گیتارهای الکتریک دوازدهسیم امروزه دیگر چندان در دنیای موسیقی مورد استفاده قرار نمیگیرند و محبوبیت آنها نسبت به دهههای گذشته کاهش یافته است است. اما این نوع از گیتار، هنوز هم هویت و حسوحال رؤیایی خود را دارد و یادآور دورانی طلایی در صحنههای موسیقی فولک و کلاسیک راک است.
در طول تاریخ موسیقی، گیتار دوازدهسیم بیشتر بهشکل آکوستیک مورد توجه واقع شده است و اکثر افراد با شنیدن نام این ساز، اول به یاد یک ساز آکوستیک میافتند؛ اما این به این معنا نیست که نوع الکتریک این گیتار در بازار وجود ندارد یا ساز جذابی نیست!
گیتارهای الکتریک دوازدهسیم هیچگاه به اندازه نمونه آکوستیک خود، رایج و محبوب نبودهاند؛ اما از نظر ما، این ساز بهترین نوع از گیتار دوازدهسیم است و بیشترین مزایا را به نوازنده خود ارائه میکند.
گیتارهای الکتریک دوازدهسیم، در دهه شصت میلادی مورد توجه موزیسینها قرار گرفتند و به دنبال آن، صدای این ساز در آثار آن دوران بهوفور به گوش میرسد. اما اگر امروزه قصد خرید گیتار الکتریک دوازدهسیم را داشته باشید، چه مدلهای جذابی در بازار وجود دارد؟
در این مطلب، قصد داریم برخی از بهترین گیتارهای الکتریک دوازدهسیم، از مدلهایی ارزانقیمت تا نمونههایی گرانقیمت را به شما معرفی کنیم و آنها را بهشکلی اجمالی مورد بررسی قرار دهیم.
Harley Benton RB-612 Classic Series
فهرست خود را با یک ساز از شرکت هارلی بنتون (Harley Benton)، یکی از محبوبترین نامها در بازار گیتارهای ارزانقیمت، آغاز میکنیم.
ظاهر گیتار الکتریک RB-612 Classic Series بهگونهای است که انگار کسی ویژگیهای ظاهری یک گیتار ریکنبکر (Rickenbacker) را از پای تلفن برای فرد دیگری توصیف کرده باشد و از او خواسته باشد که چنین سازی را بسازد! با این وجود، به نتیجه کار نمیتوان ایراد چندانی گرفت؛ زیرا این ساز، فارغ از شباهت بسیار خود به گیتارهای ریکنبکر، ظاهری زیبا دارد!
اگر بخواهیم بهطور کلی RB-612 Classic را توصیف کنیم، میتوانیم بگوییم که این ساز راهی کمهزینه و آسان برای تجربه جادوی گیتارهای الکتریک دوازدهسیم است و حس نوازندگی با چنین سازی را با کمترین قیمت ممکن به شما ارائه میکند.
RB-612 بدنهای از نوع نیمهتوخالی یا سمی-هالو (semi-hollow) از جنس چوب اکومه (okoume) دارد که دستهای از جنس چوب افرا (maple) به آن متصل شده است. این دسته از فرتبوردی از جنس چوب لارل (laurel) با ۲۲ فرت میزبانی میکند.
در بخش اجزای الکترونیکی، هارلی بنتون RB-612 به دو پیکاپ مینی هامباکر از نوع Artec Classic مجهز است که کنترل و تنظیم عملکرد آنها از طریق یک سوییچ سهحالته انتخاب پیکاپ، دو ناب ولوم و یک ناب تن صورت میگیرد.
تنها ایراد این گیتار الکتریک از نظر ما که البته ایراد چندان بزرگی هم نیست، هداستاک آن است که طرحی مشابه با گیتارهای Casino شرکت اپیفون (Epiphone) دارد. این نوع از هداستاک، از دیرباز به دشوار ساختن تعویض سیمها معروف است و وجود آن در RB-612 نیز باعث همین چالش شده است.
Squier Paranormal Jazzmaster XII
گیتار بعدی که قصد داریم در این مطلب به شما معرفی کنیم، نسخهای دوازدهسیم و مقرونبهصرفه از یک گیتار الکتریک ششسیم بسیار مشهور، یعنی جزمستر (Jazzmaster) است. این محصول که توسط اسکوایر (Squier)، برند زیرمجموعه فندر، ساخته شده است، از یک فرتبورد نفیس و خوشساخت از جنس چوب لارل برخوردار است که در زمان نواختن قطعات مختلف، حس روان و خوبی به انگشتان منتقل میکند.
