چگونه برای یک قطعه موسیقی درام‌لاین بنویسیم؟

ساخت موسیقی یکی از جذاب‌ترین کارهایی است که یک موزیسین می‌تواند انجام دهد. یک نوازنده درامز نیز با درک ریتمیک بالای خود، می‌تواند با کمی تمرین، آثار بسیار خوبی تولید کند.

درحالی‌که برای ما درامرها، نوازندگی بر روی یک قطعه موسیقی آماده کاری بسیار آسان است، اما بسیاری از ما در ساخت یک درام لاین دچار چالش می‌شویم.

ما در طول سال‌های فعالیت خود به‌عنوان نوازنده درامز، نکاتی آموخته‌ایم که هر یک می‌توانند پروسه ساخت درام لاین را تسهیل کنند و آهنگسازی را به کاری جذاب‌تر تبدیل کنند. این نکات به ما کمک شایانی کرده‌اند و مطمئناً در روند آهنگسازی کمک‌حال شما نیز خواهند بود.

ایده‌پردازی برای ساخت یک درام لاین

درک سبک موسیقی

اولین کاری که در ساخت یک درام لاین برای یک قطعه موسیقی باید انجام دهید، این است که تصمیم بگیرید قرار است در چه سبکی و با چه استایلی به نوازندگی بپردازید.

هر سبکی از موسیقی، الگوهای درام، پاساژ‌ها و جریان‌های ریتمیک متفاوتی دارد و چند ریتم خاص در آن بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اگر بدانید قرار است در چه سبکی از موسیقی نوازندگی کنید، سریعاً ریتم‌های مناسب برای آن سبک در ذهن‌تان نقش می‌بندد و می‌توانید با آزمایش هر یک از این ریتم‌ها، یک درام لاین بسازید. طبیعتاً اگر به سبک موسیقی خود اطمینان نداشته باشید، انتخاب یک ریتم مناسب برایتان کاری بسیار دشوارتر خواهد بود.

برای مثال، یک آهنگ در سبک راک نیازمند ریتم‌هایی سنگین و غالب است که تمرکز آن، صدای های-هت‌های باز و سنج است. در مقابل، یک آهنگ آرام در سبک جز سویینگ (jazz swing) نیازمند یک الگوی ریتمیک لطیف با محوریت سنج راید (ride) است.

درک ساختار آهنگ

قدم بعدی در ساخت یک درام لاین، درک ساختار کلی آهنگ موردنظر است. اکثر آثار موسیقی امروزی، از چند ورس و کورس و یک بریج تشکیل شده‌اند.

برخی از آثار نیز بخش‌هایی همچون اینترو (ورودی)، پری-کورس (pre-chorus) و بخش‌های منحصر‌به‌فرد دیگری دارند که باید برای نواختن یک الگوی مناسب و متفاوت در آنها نیز تصمیمی اتخاذ کنید.

ما هر وقت که برای اولین بار یک آهنگ بدون درام لاین را می‌شنویم، بخش‌های مختلف و ساختار کلی آن را یادداشت می‌کنیم تا در ساخت درام لاین، از آن همچون یک نقشه بهره بگیریم. در طول سالیان فعالیت خود به‌عنوان نوازنده درامز، متوجه شده‌ایم که در اختیار داشتن یک نقشه و نشانگر از بخش‌های مختلف آهنگ که به‌شکلی شفاف نوشته شده و در جلوی ما قرار گرفته است، می‌تواند ساخت ریتم‌ها و الگوهای درام لاین را برای ما به کاری بسیار آسان‌تر تبدیل کند.

شما معمولاً می‌توانید در تمامی ورس‌های یک قطعه موسیقی، الگویی ثابت را بنوازید؛ اما بخش کورس نیازمند صدایی شدیدتر است و از این رو، بهتر است که سنج‌های کیت خود را برای نواختن آن باز کنید. شما می‌توانید الگویی نزدیک به ریتم ورس‌ها را با سنج‌هایی باز در کورس نیز بنوازید، اما اگر تغییراتی جزئی را در آن اعمال کنید، مطمئناً زیبایی بیشتری به نوازندگی خود خواهید بخشید.

بخش بریج یک موسیقی بسته به سبک و حال‌وهوای آن، می‌تواند یا درام لاینی بسیار قدرتمند داشته باشد یا در مقابل اصلاً هیچ درامی نداشته باشد. اما در هر صورت، بریج بخشی مجزا از باقی آهنگ است و از این رو، درام لاینی که برای آن در نظر می‌گیرید نیز باید با بخش‌های دیگر تفاوت‌هایی بارز داشته باشد.

