اگر بهتازگی با دنیای موسیقی آشنا شده باشید، شاید با خود فکر کرده باشید که آیا خواننده اصلی یک گروه موسیقی میتواند نقش بیسیست آن را نیز ایفا کند؟
این پرسش، یکی از پرسشهای رایجی است که بسیاری از هنرجویان گیتار بیس از اساتید خود میپرسند؛ زیرا این افراد معمولاً نگران هستند که با انتخاب گیتار بیس بهعنوان ساز اصلی خود، دیگر نتوانند خوانندگی یک گروه موسیقی را نیز به عهده بگیرند. اما اگر یک بیسیست هستید و این پرسش به ذهن شما نیز خطور کرده است، باید یک خبر خوب را به شما بدهیم: قطعاً میتوانید همزمان با نوازندگی بیس، نقش خواننده اصلی یک گروه موسیقی را نیز ایفا کنید!
شاید تعداد خوانندگانی که همزمان نقش بیسیست گروه خود را نیز ایفا میکنند، نسبت به خوانندگان گیتاریست چندان زیاد نباشد و در کل، این پدیده از موارد تقریباً نادر دنیای موسیقی مدرن باشد؛ اما این امر بدین معنا نیست که نواختن بیس همزمان با خوانندگی، غیرممکن است. انجام چنین کاری، همچون نواختن گیتار همزمان با خوانندگی، در صورتی که تسلطی کافی بر هر دو مهارتها داشته باشید، قابل انجام است و میتوانید بهمرور زمان آن را یاد بگیرید.
امروزه تنها معدودی از خوانندگان میتوانند همزمان نقش بیسیست یک گروه را نیز ایفا کنند؛ اما از میان همین افراد اندک، چند موزیسین مشهور وجود دارند که با مهارت خارقالعاده خود، هم در اجرای وکال و هم در نوازندگی بیس، چهارچوبهای کلی دنیای موسیقی و اجرای زنده را در هم شکستهاند و آنچه از نظر بسیاری از افراد کاری بسیار چالشبرانگیز بوده است را به بهترین شکل به نمایش گذاشتهاند.
در این مطلب، قصد داریم ده تن از این موزیسینهای برجسته را به شما معرفی کنیم.
۱- لمی کیلمیستر
لمی کیلمیستر (Lemmy Kilmister) با حضور درخشان خود در موتورهد (Motörhead)، تعریف عموم از نقش بیسیست در یک گروه موسیقی را بهکلی دگرگون ساخت.
لمی که به بیس لاینهای طوفانی خود مشهور بود، نهتنها وظیفه یک بیسیست را به بهترین شکل ممکن در موتورهد ایفا میکرد، بلکه با اجرای وکال استثنایی و ماهیت خاص صدای خود، خوانندهای تراز اول نیز به شمار میرفت و بهنوعی، قلب تپنده موتورهد بود.
نوازندگی بیس لمی در آثاری همچون Ace of Spades، انرژی و انگیزه خالصی را از او به نمایش میگذارد که میتوان آن را نهتنها در میان خوانندگان بیسیست، بلکه حتی در دنیای موسیقی مدرن پدیدهای نادر دانست.
رویکرد کیلمیستر به اجرای موسیقی، بسیار ساده و سرراست اما مؤثر بود: اجرا با تمام توان و اطمینان!
همین رویکرد ویژه باعث شد که او علاوه بر اجرای درخشان خود بهعنوان خواننده، صدای بیس خود را به بخشی حیاتی از گروه موسیقی موتورهد تبدیل کند. در واقع، صدای نوازندگی بیس لمی بهحدی غالب بود که میتوانست همچون یک سولوی گیتار الکتریک، بهخوبی نقش بخش مرکزی تنظیم موسیقی را ایفا کند.
۲- اسپرانزا اسپالدینگ
اسپرانزا اسپالدینگ (Esperanza Spalding) نامی است که در دنیای موسیقی جز با وقار و ظرافت مترادف شده است.
اسپرانزا برخلاف لمی کیلمیستر که رویکردی بسیار تهاجمی در اجرای همزمان بیس و وکال داشت، با نواختن ملودیهایی بسیار ظریف و زیبا، از بیس بهعنوان مکملی بیمانند برای خوانندگی استثنایی خود بهره میگیرد.
آلبوم Radio Music Society از اسپالدینگ، نقش متداول گیتار بیس در موسیقی را به چالش میکشد و همچون یک مسترکلاس بینقص نشان میدهد که میتوان از این ساز علاوه بر کاربردهای رایج، بهعنوان یک ساز اصلی در موسیقی نیز بهره گرفت و بهکمک صدای بم آن، یک اجرای وکال را نیز بهشکلی زیبا کامل کرد.