در Paranormal Jazzmaster XII، یک جفت پیکاپ سینگل کویل با آهنرباهایی از نوع Alnico تعبیه شده است که توسط شرکت فندر (Fender) طراحی شدهاند. قاب رویی پیکاپهای این گیتار الکتریک با عرض زیاد خود، کمی یادآور ظاهر پیکاپهای افسانهای P-90 هستند و ممکن است در نگاه اول فکر کنید که با چنین پیکاپهایی روبرو شدهاید؛ اما این پیکاپها در واقع دو پیکاپ سینگل کویل معمولی هستند که صدا و قدرتی عالی دارند.
سری Paranormal از شرکت اسکوایر، همانطور که از نامش پیداست (پارانورمال به معنای ماوراءالطبیعی)، از سازهایی عجیب و غیرمعمول تشکیل شده است که تمامی آنها، امکانات، ظاهر و ویژگیهایی متفاوت از هر ساز دیگری، مخصوصاً محصولات فندر را به نوازندگان ارائه میکنند. این سازها و خصوصاً جزمستر دوازدهسیم، در زمان عرضه به بازار، تعجب بسیاری از فعالان دنیای گیتار را به دنبال داشتند و شاهد استقبالی بیسابقه نیز بودند. این جزمستر عجیبالخلقه در دو رنگ سفید موسوم به Olympic White و آبی موسوم به Lake Placid Blue به بازار عرضه شده است و در هر دو رنگ خود، ظاهری دلفریب دارد.
از دیگر ویژگیهای ظاهری گیتار الکتریک اسکوایر Paranormal Jazzmaster XII میتوان به برخورداری از یک پیکگارد چهارلایه و هداستاکی منحصربهفرد اشاره کرد که ظاهر آن شبیه به بخش انتهایی یک چوب هاکی است!
در پایین این هداستاک، یک نات از جنس استخوان مصنوعی بهکاررفته است که نوید دوام و پایداری بالای ساز را میدهد. همچنین، بریج در این گیتار الکتریک دوازدهسیم نیز به دوازده سدل قابل تنظیم مجهز است که میتوان از طریق آنها، عملکرد و اکشن گیتار را بهشکلی بسیار دقیق و در هر سیم بهصورت مجزا بهینهسازی کرد.
Danelectro 59 Vintage 12 String
پس از معرفی دو گیتار نسبتاً جدید، به سراغ یک ساز پرسابقه میرویم که سالهاست بهعنوان یکی از بهترین گیتارهای الکتریک دوازدهسیم، در بین نوازندگان شناخته میشود. این گیتار الکتریک که Danelectro 59 Vintage 12 String نام دارد، در سه رنگ قرمز متالیک، سفید (Vintage White) و سبز فیروزهای (Dark Aqua) عرضه میشود و در هر سه رنگ، ظاهری یادآور گیتارهای ساختهشده در دهه پنجاه میلادی دارد!
از نظر ما، رنگ فیروزهای این ساز، زیباترین رنگ آن است و حسوحالی شبیه به خودروهای آمریکایی کلاسیک به آن میبخشد!
Danelectro 59 Vintage 12 String از یک بدنه با طراحی دابلکات با یک حفره S-شکل برای افزایش طنین صدا برخوردار است. دستهای از جنس چوب افرا با فرتبوردی از جنس چوب پائو فرو (pau ferro) به این بدنه متصل شده است.
اولویت اصلی شرکت دنالکترو (Danelectro) در طراحی این گیتار الکتریک، ارائه کیفیت و قدرت صدایی بالا بوده است و با نگاهی دقیقتر به این ساز، متوجه جزئیاتی میشوید که در راستای همین هدف به کار گرفته شدهاند. از جمله این جزئیات، میتوان به دو پیکاپ lipstick اشاره کرد که در کنار یکدیگر، صدای هر دوازدهسیم را با بالاترین شفافیت و قدرت، به گوش نوازنده و شنوندگان میرسانند.