گوش دادن به بیس‌لاین

ساختن یک درام لاین برای آهنگی که بیس لاین آن آماده است، بسیار آسان‌تر است؛ زیرا بیس لاین می‌تواند راهنمایی عالی در ساخت یک درام لاین باشد و به شما می‌گوید که کیک درام را دقیقاً در چه نقاطی از آهنگ بنوازید.

درام لاین و بیس لاین در یک موسیقی باید رفتاری کاملاً همگام با یکدیگر داشته باشند و از این رو، بسیاری از آهنگسازان ریتم‌هایی مشابه را برای آنها در نظر می‌گیرند.

به‌طور خلاصه می‌توان گفت که اگر بیس لاین موسیقی موردنظرتان برای ساخت درام لاین را در اختیار داشته باشید، می‌توانید به‌آسانی ریتم‌هایی را بسته به آن طراحی کنید و بیس درام خود را با توجه به نقش ریتمیک بیس لاین بنوازید.

اما اگر بخش بیس موسیقی را در اختیار ندارید، می‌توانید درام لاین خود را به‌گونه‌ای بسازید که بخش گیتار بیس موسیقی بتواند با آن به‌خوبی همگام شود.

یک مثال ساده برای این روش، این است که کیک درام خود را روی هر نت سیاه میزان قرار دهید تا گیتار بیس نیز با همان ریتم و با یک الگوی واکینگ (walking) بر روی آن نواخته شود.

آغاز ساخت درام لاین با یک ریتم ساده

حال زمان آن فرا می‌رسد که به‌شکلی عملی، شروع به ساخت یک بیت درام کنید. راحت‌ترین راه برای شروع این فرایند، این است که ابتدا یک ریتم راک ساده بنوازید که اسنر درام در آن در ضرب‌های دو و چهار قرار گرفته است. این نوع از بیت درام، محبوب‌ترین درام لاین در آثار موسیقی است و دلیل این محبوبیت نیز این است که می‌توان از آن در هر اثر و سبکی بهره گرفت.

اما در نظر داشته باشید که می‌توانید به این ریتم تنها به‌عنوان یک نقطه شروع برای ساخت درام لاینی پیشرفته‌تر نگاه کنید و مرحله‌به‌مرحله آن را توسعه دهید و عناصری جدید به آن بیفزایید تا صدایی جالب‌تر و همگن‌تر با سایر سازها حاصل شود.

اگر بخش گیتار آهنگ شما هویتی کمی ریتمیک دارد، می‌توانید با درامز ریتمی را بنوازید که با ریتم‌های گیتار همگام باشد. به این شکل، هم درام لاین شما زیباتر می‌شود و هم بخش گیتار جذاب‌تر خواهد شد. در واقع، با این روش می‌توانید به‌گونه‌ای درام لاین و بخش گیتار موسیقی را با یکدیگر همگام کنید که انگار این دو ساز در حال رقصیدن با یکدیگر هستند!

ساخت ریتم مجزا برای هر بخش از موسیقی

قدم بعدی، ساخت یک گروو (groove) یا ریتم برای هر بخش از موسیقی به‌شکل مجزا است. اکثر آهنگ‌های امروزی، اینتروهایی نسبتاً طولانی دارند و اگر موسیقی موردنظر نیز چنین اینترویی دارد، می‌توانید ریتمی بلند و رسا را به‌وسیله سنج کرش (crash) و های-هت‌های باز برای آن بنوازید.

آهنگ معمولاً با ورود به ورس اول، حال‌وهوایی آرام‌تر به خود می‌گیرد و شما می‌توانید در این نقطه، درام را ملایم‌تر بنوازید. برای نوازندگی در ورس، می‌توانید های-هت‌های خود را ببندید و آنها را به‌آرامی بنوازید تا نوازندگی خود را با هویت موسیقی همگام کنید و به این شکل به نوازندگی خود پویایی بیشتری ببخشید.

سپس، با ورود موسیقی به کورس، مجدداً با شدتی بیشتر به نوازندگی بپردازید و سنج‌های کیت خود را نیز باز کنید و با رسیدن به ورس دوم موسیقی، باز هم به سراغ نوازندگی لطیف، مشابه با ورس اول بروید. اما می‌توانید در ورس دوم و خصوصاً نیمه دوم آن، الگوی کمی متفاوتی را مورد استفاده قرار دهید و کمی به شدت اجرای خود بیفزایید.

