست میدهد!
بیسیست گروه موسیقی کیور (The Cure)، یعنی سایمن گلوپ (Simon Gallop) نیز یکی دیگر از این نوازندگان است و در اجراهای زنده خود، ظاهری بسیار متفاوت و جالب دارد که مهمترین بخش آن، ارتفاع بسیار پایین ساز اوست. گلوپ با قرار دادن گیتار بیس خود در ارتفاعی بسیار پایین و حرکت سریع بر روی استیج، انگار سوارکاری با تیپ و ظاهر گاتیک (gothic) است که در حال سواری گرفتن از یک اسب سرکش با ظاهری شبیه به یک گیتار بیس است!
نوازندگانی با ارتفاع گیتار بسیار پایین
احتمالاً شما نیز با فکر کردن به یک استرپ بسیار بلند و ارتفاع گیتار بسیار پایین، سریعاً به یاد جیمی پیج (Jimmy Page) میافتید. پیج را حتی میتوان دلیل رواج یک فرمول در دنیای گیتاریستهای هارد راک دانست که به این شرح است: لس پال آویخته به یک استرپ بسیار بلند بهعلاوه ژستهای نوازندگی قدرتی فکرشده و خاص، مساویست با تبدیل شدن به خدای موسیقی راک!
با نگاه به نوازندگی پیچ، میتوان مطمئن بود که او ژست خود را بارها و بارها در جلوی آینه تمرین کرده است تا در حین نوازندگی و اجرای زنده، در اوج جذابیت و شکوه باشد! گفته شده است او به دلیل ارتفاع بسیار پایین گیتار خود، در نوازندگی ایستاده نمیتواند آکورد فا ماژور را با باره بنوازد! در واقع، میتوان گفت او بهحدی به ظاهر خود در حین نوازندگی متعهد است که حاضر است آکوردهای آثار خود را به خاطر آن تغییر دهد!
اما تام دلانگ (Tom Delonge) حتی از جیمی پیج نیز فراتر رفته است و در دورانی از فعالیت حرفهای خود، گیتار را بهگونهای با استرپ بر روی شانه خود میانداخت که انگار هر لحظه در حال افتادن و کشیده شدن بر روی زمین است! او زمانی بهحدی ارتفاع گیتار خود را پایین تنظیم میکرد که نوازندگی در این حالت، باعث بروز آسیب در مهرههای کمر و عضلات مچهای دست او شده بود و مجبور به جراحی آنها شد. این حد از افراط در افزایش طول استرپ، شاید در نگاه اول احمقانه به نظر برسد؛ اما به نظر ما، همین عزم راسخ و تعهد برای متفاوت به نظر رسیدن بر روی استیج و سعی در نوازندگی بهشکلی خاص، خود بخشی از هنر موسیقی مدرن است و ما به آن احترام میگذاریم.
قراردهی استرپ بر روی شانه
پال سیمونن (Paul Simonon)، بیسیست گروه موسیقی کلش (The Clash)، فردی بسیار خوشتیپ است که همواره سلیقه مد و فشن بسیار خوبی داشته است.
در صحنه موسیقی پانک، لباس و پوشش موزیسینها نیز به اندازه موسیقیشان اهمیت داشت و میتوان گفت که این عرصه همانقدر که مربوط به موسیقی بود، راهی برای به نمایش گذاشتن الگوهای زیباییشناختی و فشن دوران خود نیز به شمار میرفت. سیمونن نیز یکی از چهرههای برجسته در دنیای موسیقی پانک بود و دقیقاً میدانست که چگونه بر روی استیج خوشتیپتر به نظر برسد. از این رو، او استرپ گیتار بیس خود را بهشکلی خاص و بسیار راحت، بهجای عبور دادن از روی بدن خود، بر روی شانهاش میانداخت. البته که او برخی از اوقات، همچون در کاور آلبوم مشهور London Calling، گیتار بیس خود را همچون یک مته آسفالت بر روی زمین میکوبید!