۳- گدی لی
گدی لی، خواننده و بیسیست گروه موسیقی راش (Rush)، رویکردی متفاوت از دو هنرمند قبلی دارد و شکلی متفاوت از اجرای همزمان بیس و وکال را به نمایش میگذارد.
گدی که به صدای زیر و بیس لاینهای پیچیده خود مشهور است، قابلیتی فوقالعاده نیز در نواختن ملودیهای بیس و رهبری گروه موسیقی با اجرای وکال خود دارد و از این نظر، هنرمندی استثنایی به شمار میرود.
آثاری همچون Tom Sawyer از گروه راش، بهخوبی نمایانگر تواناییهای حیرتآور گدی در اجرای همزمان وکال و بیس هستند و با گوش دادن به آنها متوجه میشوید که او از گیتار بیس خود نهتنها بهعنوان بنیانی برای هنرنمایی سایر اعضای گروه، بلکه بهعنوان یکی از عناصر اصلی و همچنین مکملی بینظیر برای سبک خوانندگی ویژه خود بهره گرفته است.
۴- پال مکارتنی
حتی اگر کمی به دنیای موسیقی علاقهمند باشید نیز به احتمال قوی با پال مکارتنی (Paul McCartney) آشنا هستید و نیازی نیست که این موزیسین نامدار را به شما معرفی کنیم.
اما اگر در طی پنجاه سال گذشته هیچ ارتباطی با صحنه موسیقی مدرن نداشتهاید و هیچیک از اشخاص تأثیرگذار در آن را نمیشناسید، باید مکارتنی را به این شکل به شما معرفی کنیم: پال مکارتنی در وهله اول یک گیتاریست بود و نوازندگی بیس را درست زمانی آغاز کرد که گروه موسیقی او، یعنی بیتلز (The Beatles)، متولد شد.
او با اجراهای فوقالعادهای که با گیتار بیس از خود به نمایش گذاشت، این ساز را بهعنوان یکی از عناصر اصلی موسیقی معاصر به همگان معرفی کرد و نشان داد که میتوان آن را علاوه بر عنصری در پسزمینه موسیقی، بهعنوان یک ساز ملودیک و در بخش مرکزی موسیقی نیز مورد استفاده قرار داد.
اجرای مکارنتی در آثاری همچون Come Together، قابلیت فوقالعاده او در خلق و نواختن بیس لاینهایی بهیادماندنی را به نمایش میگذارند. اما نکته مهم اینجاست که او در این آثار همزمان با نواختن گیتار بیس، به خوانندگی نیز میپردازد و صدایی را از حنجره خود به گوش ما میرساند که بهعنوان یکی از خاصترین وکالها در تاریخ شناخته میشود.
۵- استینگ
کمتر موزیسینی در دنیا وجود دارد که بتواند نقش خواننده، بیسیست و آهنگساز را بهصورت همزمان در یک گروه موسیقی ایفا کند و استینگ (Sting)، یکی از این افراد است.
استینگ چه در همکاری با گروه موسیقی پلیس (The Police) و چه در آثار مدرنتر فردی خود، تواناییهای فوقالعاده خود را به نمایش میگذارد و به همگان اثبات میکند که تعدد مهارتهای یک موزیسین، میتواند نقشی تعیینکننده در مسیر و موفقیت او ایفا کند.
نوازندگی بیس استینگ همواره توازنی بینظیر میان ملودی و ریتم دارد و کاملاً در خدمت موسیقی و سایر اجزای آن است.
او تا به امروز موفق به کسب ۱۷ جایزه گرمی (Grammy) شده است و آهنگ محبوب Every Breath You Take که با همکاری دیگر اعضای گروه پلیس ساخته شده است نیز در سال انتشار خود، جایزه «آهنگ سال» (Song of the Year) را از آن خود کرد.
۶- جک بروس
جک بروس، بیسیست و خواننده گروه موسیقی کریم (Cream)، با وکال قدرتمند و خاص خود و اجرای تکنیکهایی نوآورانه در نوازندگی گیتار بیس، به شهرت و محبوبیتی فوقالعاده در دنیای موسیقی دست یافت.
بروس بهلطف این موارد و مهارت تحسینبرانگیز خود در اجرای بیس و وکال، به یکی از مشهورترین بیسیستهای صحنه موسیقی راک تبدیل شد و نقش یک الگو را در نسل بعدی بیسیستهای این سبک ایفا کرد.