پس از این، آرام‌آرام شدت ضربات خود را افزایش دهید و به سراغ کورس بروید. شدت نوازندگی خود را با حرکت به سمت بریج افزایش دهید و در بریج، یک الگوی ریتمیک کاملاً متفاوت از هر بخش دیگر را به‌کار بگیرید.

مراحلی که گفتیم، مربوط به رایج‌ترین ساختار در موسیقی‌های امروزی است و ما هزاران بار در آثار گروه‌های مختلف با آن روبرو شده‌ایم.

مطمئناً این ساختار در هر موسیقی صدایی یکسان ندارد و فرمول‌های ذکرشده نیز به‌شکل کامل برای آن جوابگو نخواهد بود؛ اما چنین رویکردی را می‌توان یک نقطه شروع مناسب برای ساخت یک درام لاین برای موسیقی‌هایی با این ساختار دانست.

نواختن پاساژ‌ها در موقعیت‌هایی مناسب

یکی از بخش‌های مهم در درام لاین، پاساژ یا فیل (fill) است و شما در ساخت یک درام لاین، باید پاساژهایی مناسب نیز برای آن بسازید. اکثر ما درامرها پاساژها را به‌شکلی طبیعی و فی‌البداهه در پایان هر بخش از موسیقی می‌نوازیم؛ اما اگر این پاساژ به‌طور خاص و برنامه‌ریزی‌شده برای بخشی خاص از موسیقی ساخته شود، تأثیر و زیبایی آن بیشتر خواهد شد.

تعداد پاساژ‌های موردنیاز برای یک آهنگ، بستگی به آهنگ و بخش‌های آن خواهد داشت. مثلاً در سبک‌هایی همچون پاپ، باید به‌شکلی محتاطانه از پاساژ‌ها بهره گرفت و تعدادی کم از آنها را در طول آهنگ اجرا کرد؛ اما در سبک‌هایی سنگین‌تر همچون متال و زیرشاخه پراگرسیو آن، می‌توان در هر بخش از موسیقی چندین پاساژ نواخت.

نظرخواهی از موزیسین‌های دیگر درباره درام لاین ساخته‌شده

پس از اینکه درام لاین خود را به‌شکل کامل ساختید، پیشنهاد می‌کنیم آن را برای یک فرد دیگر نیز بنوازید یا پخش کنید و از او بخواهید که درباره آن نظر بدهد.

به‌دفعات پیش آمده است که ما درام لاین‌هایی را ساخته‌ایم که فکر می‌کردیم عالی هستند، اما دوستانمان به آنها گوش داده‌اند و حس کرده‌اند که مشکلاتی در آنها وجود دارد. پس از این، ما تازه متوجه نقایص این درام لاین‌ها شده‌ایم و آنها را برطرف ساخته‌ایم.

این شکل از مسئولیت‌پذیری و نظرخواهی از افراد، باعث رشد چشمگیر شما به‌عنوان یک موزیسین می‌شود و امکان ساخت درام لاین‌هایی بی‌نقص و نواختن آنها در بهترین حالت ممکن را به شما می‌دهد. افراد دیگر ممکن است با گوش دادن به درام لاین شما، ایراداتی جزئی در آن پیدا کنند و پیشنهادهایی کوچک اما مهم را در راستای بهبود آن به شما ارائه کنند که توجه به آنها، ارزشی دوچندان به آنچه که ساخته و نواخته‌اید، می‌بخشد.

مطمئن شوید که توانایی نواختن درام لاین نوشته‌شده را دارید!

توصیه نهایی ما به شما در بحث ساخت درام لاین این است که پیش از ساخت یک درام لاین و نوشتن آن، از توانایی خود برای اجرای آن مطمئن شوید!

شاید این حرف کمی عجیب به نظرتان برسد؛ اما باید بدانید که برخی از درامرها ترجیح می‌دهند لاین‌ها را پیش از نواختن با درام کیت، در نرم‌افزارهای نت‌نویسی نوشته و سپس به سراغ نواختن آنها بروند. در حالی که این روش می‌تواند ساخت و نوشتن درام لاین را تسهیل کند، اما ممکن است باعث شود که بدون آگاهی از مهارت‌های خود، درام لاین‌هایی بنویسید و در زمان اجرای آنها دچار چالش شوید.