با تماشای اجراهای زنده گروه کلش و پال سیمونن، مشاهده میکنید که او همواره گیتار بیس خود را بهشکلی بسیار راحت بهوسیله یک استرپ بر روی شانه انداخته است و با ژستی بسیار جذاب در حال نوازندگی است! بسیار کم دیده شده است که سیمونن استرپ خود را بهشکل عادی، از روی بدن خود عبور دهد و وی همواره ظاهری بسیار متفاوت در استیج داشته است.
بستن استرپ همچون یک کمربند در دور کمر
استیو آلبینی (Steve Albini) فقید، با رویکرد بسیار ویژه خود در دنیای موسیقی، به یک پرودوسر افسانهای و بسیار محبوب در صحنه موسیقی راک تبدیل شد. اما او تنها در زمینه تهیه و ساخت موسیقی رویکردی عجیب نداشته است و به نظر میرسد که تمامی کارهای زندگی خود را نیز بهشکلی متفاوت انجام میداده است. این امر را میتوان از نحوه استفاده او از استرپ گیتار متوجه شد! استیو برای معلق کردن گیتار بر روی بدن خود، یک استرپ بسیار بلند را همچون یک کمربند جودو در دور کمر خود میبست و به این شکل، گیتار را بدون دیده شدن استرپ بر روی بدن و شانههای خود، بهشکلی بسیار ایمن و محکم و در ارتفاعی بهینه به بدن خود متصل میکرد.
این شیوه استفاده از استرپ برای البینی بسیار کارآمد بود و گیتار را بهصورتی محکم و باثبات به بدن او متصل میکرد. اما اگر شما نیز قصد دارید این روش را امتحان کنید، بدانید که مسئولیت آن کاملاً با خودتان است و اگر این کار را انجام دادید و به دنبال آن، گیتار از بدنتان جدا شد و با زمین برخورد کرد، ما این روش را به شما توصیه نکردهایم!
استرپ دوطرفه
یکی از جالبترین تکنیکها و انواع استرپ که در چند سال اخیر شاهد آن بودهایم، متعلق به مت هفی (Matt Heafy)، بنیانگذار گروه موسیقی تریویوم (Trivium) بوده است. استرپ مورد استفاده مت در سالهای اخیر، در واقع متشکل از دو استرپ است که هر یک از آنها، از روی یکی از شانههای او عبور میکند. او خود میگوید که طی همکاری با شرکت Richter در ساخت یک استرپ که درد شانه، پشت و گردن او در حین نوازندگی را کاهش دهد، در نهایت به این طراحی ویژه دست یافته است که میتوان آن را یک طراحی منحصربهفرد دانست و تا به امروز، توسط هیچ نوازنده مشهور دیگری مورد استفاده قرار نگرفته است. نکته جالب اینجاست که هر بخش از این استرپ دوگانه میتواند طرح و رنگ متفاوتی داشته باشد و از این رو، برخلاف تصور بسیاری از افراد، ظاهری بسیار زیبا نیز دارد.
نوازندگی بدون استرپ!
شاید خواندن یک بخش درباره عدم استفاده از استرپ و نوازندگی بهصورت نشسته در یک مقاله که بهطور خاص با هدف راهنمایی استفاده از بند گیتار نگارش شده است، عجیب باشد! اما برخی از نوازندگان مشهور گیتار الکتریک، چنین رویکردی را دنبال میکنند و هیچگاه از استرپ بر روی گیتار خود استفاده نمیکنند. گیتاریست افسانهای گروه موسیقی کینگ کریمسون (King Crimson)، یعنی رابرت فریپ (Robert Fripp)، اکنون بیش از چهل سال است که حتی در اجراهای زنده خود نیز از استرپ استفاده نمیکند و بهشکل نشسته به نوازندگی میپردازد.