بخش اعظم آثار گروه کریم توسط جک بروس ساخته شده است و در بسیاری از این آثار نیز خود او نقش خواننده را ایفا کرده است. در این آثار، در پس صدای بروس، علاوه بر صدای گیتار بیس او، صدای نوازندگی فوقالعاده گیتار الکتریک اریک کلپتون (Eric Clapton) نیز به گوش میرسد.
آثاری همچون Sunshine of Your Love به بیس لاینهایی مزین هستند که نقشی اساسی و تعیینکننده در هویت کلی موسیقی ایفا میکند و توانایی استثنایی بروس در ترکیب قدرت خالص با ظرافت در نوازندگی را به نمایش میگذارند.
۷- کیم گوردون
کیم گوردون (Kim Gordon)، بیسیست و خواننده گروه سانیک یوث (Sonic Youth)، نقش خود را بهعنوان یک بیسیست در سبک موسیقی پانک به بهترین نحو ایفا کرد و با آثار فوقالعاده خود، تمامی چهارچوبهای رایج درباره نقش وکالیست و بیسیست در یک گروه موسیقی را در هم شکست!
رویکرد کیم در نوازندگی بیس بسیار غیرمعمول بود. او معمولاً از این ساز برای تولید نویز و بافتهای صوتی بهره میگیرد و بسیار کم پیش میآید که صدای ساز او را بهشکلی قابلپیشبینی و معمول بشنوید.
این شکل متفاوت از نوازندگی بیس گوردون در آثار سانیک یوث در ترکیب با سبک متمایز وکال او، نمونهای بینقص از قابلیتهای بیانتهای گیتار بیس در موسیقی تجربی و آلترنتیو را به موسیقیدوستان نشان میدهد.
گوردون علاوه بر فعالیت بهعنوان یک موزیسین، به دنیای تهیهکنندگی در دنیای موسیقی، فشن و بازیگری نیز وارد شد و در تمامی آنها نیز موفقیتی قابل توجه را کسب کرد. در واقع، کیم را میتوان نماد یک فرد سرسخت، باهوش و زرنگ دانست که نمیگذارد دیگران نقش او را در زندگی تعیین کنند!
۸- لس کلیپول
لس کلیپول (Les Claypool)، بیسیست و خواننده گروه پرایمس (Primus)، بیش از هر چیز به تکنیک اسلپ فوقالعاده خود در نوازندگی بیس، ترانههای مزاحآلود و سبک خوانندگی متفاوت خود مشهور است!
طی سالهای گذشته، نام کلیپول مدام در حال رقابت برای دستیابی به صدر فهرست برترین بیسیستهای دنیا بوده است و حقیقتاً نیز میتوان او را یکی از بهترین بیسیستهای تاریخ دانست.
سبک نوازندگی لس، ترکیبی جالب از تکنیکهای تپینگ (tapping)، استرامینگ بهسبک موسیقی فلامنکو، بندهای عمیق بهوسیله ومی بار (whammy-bar) و اسلپ است که نتیجهای بسیار جالب را به دنبال داشته است. این رویکرد ویژه به نوازندگی، نقشی اساسی در ماهیت صوتی کلی گروه موسیقی پرایمس دارد و علاوه بر این، نمایانگر قابلیتهای فوقالعاده گیتار بیس در موسیقی و ایجاد یک تجربه شنیداری سرگرمکننده است.
کلیپول میتواند با تکنیکهای خود، صدای سه ساز را بهصورت همزمان بهوسیله گیتار بیس خود تولید کند و شنوندگان را به حیرت وادارد!
۹- نیک لو
نیک لو (Nick Lowe)، یک خواننده، ترانهسرا، بیسیست و آهنگساز است که بیشتر در صحنه موسیقی نیو-ویو (new-wave) فعال بوده است و سابقه همکاری با گروههای موسیقی همچون راکپایل (Rockpile) و برینسلی شوارتس (Brinsley Schwarz) را دارد.
امضای موسیقایی نیک، ترکیبی منحصربهفرد از موسیقی پاپ و راک، ملودیهای گیرا و ترانههای زیرکانه است. نیک رویکردی تقریباً کمینهگرایانه در ساخت موسیقی دارد و میتواند با کمترین عناصر و نتها، بیشترین تأثیر را در شنونده ایجاد کند.
