دایرکت باکس که با نام دیآی باکس (DI Box) نیز شناخته میشود، یکی از اجزای بسیار مهم در ستاپهای استودیویی است و نقش آن، تبدیل سیگنال ضعیف خروجی از ساز به سیگنالی در سطح خروجی یک میکروفون و انتقال آن به کارت صدا است. امروزه، تقریباً هر فرد حرفهای در زمینه ضبط موسیقی، حداقل یک نمونه و بعضاً چند نوع مختلف از دایرکت باکس را در استودیوی خود دارد. همچنین، تنوعی وسیع نیز از این محصول در بازار وجود دارد و هر موزیسینی میتواند بسته به خواستههای خود، یک نمونه مناسب از آن را انتخاب و خریداری کند.
دایرکت باکسها را میتوان به دو دسته کلی پسیو (passive) و اکتیو (active) تقسیم کرد که هر یک از آنها، در شرایط خاصی مورد استفاده قرار میگیرد و مزایا و معایب خاص خود را دارد. در این مطلب، قصد داریم این دو نوع دایرکت باکس را مورد بررسی قرار دهیم و آنها را با یکدیگر مقایسه کنیم.
DI Box چیست؟
پیش از اینکه به معرفی انواع دایرکت باکس بپردازیم، بیایید ببینیم که اصلاً این وسیله چیست!
دایرکت باکس یا همان دیآی باکس (DI مخفف Direct Inject بهمعنای تزریق مستقیم)، ابزاری است که برای تبدیل سیگنال آنبالانس (سینگل-اند) و امپدانسْ بالای خروجی از ساز، به یک سیگنال بالانس و امپدانسْ پایین (در سطح سیگنال خروجی میکروفون) مورد استفاده قرار میگیرد. به بیان ساده، این دستگاه، اتصال انواع سازها، از جمله گیتار الکتریک و بیس و سینتیسایزر را به ورودی میکروفون یک کنسول یا کارت صدای استودیویی امکانپذیر میکند.
یک نکته که در استفاده از دایرکت باکسها، خصوصاً نمونههای پسیو باید رعایت کنید، استفاده از یک کابل کوتاه برای اتصال گیتار به آنهاست. در واقع، سیگنالهای سینگل-اند با شدت پایین، همچون سیگنال خروجی از گیتار، مستعد جذب تداخلات الکترومغناطیسی هستند و در اثر چنین تداخلاتی دچار افت کیفی میشوند. استفاده از یک کابل بلند در انتقال چنین سیگنالی، مسیر آن را طولانی میکند و آن را در جذب تداخلات الکترومغناطیسی مستعدتر میکند. از این رو، در استفاده از یک دایرکت باکس برای ضبط صدای گیتار، بهتر است که کابل اتصال ساز به دستگاه را در کوتاهترین حالت ممکن انتخاب کنید.
اگر کوتاه بودن کابل اتصال گیتار به دایرکت باکس برای شما مشکلآفرین شد، میتوانید برای اتصال دایرکت باکس به کارت صدا از یک کابل بلندتر استفاده کنید و این مشکل را جبران کنید؛ زیرا این اتصال، یک اتصال بالانس است و دچار مشکلات اشارهشده نمیشود. در واقع، یکی از کاربریهای دایرکت باکس نیز فراهمسازی امکان اتصال گیتار به کنسول استودیویی یا کارت صدا در فاصلهای دور، بدون کاهش کیفیت صدای آن است و چنین روش اتصالی، باعث بهرهگیری حداکثری از مزایای آن میشود.
با اینکه استفاده از دایرکت باکس در اجراهای زنده به دلیل نیاز به استفاده از کابلهای بلند امری الزامی است، اما بسیاری از افراد، از آن در استودیو نیز در کاربریهایی همچون ضبط صدای گیتار بهصورت مستقیم در نرمافزار آهنگسازی بهره میگیرند.
یک دایرکت باکس پسیو، در واقع یک مدار بسیار ساده در بدنهای کوچک است که تنها از یک ترانسفورمر تطبیقدهنده امپدانس تشکیل شده است. اما نمونههای پیشرفتهتر این وسیله، همچون مدلهای اکتیو، از یک مدار گین الکترونیکی برخوردارند که از لحاظ طراحی، به مدار ورودی امپلیفایرهای مدرن گیتار شباهت دارد.
امروزه، مدلهایی پیشرفته از دایرکت باکس، چه از نوع پسیو و چه از نوع اکتیو در بازار وجود دارند که امکاناتی بسیار کاربردی همچون سوییچ قطع اتصال به زمین برای رفع نویز گراند لوپ، انواع پدها، سوییچهای ایکولایزر، قابلیت تطبیق شدت سیگنال، خروجی لاین مجزا و عایق از مدار صوتی، قابلیت وارونهسازی قطبیت و موارد دیگر را در اختیار کاربر میگذارند.
در ادامه، نگاهی نزدیکتر به دو نوع اصلی دایرکت باکس، یعنی پسیو و اکتیو خواهیم انداخت.
دایرکت باکس پسیو
همانطور که اشاره شد، دایرکت باکسهای پسیو تنها یک ترانسفورماتور کوچک در خود دارند که وظیفه آن، تطبیق امپدانس خروجی ساز با امپدانس ورودی کارت صدا یا کنسول میزبان است.