با کمی تفکر بیشتر، میتوان به این نتیجه رسید که نوازندگی بهصورت نشسته در اجرای زنده، میتواند کاری بسیار منطقی باشد؛ زیرا شما در طی تمرینهای خود نیز به احتمال زیاد بهصورت نشسته به نوازندگی میپردازید و این شکل از اجرا، میتواند شرایطی کاملاً مشابه با تمرینات شما را برایتان رقم بزند و به دقت و تسلط شما در نوازندگی کمکی شایان کند.
اگر چنین روشی را برای اجرای زنده انتخاب کنید و بهکلی از بهکارگیری استرپ و نوازندگی بهصورت ایستاده صرف نظر کنید، احتمالاً فردی عملکرد-محور هستید که ظاهر و زیبایی بر روی استیج برایتان اهمیت چندانی ندارد؛ اما رابرت فریپ نوازندهای استثنایی است که میتواند همزمان با بهکارگیری تکنیکی چنین خاص و البته بیآلایش، از نظر بصری نیز اجرایی جذاب را از خود به نمایش بگذارد.
سخن آخر
اما هدف از پرداختن به تمامی این روشهای استفاده از استرپ گیتار، آشنایی نسبی شما با آنها و تا حدی سرگرمی شما بود. در حقیقت، هر یک از ما بهعنوان نوازنده گیتار، در تمامی زمینهها از یکدیگر متفاوت هستیم و چه از نظر ذهنی و چه فیزیکی، تفاوتهایی چشمگیر با یکدیگر داریم که باعث میشود یک یا حتی ده فرمول واحد برای همگیمان ثمربخش نباشد. از این رو، بهترین کار این است که در انتخاب مواردی همچون ارتفاع گیتار و طول استرپ، بیش از هر چیز، حس و راحتی خود را اولویت قرار دهید و با توجه به آنها، تصمیم نهایی را بگیرید.
برای مثال، اگر ارتفاع کم گیتار، نواختن یک بخش خاص از یک قطعه موسیقی را برایتان دشوار میکند، میتوانید کمی طول استرپ خود را کاهش دهید تا به این شکل بتوانید این بخش را با تسلطی بیشتر بنوازید. اما اگر نمیخواهید این کار را کنید نیز میتوانید حرکت مشهور جان پتروچی را انجام دهید و با قرار دادن پای خود در زیر گیتار، آن را کمی به بالا بیاورید تا بتوانید ساز را آسانتر بنوازید!
در نهایت، گیتار خود را همواره با ارتفاعی که دوست دارید و با آن احساس راحتی میکنید، بنوازید. همانطور که در ابتدای این مطلب گفته شد، نظرات درباره ارتفاع گیتار و طول استرپ، شاید به اندازه تعداد گیتاریستهای سراسر دنیا متفاوت باشد و نمیتوان گفت که هیچیک از این نظرات غلط یا درست است؛ بلکه هر یک با توجه به مشخصات فیزیکی، سبک نوازندگی و حتی حس این افراد به خود و ظاهرشان، شکل گرفته است. پس اگر استرپ گیتار خود را بهشکلی غیرمعمول بهکار میگیرید اما حسی خوب در حین نوازندگی دارید، همین کافیست و مهمترین چیز برای انتخاب یک روش مناسب برای بهکارگیری این وسیله، همین حس خوب است!
امیدواریم که از مطالعه این مطلب لذت برده باشید و اکنون، بتوانید تصمیمی دقیقتر را در رابطه با نحوه استفاده خود از استرپ و ارتفاع گیتار بگیرید! آیا شما بهصورت ایستاده و با استفاده از استرپ به نوازندگی میپردازید؟ در این صورت، در هنگام استفاده از استرپ، گیتار در چه ارتفاعی قرار میگیرد؟ آیا از این تکنیک رضایت دارید؟ از شما دعوت میکنیم که پاسخ خود به این سوالات را در بخش نظرات همین مطلب، با ما و مخاطبین گیتار ایران در میان بگذارید.
منبع: Guitar Guitar
مترجم: امیر تولی