Gretsch G5422G-12 Electromatic
مورد بعدی که در این مطلب به شما معرفی میکنیم، از نظر ما یکی از زیباترین گیتارهای الکتریک دوازدهسیم موجود در بازار است.
G5422G-12 Electromatic از شرکت مشهور گرچ (Gretsch) که امروز به یکی از برندهای زیرمجموعه کمپانی فندر تبدیل شده است، یک گیتار الکتریک بسیار نفیس، با یک بدنه دابلکات سمی-هالو از جنس چوب افرای لمینتشده است که اندازهای غولآسا دارد! در واقع، این ساز از اکثر گیتارهای الکتریکی که تابهحال دیدهاید، بزرگتر است و طول اسکیل آن نیز ۶۲۵ میلیمتر است.
یکی از جزئیات ظاهری بسیار نفیس در G5422G-12 که نقشی اساسی نیز در زیبایی وصفناپذیر آن دارد، استفاده گرچ از رنگ طلایی در بخشهای مختلف آن است که شامل قطعات سختافزاری همچون تیلپیس، بریج Adjusto-Matic و حتی تیونرها میشود.
دسته C-شکل این گیتار از فرتبوردی از جنس چوب لارل میزبانی میکند که ۲۲ فرت با اندازه مدیوم جامبو (medium-jumbo) و اینلیهای مستطیلیشکلی از جنس مروارید مصنوعی نیز روی آن قرار گرفته است.
G5422G-12 با وجود اندازه بسیار بزرگ خود و برخورداری از دوازدهسیم، سازی بسیار راحت و خوشدست است و در زمان نوازندگی اصلاً دلتان نمیخواهد که آن را زمین بگذارید!
Rickenbacker 360/12
و اما آخرین مورد فهرست ما، مشهورترین گیتار الکتریک دوازدهسیم دنیا است و احتمالاً شما نیز وقتی به چنین گیتاری فکر میکنید، بلافاصله تصویری از این ساز در ذهنتان نقش میبندد!
Rickenbacker 360/12 که در سال ۱۹۶۴ و توسط جورج هریسون (George Harrison)، یکی از اعضای گروه موسیقی بیتلز (The Beatles) مشهور شد، یک گیتار الکتریک با ظاهری منحصربهفرد است که به لطف برخورداری از پیکاپهای سینگل کویل انحصاری ریکنبکر، مشهور به toaster top، صدایی خاص و گوشنواز تولید میکند.
مشخصات فنی و ظاهری Rickenbacker 360/12، آن را به سازی افسانهای تبدیل کردهاند و البته، قیمتی بسیار بالا نیز به آن بخشیدهاند! در واقع، این ساز گرانترین گیتار الکتریک دوازدهسیمی است که در این مطلب به شما معرفی کردهایم؛ اما شهرت بسیار و کیفیت بینظیر ۳۶۰/۱۲، این قیمت بالا را توجیه میکنند.
این گیتار الکتریک نفیس، بدنهای یکپارچه با دسته خود دارد که هر دو، از چوب افرا ساخته شدهاند و کیفیت و ظاهری فوقالعاده دارند. اما جذابترین بخش ساختاری این گیتار، فرتبورد آن است که از چوب رزوود کارائیبی (Caribbean rosewood) ساخته شده است و به اینلیهایی مثلثی مزین است. این چوب به دلیل منابع محدود خود، اکنون بهشکلی بسیار کنترلشده و خاص در صنایع مورد استفاده قرار میگیرد و از این رو، قیمت آن بسیار بالاست. همچنین، رزوود کارائیبی، ظاهری دیدنی نیز دارد و بهکارگیری آن در فرتبورد گیتار، جلوهای دوچندان به ساز میبخشد.
اگر به دنبال بهترین گیتار الکتریک دوازدهسیم دنیا هستید و بهنوعی، میخواهید ریشه محبوبیت این ساز و اصیلترین نمونه آن را در اختیار داشته باشید، Rickenbacker 360/12 بهترین گزینه برای شماست.
امیدواریم که از مطالعه این مطلب لذت برده باشید و با چندی از بهترین گیتارهای الکتریک دوازدهسیم و دنیای زیبای این ساز آشنا شده باشید!
منبع: GearNews
نویسنده: George Loveridge
مترجم: امیر تولی