دایرکت باکس پسیو بیشتر برای سازهایی با سیگنال قدرتمند و یا استفاده با کابلهایی کوتاه مناسب است؛ زیرا این نوع از این وسیله، توانایی تقویت سیگنال ورودی به خود را ندارد و تنها آن را برای انتقال به پریامپهای کارت صدای میزبان آماده میکند.
اما طراحی پسیو در دایرکت باکسها مزایایی نیز دارد که مهمترین آنها، عملکرد کاملاً عاری از نویز است؛ بدین معنا که هیچ نویزی به صدای ساز شما افزوده نمیشود. بهعلاوه، دایرکت باکسهای پسیو برای کار نیازی به منبع تغذیه مجزا ندارد و همچنین، به لطف مدار کاملاً آنالوگ خود، بعضاً ماهیتی گرم و جذاب را نیز به صدای ساز شما میبخشند.
افزون بر تمامی این موارد، دایرکت باکسهای پسیو معمولاً قیمتی پایینتر از نمونههای اکتیو دارند و برای افرادی با بودجه محدود، گزینهای مناسبتر به شمار میآیند.
دایرکت باکس اکتیو
دایرکت باکسهای اکتیو در مدار خود به یک امپلیفایر مجهز هستند که سیگنال ورودی را پیش از انتقال به دستگاه میزبان، تقویت میکند تا از افت آن پیش از رسیدن به کنسول یا کارت صدا جلوگیری کند. این ویژگی باعث میشود که این وسیله، بتواند سیگنالهایی با شدت پایین را نیز بهخوبی تقویت کند و حتی در اتصال با کابلهایی بسیار بلند نیز دچار افت کیفیت صدا نشود.
علاوه بر این، یک DI Box اکتیو به لطف برخورداری از امکانات وسیعتر مسیردهی سیگنال و هدروم کلی بالاتر نسبت به یک نمونه پسیو، میتواند سیگنال ساز را کاملاً بدون تغییر ماهیت و عاری از نویز تقویت کند و به ورودی میکروفون کارت صدا یا کنسول استودیویی انتقال دهد.
برخی از دایرکت باکسهای اکتیو، با هدف رنگدهی به سیگنال ساز طراحی شدهاند و در نتیجه، با استفاده از آنها میتوانید ماهیتی جذابتر و متفاوت به صدای گیتار یا سینتیسایزر خود ببخشید. به همین دلیل، این دسته از دایرکت باکسها را «کالر باکس»(color box) نیز مینامند!
اما محدودیت اصلی دایرکت باکسهای اکتیو، نیاز آنها به یک منبع تغذیه مجزا است. در واقع، برای اینکه بتوانید از چنین دستگاهی استفاده کنید، نیاز به یک باتری یا یک آداپتور برق خواهید داشت. البته بسیاری از دایرکت باکسهای اکتیو میتوانند نیروی موردنیاز خود برای کار را از جریان فانتوم پاور ۴۸ ولت کارت صدایی که به آن متصل شدهاند، تأمین کنند. در صورتی که دایرکت باکس شما نیز از این دسته است، برای تأمین نیروی آن نیاز به هیچ وسیله جانبی نخواهید داشت و تنها با اتصال آن به کارت صدا، میتوانید همچون یک مدل پسیو، از آن بهره بگیرید.
یکی دیگر از معایب دایرکت باکسهای اکتیو نسبت به نمونههای پسیو نیز قیمت بالاتر آنهاست و برای خرید یک دایرکت باکس اکتیو حرفهای با قابلیتهای متعدد، باید مبلغ بسیار بیشتری بپردازید.
سخن آخر
امروزه، دایرکت باکسهای باکیفیت بسیاری در بازار وجود دارند و میتوانید با هر سلیقه و مورد کاربری، یک نمونه مناسب از این وسیله را انتخاب کنید.
نمونه پسیو این وسیله معمولاً برای استفاده در اکثر شرایط مناسب است؛ اما اگر شدت سیگنال خروجی از ساز شما بسیار کم باشد یا دایرکت باکس را با کابلی بلند به میکسر یا کارت صدا متصل کرده باشید، ممکن است که با این نوع از دایرکت باکس به مشکلاتی کیفی در ضبطهای خود برخورد کنید. از این رو، اگر سیگنالی که از دایرکت باکس پسیو شما خارج میشود، شدت و کیفیت لازم را ندارد و در حین انتقال دچار افتی محسوس میشود، بهتر است نگاهی به دایرکت باکسهای اکتیو بیندازید و یکی از آنها را در ستاپ استودیویی خود مورد آزمایش قرار دهید.
در نظر داشته باشید که بسیاری از استودیوهای بزرگ و حرفهای، چند دایرکت باکس پسیو و اکتیو در اختیار دارند تا موزیسینها بتوانند بسته به سازی که قصد ضبط صدای آن را دارند و سلایق صوتیشان، بهترین نمونه از این وسیله را در حین اجرا و ضبط در دسترس داشته باشند.
امیدواریم که با مطالعه این مطلب، درکی کامل از کارکرد دایرکت باکسها و انواع مختلف این وسیله پیدا کرده باشید.
منبع: Sweetwater
مترجم: امیر تولی