از این رو، پیشنهاد می‌کنیم که پیش از اجرا، مطمئن شوید که درام لاینی که ساخته‌اید، برایتان قابل نواختن است!

نحوه نوشتن درام‌لاین‌ها

استفاده از ابزارهای نت‌نویسی

ابزار موردعلاقه ما برای نت‌نویسی درام لاین، برنامه‌ای موسوم به Groove Scribe است.

Groove Scribe در واقع نرم‌افزاری بر پایه وب است که در آن می‌توانید نت‌های موردنظر خود را به‌آسانی در صفحه وارد کنید و ریتم‌ها، الگوها و پاساژهای درام را به این شکل بنویسید و بسازید.

این نرم‌افزار به‌نوعی نقش یک دفترچه یادداشت را برای درامرها ایفا می‌کند و به شما امکان می‌دهد که ایده‌های خود را در جایی یادداشت کنید و آنها را آن‌گونه که می‌خواهید، تغییر دهید.

اما نقص Groove Scribe این است که در آن نمی‌توان یک آهنگ کامل ساخت. برای دسترسی به چنین قابلیتی، نیازمند یک برنامه نت‌نویسی جامع همچون MuseScore یا Sibelius خواهید بود.

یادداشت‌نویسی

علاوه بر مورد بالا، پیشنهاد می‌کنیم در زمان ساخت درام لاین، یادداشت‌هایی کلی را در تلفن همراه خود یا روی یک تکه کاغذ بنویسید. این کار به شما کمک می‌کند که به‌شکلی برنامه‌ریزی‌شده‌تر پیش بروید و بتوانید بدون اینکه گیج شوید، درام لاین تمامی بخش‌های موسیقی را به‌شکلی منسجم بسازید.

ما نیز همواره در هنگام ساخت یک درام لاین، این کار را انجام می‌دهیم تا به خاطر آوردن چیزهایی همچون داینامیک نوازندگی در زمان اجرا برایمان آسان‌تر شود.

سخن پایانی

زمانی که تمامی نکات مربوط به یادگیری ساخت درام لاین را به‌خوبی بیاموزید، این کار برای شما بسیار لذت‌بخش خواهد شد. همان‌طور که در این مطلب ذکر کردیم، فرمول ما برای ساخت یک درام لاین، این است که به‌ترتیب با سبک موسیقی و ساختار کلی و بخش‌های آن آشنا شویم، چند ریتم ساده بر روی آن بنوازیم و پس از آن، شروع به ساخت یک درام لاین منحصر‌به‌فرد برای آن کنیم.

این روش برای آثار موسیقی ساده‌تر با ساختارهایی رایج بسیار کاربردی است و می‌توان با بهره‌گیری از آن، درام لاین‌ها را به‌شکلی بسیار آسان‌تر ساخته و نواخت. اما باید در نظر داشته باشید که در آثار موسیقی پیچیده‌تر و غیرمعمول، این روش ممکن است چندان کاربردی نباشد و برای ساخت درام لاین این دسته از آثار، احتمالاً باید کمی ابتکار به خرج دهید. اما به‌طور کلی، نکات ذکرشده در این مطلب، نقطه شروعی عالی برای یادگیری نحوه ساخت درام لاین هستند و شما را از یک نوازنده درامز عادی، به یک آهنگساز تبدیل خواهند کرد.

اگر شما نیز یک درامر هستید، آیا تا‌به‌حال برای یک قطعه موسیقی، درام لاین ساخته‌اید؟ در این صورت، طی چه مراحلی این کار را انجام داده‌اید و آیا از نتیجه نهایی رضایت داشته‌اید؟ از شما دعوت می‌کنیم که پاسخ خود به این سؤالات را در بخش نظرات همین مطلب، با ما و مخاطبین گیتار ایران در میان بگذارید. همچنین اگر نکته‌ای به جز موارد ذکرشده در این مطلب وجود دارد که از نظر شما می‌تواند ساخت درام لاین را برای درامرهای مبتدی تسهیل کند، لطفاً آن را در همین بخش ذکر کنید.

در پایان، اگر با اصول نوازندگی درامز آشنایی کامل ندارید، پیشنهاد می‌کنیم ویدئوی آموزشی زیر را تماشا کنید:

منبع: Drum Helper
نویسنده: Gideon Waxman