شاید نوازندگی بیس نیک چندان مورد توجه واقع نشود؛ اما او بهشکلی بینقص صدای این ساز را به آثار خود افزوده است و با استفاده از آن، بنیانی مستحکم و زیبا را برای سایر اجزای موسیقی خود بنا کرده است.
آثاری همچون Cruel to Be Kind، توانایی بینظیر او در ترکیب عناصر گیرای موسیقی پاپ با خشونت موسیقی راک اند رول را به بهترین شکل به نمایش میگذارند.
۱۰- فیل لینات
فیل لینات (Phil Lynott) یک موزیسین ایرلندی است که بیش از هر چیز، بهعنوان خواننده، بیسیست و ترانهسرای گروه موسیقی تین لیزی (Thin Lizzy) مشهور است.
صدای متفاوت فیل در ترکیب با مهارتهای ترانهسرایی فوقالعاده و حضور کاریزماتیک او روی استیج، نقشی اساسی در موفقیت گروه موسیقی تین لیزی ایفا کرده است و باعث شهرت افسانهای آثاری همچون The Boys Are Back in Town و Jailbreak شده است.
فیل لینات موسیقی تین لیزی را با عناصری از سبکهای موسیقی محلی سلتی، هارد راک و بلوز ترکیب کرد و از این ترکیب ویژه، صدایی بسیار جذاب به دست آورد که مورد توجه افرادی بیشمار در سراسر دنیا قرار گرفت و گروه موسیقی او را به محبوبیتی قابل توجه رساند.
لینات علاوه بر همکاری با گروه تین لیزی، در طول زندگی خود چندین آلبوم بهصورت فردی نیز منتشر کرد که از مهمترینهای آنها میتوان به Solo in Soho و The Philip Lynott Album اشاره کرد.
سایر گروههایی که بیسیست در آنها نقش خواننده را نیز ایفا میکند
اگر تا به اینجای این مطلب با ما همراه بودهاید اما هنوز بهاندازه کافی قانع نشدهاید که یک بیسیست میتواند همزمان یک خواننده فوقالعاده نیز باشد، شاید نگاه به فهرست زیر و مشاهده نام گروههای موسیقی مشهوری که در آن ذکر شده است، بتواند نظرتان را عوض کند!
- The Cars
- Pink Floyd
- Asia
- Minutemen
- Less Than Jake
- Royal Blood
سخن آخر
پس از آشنایی با هنرمندانی که در این مطلب به شما معرفی کردیم، احتمالاً قانع شدهاید که یک بیسیست نیز میتواند همچون یک گیتاریست، همزمان با نواختن ساز خود، نقش خواننده اصلی گروه را نیز بهنحو احسن ایفا کند.
اگر شما نیز میخواهید همزمان با نواختن ریتم موسیقی بهوسیله گیتار بیس، پا به بخش جلویی صحنه بگذارید و تواناییهای خود بهعنوان خواننده را نیز برای شنوندگان به نمایش بگذارید، باید به شما تبریک بگوییم؛ زیرا شما عضو قشری نادر از موزیسینها هستید و احتمالاً میتوانید با رویکرد ویژه خود، آثار موسیقی منحصربهفرد و زیبایی خلق کنید.
برای اینکه طی این مسیر و تبدیل شدن به یک خواننده و بیسیست را برای خود تسهیل کنید، توصیه میکنیم به سراغ بیسیستهای باتجربه و اساتید اطراف خود بروید و از آنها در این راستا مشورت کسب کنید. همچنین خوب است که نگاهی به زندگی چندی از بیسیستهای مشهور در دنیا که نقش خواننده گروه را نیز ایفا میکردهاند، بیندازید تا از تصمیمات آنها در طول حرفهشان الهام بگیرید و در نهایت، مسیر تبدیل شدن به یک ستاره را برای خود هموار کنید.
امیدواریم که با مطالعه این مطلب، اکنون انگیزهای دوچندان برای پیش گرفتن مسیر خود در راستای تبدیل شدن به یک بیسیست و خواننده حرفهای پیدا کرده باشید و بهزودی به یک چهره سرشناس در دنیای موسیقی تبدیل شوید. اگر هم بهتازگی تصمیم گرفتهاید به دنیای گیتار بیس قدم بگذارید و در جستجوی یک ویدیوی آموزشی هستید که در آن بهطور مختصر و مفید، مبانی نوازندگی این ساز شرح داده شده است، پیشنهاد میکنیم ویدیوی زیر را تماشا کنید:
منبع: Scott’s Bass Lessons
مترجم: امیر تولی











